Tulostoma kotlabae

• Tulostoma kotlabae - Pouzar - Flora CSR - Gasteromycetes: 598, 815 (1958)

Qua postuur en grootte lijkt Tulostoma kotlabae op de Ruwstelige stuifbal (T. fimbriatum). Hij verschilt daarvan door de kort buisvormige mondzone met een gave rand (als van papier). Het is een relatief grote soort. Heel kenmerkend is de krijtwitte tot grauwwitte kleur in alle onderdelen van de vruchtlichamen, het volkomen ontbreken van een donkere ring om de mond en de 3 tot 6 mm lange, slappe, rafelige schubben van de steel. Dit laatste is ook een goed macroscopisch verschil met verbleekte exemplaren van de Gesteelde stuifbal (T. brumale). Het ontbreken van de donkere ring is geen betrouwbaar kenmerk. Bij heel jonge en heel oude exemplaren van de Gesteelde stuifbal kan de donkere ring ook ontbreken. Microscopisch is er een duidelijk verschil. Bij T. kotlabae is het capillitium vrijwel zonder incrustaties en nauwelijks verbreed bij de septen, bij de Gesteelde stuifbal is het capillitium bezet met hoekige kristallen en sterk verbreed bij de septen. Moleculair onderzoek wijst er op dat Tulostoma kotlabae onderdeel is van een complex van morfologisch (nog) niet te onderscheiden soorten. Dit complex moet nog nader worden uitgezocht.

Leo Jalink, 2018  CC-BY-SA 3.0

Tulostoma kotlabae wordt in Nederland nog maar sinds kort herkend en onderscheiden. De ecologie en vooral de verspreiding zijn daardoor nog onvoldoende bekend. Alle vondsten tot heden komen uit de duinen tussen Hoek van Holland en Schoorl. Het is een kalkminnende soort, vooral in en nabij de zeereep in pioniervegetaties met Helm en Groot duinsterretje, deels uit sterk stuivende delen van het midden- en binnenduin waar hij vooral in de instuifzone staat. De soort leeft saprotroof. Tulostoma kotlabae is een continentale, warmteminnende soort die recent in steeds meer landen in kustgebieden wordt gevonden, o.a. in Zweden, Denemarken, Frankrijk en Portugal. De soort komt sinds de jaren 80 van de vorige eeuw voor in Nederland (herbariumcollecties). Het aantal vindplaatsen neemt recent sterk toe.

Leo Jalink, 2018  CC-BY-SA 3.0

• Læssøe, T.; J.H. Petersen; T.G. Frøslev & J. Heilmann-Clausen (2024) - Keys to the fungi of temperate Europe. Key to Tulostoma

• NMV - Veldgids zeereep: Stuifballen (Tulostoma) webdocument op www.mycologen.nl

• 
  

• El Kholfy, S.; A. Nmichi; A. Ouabbou; M. Ajana; N. Belahbib; A. Ouazzani Touhami; R. Benkirane & A. Douira (2017) - Study of two fungal species of Tulostoma genus encountered for the first time in Morocco: Tulostoma melanocyclum Bres. and Tulostoma kotlabae Pouzar. International Journal of Environment Agriculture and Biotechnology 2(1): 235-239

• Finy, P.; M. Jeppson; D.G. Knapp; V. Papp; L. Albert; I. Ölvedi; K. Bóka; D. Varga; G.M. Kovács & B. Dima () - Exploring diversity within the genus Tulostoma (Basidiomycota, Agaricales) in the Pannonian sandy steppe: four fascinating novel species from Hungary. MycoKeys 100

• Jeppson, M.; A. Altés; G. Moreno; R.H. Nilsson; Y. Loarce; A. de Bustos & E. Larsson (2017) - Unexpected high species diversity among European stalked puffballs - a contribution to the phylogeny and taxonomy of the genus Tulostoma. Mycokeys 21: 33-88

• Merino Alcántara, D. (2010) - Tulostoma kotlabae. MicobotanicaJaen

• Moreno, G; H. Kreisel & A. Altés (2001) - Notes on the genus Tulostoma in H. Kreisel's herbarium. Cryptogamie Mycologie 22(1): 57-66

• Roobeek, K. (2016) - Tulostoma kotlabae, een nieuwe stuifbal in de duinen. Coolia 59(3): 112-116

• Roobeek, Kees & Martijn Oud NMV (2016) - Tientallen exemplaren van een nieuwe Stuifbalsoort ontdekt in de Noord-Hollandse duinen. webdocument op www.naturetoday.com

• Schubert, H. & P. Specht (2013) - Seltene Gasteromyceten in Deutschland III – Tulostoma. Zeitschrift für Mykologie 79(2): 405-416

• Tomaszewska, A.; J. Łuszczyński; B. Łuszczyńska & J. Jaworska (2011) - Taxonomic notes on the Polish Tulostoma species. Acta Mycologica Vol 46, No 2: 179-186