Grote aderbekerzwam

Fungi - Dikarya - Ascomycota - Pezizomycotina - Pezizomycetes - Pezizomycetidae - Pezizales - Morchellaceae - Disciotis - Disciotis venosa

Disciotis venosa

(Pers.) Arnould, Bulletin de la Société Mycologique de France 9: 111 (1893)

De Grote aderbekerzwam (Disciotis venosa) is een zakjeszwam uit de familie Morchellaceae. Eerst beker- tot komvormig, bij ouder worden plat op de grond uitgespreid, 3-20 cm in diameter en 2,5-3 mm dik en vaak enigszins hersenachtig rond gerimpeld in het midden. Binnen- en buitenkant zijn mat, d.w.z. zonder glans. De binnenkant is geelbruin tot roodbruin. De aanzienlijk lichtere, vaak zelfs witachtige buitenzijde lijkt soms fijn geschubd. De basis van de steel is gegroefd en zeer kort. Het vlees is zacht en broos; het ruikt min of meer naar chloor, vooral bij beschadiging. Het heeft ook een milde smaak. De Grote aderbekerzwam leeft saprotroof, op kale of met mos bedekte kalkrijke bodem in loofbos op voedselrijke leem of klei, en wordt vaak geassocieerd met morieljes in die vergelijkbare milieus voorkomen. Hij volledig afwezig te zijn op zure bodems. De typische biotoop van de soort zijn alluviale bossen langs beken en rivieren. Hij kan echter ook op weideboomgaarden groeien. De vruchtlichamen verschijnen alleen of in grote groepen van maart tot mei. In Limburg komt hij vooral voor in het zuiden, in Peel en Maas hebben we hem nog niet aangetroffen. De foto's ziijn gemaakt in centraal Polen, waar Alina enkele exemplaren aantrof in 2021. In 2022 vonden we hem daar weer in grotere aantallen. Een andere soort die je in het voorjaar kunt aantreffen is de Grote voorjaarsbekerzwam (Discina ancilis) maar deze groeit op verrot naaldhout en ruikt niet naar chloor.

Alle foto's © Alina & Chris Billekens.

Synoniemen

Helvella cochleata - Wulfen - Miscellanea austriaca ad botanicum, chemiam et historiam naturalem spectantia 2: 112, t. 17:1 (1781)
Peziza cochleata - (Wulfen) Bulliard - Histoire des champignons de la France. I: 268, t. 154 (1791)
Peziza venosa - Persoon - Synopsis methodica fungorum: 638 (1801)
Discina venosa - (Persoon) Fries - Systema Mycologicum 2: 46 (1822)
Peziza reticulata - Greville - Scott. crypt. fl. (Edinburgh) 3: 156 (1824)
Plicaria reticulata - (Greville) Fuckel - Jahrbücher des Nassauischen Vereins für Naturkunde 23-24: 328 (1870)
Aleuria cochleata - (Wulfen) Gillet - Champignons de France. Les Discomycètes 2: 42 (1879)
Aleuria reticulata - (Greville) Gillet - Champignons de France (2): 43 (1879)
Discina reticulata - (Greville) Saccardo - Sylloge Fungorum 8: 100 (1889)
Disciotis venosa - (Persoon) Arnoult - Bulletin de la Société Mycologique de France 9: 111 (1893)
Disciotis venosa f. venosa - (Persoon) Boudier - Bulletin de la Société Mycologique de France 9: 111 (1893)
Discina venosa var. reticulata - (Greville) Rehm - Rabenhorst's Kryptogamen-Flora, Pilze - Ascomyceten 1(3): 978 (1894)
Disciotis venosa var. reticulata - (Greville) Boudier - Bulletin de la Société Mycologique de France 15: 53 (1899)
Disciotis venosa f. radicans - Perco - Rivista di Micologia: 57 (1994)

Sleutel(s)

Literatuur

Arnolds, Chrispijn & Enzlin (2014) - Hoofdstuk 27b Loofbossen op basenrijke leem en potklei. Ecologische Atlas Paddenstoelen Drenthe 3: 373
Dam & Kuyper (2016) - Veldgids paddenstoelen II: 139 (met foto)
Ellis & Ellis (1987) - Microfungi on miscellaneous substrates: 68, fig. 190
Eyssartier & Roux (2013) - Guide Champignons France Europe: 1066
Gerhardt (1999) - Paddenstoelengids onderweg: 640
Keizer (1998) - Geïllustreerde Paddenstoelenencyclopedie: 37
Læssøe & Petersen (2019) - Fungi Temperate Europa 2: 1293 (foto)
Maas Geesteranus, R.A. (1967) - De fungi van Nederland: Pezizales I. Wetenschappelijke mededelingen KNNV 69: 29-30
Medardi (2012) - Ascomiceti d'Italia: 54
Oud, Martijn NMV (2022) -Voorjaar 2022 overal in het land zeer matig voor paddenstoelen. webdocument op NatureToday
Oud, Martijn en Menno Boomsluiter NMV (2013) -Tientallen Grote aderbekerzwammen in “Geestmerambacht'. webdocument op NatureToday
Van Vooren, N. (2014) - Contribution à la connaissance des Pézizales (Ascomycota) de Rhône-Alpes - 1e partie. Cahiers de la FMBDS 3: 1-148
Vesterholt (2004) - Danmarks Svampe: 23

Disciotis venosa op internet: