ประวัติจังหวัดสมุทรสาคร

คำนำ

          บรรยายสรุปจังหวัดสมุทรสาคร เป็นการรวบรวมสรุปข้อมูลที่สำคัญด้านต่าง ๆ ของจังหวัด จัดทำและนำเสนอในลักษณะข้อมูลสารสนเทศ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อบูรณาการการใช้ประโยชน์จากข้อมูลที่ส่วนราชการต่างๆ เก็บไว้ในระบบฐานข้อมูล ของศูนย์ปฏิบัติการจังหวัด (POC) และระบบฐานข้อมูลของส่วนราชการ เพื่อการบริหารราชการและการวางแผนพัฒนาจังหวัดร่วมกัน ซึ่งประกอบด้วย ข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับสภาพทั่วไปของจังหวัด จำนวนประชากร การบริหารราชการ การเลือกตั้ง สภาพทางเศรษฐกิจสังคม การท่องเที่ยว วัฒนธรรม การผังเมืองและการบริการขั้นพื้นฐาน รวมทั้งปัญหาที่สำคัญและการแก้ไขปัญหาของจังหวัด และยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัด โดยข้อมูลดังกล่าวได้รับการปรับปรุงแก้ไขให้มีความทันสมัยเป็นปัจจุบัน หากผู้สนใจต้องการข้อมูลบรรยายสรุปจังหวัดเพิ่มเติม สามารถติดต่อได้ที่ สำนักงานจังหวัดสมุทรสาคร (กลุ่มงานข้อมูลสารสนเทศ และการสื่อสาร) ศาลากลางจังหวัดสมุทรสาคร หรือ Download ข้อมูลได้จาก Website จังหวัดสมุทรสาคร ที่ www.samutsakhon.go.th

          การจัดทำข้อมูลบรรยายสรุปจังหวัดสมุทรสาคร สำเร็จได้โดยความร่วมมืออย่างดียิ่งจากหัวหน้าส่วนราชการ หัวหน้าหน่วยงานรัฐวิสาหกิจ นายอำเภอ นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด และนายกเทศมนตรี ตลอดจนเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องทุกท่าน ที่ได้ให้การสนับสนุนข้อมูลต่าง ๆ ทำให้บรรยายสรุปมีข้อมูลครบถ้วนสมบูรณ์ถูกต้องเป็นปัจจุบัน จึงขอขอบคุณ ผู้ที่เกี่ยวข้องมา ณ โอกาสนี้

จังหวัดสมุทรสาคร          
กรกฎาคม 2551           


สภาพทั่วไปของจังหวัดสมุทรสาคร

ประวัติความเป็นมา

          จังหวัดสมุทรสาครเป็นจังหวัดชายทะเล ตั้งอยู่ปากแม่น้ำท่าจีน หลักฐานทางประวัติศาสตร์ กล่าวไว้ว่า ในสมัยกรุงศรีอยุธยา สมุทรสาครเดิมเป็นชุมชนขนาดใหญ่ที่มีชาวจีนนำเรือสำเภาเข้ามาจอดเทียบท่าค้าขายแลกเปลี่ยนสินค้าและได้พักอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก จึงเรียกว่า “บ้านท่าจีน” ตั้งอยู่บริเวณปากอ่าวไทย ต่อมาในสมัยแผ่นดินสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ (พ.ศ. 2099) ได้โปรดให้ยกฐานะ “บ้านท่าจีน” ขึ้นเป็น “เมืองสาครบุรี” เพื่อเป็นหัวเมืองสำหรับเรียกระดมพลเวลาเกิดสงคราม และเป็นเมืองด่านหน้าป้องกันข้าศึกศัตรูที่จะเข้ามารุกรานบุกรุกทางทะเล

          ต่อมาในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ทรงโปรด ให้เปลี่ยนชื่อ “เมืองสาครบุรี” เป็น “เมืองสมุทรสาคร” ซึ่งมีความหมายว่า “เมืองแห่งทะเลและแม่น้ำ” ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 (พ.ศ. 2448) ทรงปฏิรูปการปกครองมีการจัดระบบการบริหารราชการส่วนภูมิภาคเป็นมณฑลเทศาภิบาล และได้ทรงมีพระราชดำริที่จะสร้างสรรค์ความเจริญให้แก่ท้องถิ่น โดยใช้รูปแบบการปกครองแบบสุขาภิบาล จึงได้มีพระบรมราชโองการให้ยกฐานะ “ตำบลท่าฉลอม” เป็น “สุขาภิบาลท่าฉลอม” จังหวัดสมุทรสาคร เป็นสุขาภิบาลที่ตั้งขึ้นในหัวเมืองเป็นแห่งแรกของประเทศไทย ต่อมาในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาล ที่ 6 (พ.ศ. 2456) โปรดเกล้าให้ทางราชการเปลี่ยนคำว่า “เมือง” เป็น “จังหวัด” ทั่วทุกแห่ง ในพระราชอาณาจักร “เมืองสมุทรสาคร” จึงได้เปลี่ยนเป็น “จังหวัดสมุทรสาคร” มาจวบจนปัจจุบันนี้

          ส่วนคำว่า “มหาชัย” ที่คนทั่วไปชอบเรียกกันนั้น เป็นชื่อคลองที่สมเด็จพระสรรเพชญที่ 8 แห่งกรุงศรีอยุธยาโปรดให้ขุดคลองลัดจากเมืองธนบุรี เป็นแนวตรงไปออกปากน้ำเมืองสาครบุรีแทนคลองโคกขามที่คดเคี้ยว แต่ยังไม่ทันเสร็จทรงสวรรคตเสียก่อน จนถึงรัชสมัยสมเด็จพระสรรเพชญที่ 9 (ขุนหลวงท้ายสระ) ได้โปรดให้ขุดคลองต่อจนแล้วเสร็จ และได้พระราชทานนามว่าคลองมหาชัย ซึ่งต่อมา ณ บริเวณฝั่งซ้ายปากคลองได้เกิดชุมชนขนาดใหญ่ขึ้นชื่อว่า “มหาชัย” จึงเป็นที่นิยมเรียกขานแต่นั้นเป็นต้นมา

Comments