De grootste knuffelberen ter wereld

Succesverhaal ‘Buddy Bears’ nog niet ten einde

BERLIJN - In het wild komt u ze wellicht liever niet tegen, maar ongetwijfeld heeft ook u er als kind eentje gehad: een teddybeer. Dat was dan ook de inspiratiebron van Eva en Klaus Herlitz toen ze in 2001 op de proppen kwamen met de ‘Buddy Bears’. De levensgrote berensculpturen brachten op dertien jaar tijd al meer dan twee miljoen euro op voor verschillende kinderhulporganisaties. Voorlopig is het einde van het succes nog niet in zicht.

De ‘Buddy Bears’ hebben een opmerkelijke achtergrond. Wat begon als een tijdelijk cultuurproject in Berlijn groeide in dertien jaar tijd uit tot een aanzienlijke bron van inkomsten voor verschillende kinderhulporganisaties. Na de zeer succesvolle eerste tentoonstelling in 2001 volgde al snel een tweede. De beren waren meteen erg populair bij de Berlijnse bevolking en de toeristen. Het succes bleef ook in het buitenland niet onopgemerkt. Niet-Duitse steden kregen interesse in de beren, wat uiteindelijk resulteerde in een echte wereldtournee die nu al dertien jaar als ‘United Buddy Bears’ door het leven gaat.

Noord-Korea

“De ‘Buddy Bears’ groeiden uit tot het symbool van Berlijn, maar ze staan tegelijk ook voor tolerantie en internationale verstandhouding tussen landen”, zegt Michael Stefanescu, directeur van ‘Buddy Bär Berlin GmbH’, het bedrijf achter het succesverhaal van de beren. “Landen die lid zijn van de Verenigde Naties hebben hun eigen beer in de tentoonstellingen, maar ook politiek instabiele landen zoals Noord-Korea, Iran en Irak zijn 

De ‘Buddy Bear’ aan het Olympia Stadion in Berlijn werd gemaakt voor het wereldkampioenschap voetbal in 2006. (Foto Michaël Oosterlinck)

vertegenwoordigd. De beren belichamen het land, maar in geen geval het politiek systeem.”

“We willen de eenheidsvisie nog lang naar andere steden overdragen”

Eva Herlitz

De beren staan doorgaans met hun armen in de lucht en dat is dan ook geen toeval. “Als de beren naast elkaar staan zoals op de tentoonstellingen, creëert dat een gevoel van eenheid”, vertelt Stefanescu. “De beren zijn even groot, ongeacht de status van het land.” Oprichtster Eva Herlitz deelde die mening vorige maand in een interview met het Duitse ‘Diplomatisches Magazin’: “Ik hoop dat elke organiserende stad nadenkt over hoe we die visie dichter bij de realiteit kunnen brengen. Hopelijk kunnen we die visie nog lang vanuit Berlijn naar andere steden en continenten overdragen.” Ook Klaus Wowereit, de burgemeester van Berlijn, is overtuigd van de waarde van de beren. Tegenover Art Magazin zei hij in 2010 dat “de beren een wereldwijde boodschapper van Berlijn zijn en zorgen voor een vorm van succesvolle reclame”.

Het ‘teddybeereffect’ sloeg ook aan tijdens de opnames van ‘Around the world in 80 days’, een film met de bekende acteur Jackie Chan. Hij was zodanig onder de indruk dat hij de beren voor de eerste keer buiten het Europese continent bracht. De tentoonstelling in Hongkong betekende de start van de ‘world tour’.

Tijdens de tentoonstelling in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoel (2005) legde ‘Buddy Bär Berlin GmbH’ de eerste contacten met Noord-Korea. Drie jaar later stonden de beren opgesteld in Pyongyang, de hoofdstad van Noord-Korea. “Op de verschillende ambassades snappen ze nog steeds niet hoe we daarin geslaagd zijn”, lacht Stefanescu. “Toen we in 2008 naar Pyongyang trokken, was het de eerste keer in de geschiedenis dat daar een openbare kunsttentoonstelling plaatsvond. Dat zorgde voor heel wat sensatie.”

            
“Ons bezoek aan Noord-Korea zorgde voor sensatie”

Michael Stefanescu

Attractie

Het effect van de ‘Buddy Bears’ is nog lang niet uitgewerkt. Volgens Michael Stefanescu heeft dat te maken met het feit dat de beren niet voor commerciële doeleinden worden gebruikt. “Bedrijven mogen geen logo’s laten schilderen op de beren”, verklaart Stefanescu. “Als we van de ‘Buddy Bears’ een commerciële attractie maken, zou het hele concept kapotgaan. Zo hebben bijvoorbeeld BMW- of Mercedesberen geen enkele meerwaarde. Het moet kunst blijven, want enkel op die manier kan het mensen blijven aanspreken. Als we de beren uitladen voor een tentoonstelling, maken de toeschouwers een vertederde indruk. Dat is het ‘teddybeereffect’ dat tot uiting komt.”

De opbrengsten van de ‘United Buddy Bears’ gaan rechtstreeks naar kinderhulporganisaties zoals Unicef en lokale initiatieven. Na elke tentoonstelling kunnen de landen beslissen om hun beer te verkopen. Het bedrag dat ze daarvoor krijgen, gaat naar een kinderhulporganisatie. Zo heeft Australië al vier verschillende beren gehad, wat betekent dat zij al drie beren voor het goede doel geveild hebben. Unicef is ook zelf op bepaalde 

Michael Stefanesco: “De ‘Buddy Bears’ staan voor
tolerantie en internationale verstandhouding tussen landen.”
(Foto: Michael Stefanescu)

exposities aanwezig en genereert opbrengsten door de verkoop van merchandising.

Een tentoonstelling organiseren is niet makkelijk voor ‘Buddy Bär Berlin’ en de organiserende stad. “De stad moet 130.000 euro neertellen om de ‘United Buddy Bears’ binnen te halen”, vertelt Stefanescu. “Daarnaast zoeken wij altijd een partner uit de stad van de tentoonstelling die ons wil helpen met de organisatie. In Parijs en Warschau hebben we alles zelf moeten regelen, wat verschrikkelijk moeilijk was. Het financiële aspect is ook voor ons erg moeilijk, aangezien wij ook geld nodig hebben voor onder meer het transport en de herstelling van de beren. Gelukkig zijn er altijd bedrijven die ons willen sponsoren. Enkele transportbedrijven sponsoren ook onrechtstreeks door de beren gratis naar hun bestemming te vervoeren.”

Merchandising

Aangezien alle opbrengsten van de ‘United Buddy Bears’ naar kinderhulporganisaties gaan, moet ‘Buddy Bär Berlin GmbH’ op een andere manier inkomsten genereren. Michael Stefanescu: “Mensen kunnen bij ons bedrijf een beer bestellen. We hebben wel een systeem ontwikkeld dat ervoor zorgt dat ook een deel van die opbrengsten naar kinderhulporganisaties gaat. Bovendien verkopen ook heel wat winkeltjes in Berlijn merchandising van de ‘Buddy Bears’. Dat is onze grootste bron van inkomsten. Eigenlijk werken wij gratis voor de ‘United Buddy Bears’-tentoonstellingen. Voor onszelf brengt dat niets op.”

In 2012 organiseerden vier steden een ‘United Buddy Bears’-tentoonstelling, waardoor het in 2013 tijd was voor een adempauze. Dit jaar staan de beren vanaf 1 mei opgesteld in de Braziliaanse luxewijk Copacabana (Rio de Janeiro). “Dat heeft niets met het wereldkampioenschap voetbal te maken”, benadrukt Stefanescu. “2014 is het Duitse jaar in Brazilië, zoals we in Duitsland ook bijvoorbeeld het Braziliaanse jaar kennen. De toekomst ziet er rooskleurig uit, want op dit moment staan vier steden op de wachtlijst voor de organisatie van een tentoonstelling. Of ook België in de toekomst een tentoonstelling zal organiseren? Dat hangt volledig af van de lokale politici.”



De ‘Buddy Bears’ geven mensen volgens Michael Stefanesco 
een teddybeergevoel. (Foto Michaël Oosterlinck)

Comments