Το Οροπέδιο


Το οροπέδιο του Λασιθίου βρίσκεται στο εσωτερικό του ανατολικού τμήματος της Κρήτης και απλώνεται στα όρια των νομών, Ηρακλείου και Λασιθίου όπου ανήκει γεωγραφικά. Περιβάλλεται από το ορεινό συγκρότημα της Δίκτης με υψηλότερη κορυφή το Σπαθί ή Μαδάρα, με 2.148 μέτρα υψόμετρο, το οποίο βρίσκεται νότια του οροπεδίου και καλύπτεται από χιόνι από το Δεκέμβριο μέχρι τον Μάιο.

Στο Συγκρότημα των βουνών της Δίκτης που αποτελείται από ένα πυρήνα σκληρού πορώδους ασβεστόλιθου συναντάμε μερικές από τις ποιό εντυπωσιακές  και υψηλές κορυφές των Λασιθιώτικων βουνών. Έτσι εκτός το Σπαθί ή Μαδάρα συναντάμε: το Λάζαρο (2085), τον Αφέντη (1588),  τη Σελένα (1559), το Βαρσάμι (1545), το Σαρακηνό (1588), το Καθαρό ή Τζίβι (1663), την Τούμπα  Μούτσουνας (1538) και άλλες μικρότερες κορυφές. Μεταξύ των υψωμάτων των βουνών της Δίκτης έχουν δημιουργηθεί μικρές εύφορες κοιλάδες, οροπέδια, φαράγγια, σπήλαια και όμορφες διαδρομές  ιδιαιτέρου  κάλλος.

Χαρακτηριστικό ενδημικό φυτό είναι ο Δίκταμος ή Έρωντας (origanum dictamnus)  το οποίο χάρισε ο Δίας στην Πριγκίπισσα Ευρώπη όταν την έφερε εδώ. Έχει πάρει το όνομα του από το ομώνυμο βουνό της Δίκτης, αφού στα Λατινικά σημαίνει Dicta (Δίκτης) – mons (κορυφή). Αναφέρατε από την αρχαιότητα σαν φαρμακευτικό φυτό και σήμερα χρησιμοποιείται σαν αφέψημα κατά των στομαχικών διαταραχών, των κρυολογημάτων και σαν αιμοστατικό και αντισηπτικό.  Το σύνολο της ορεινής περιοχής της Δίκτης έχει ενταθεί στο οικολογικό δίκτυο NATURA 2000 και ανήκει στο sinecode GR 4320002. Στο δίκτυο αυτό εντάσσονται  ζώνες για την διατήρηση φυσικών οικοτόπων, καθώς και ζώνες με  άγρια χλωρίδα και πανίδα: (Ζώνες Ειδικής Προστασίας).