Lịch sử 11 bài 6 Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918)

Sự phân chia thuộc địa giữa các đế quốc cũng không đều. Đế quốc già (Anh, Pháp) nhiều thuộc địa. Đế quốc trẻ (Đức, Mĩ) ít thuộc địa. Mâu thuẫn giữa các đế quốc về vấn đề thuộc địa nảy sinh và ngày càng gay gắt.
CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT (1914 - 1918)


I. NGUYÊN NHÂN CỦA CHIẾN TRANH
1. Quan hệ quốc tế cuối thế kỷ XIX –đầu thế kỷ XX: 
-Chủ nghĩa tư bản phát triển theo quy luật không đều làm thay đổi sâu sắc lực lượng giữa các đế quốc ở cuối XIX đầu XX.
-Sự phân chia thuộc địa giữa các đế quốc cũng không đều. Đế quốc già (Anh, Pháp) nhiều thuộc địa. Đế quốc trẻ (Đức, Mĩ) ít thuộc địa.
Mâu thuẫn giữa các đế quốc về vấn đề thuộc địa nảy sinh và ngày càng gay gắt.
-Các cuộc chiến tranh giành thuộc địa đã nổ ra ở nhiều nơi vào cuối thế kỷ XIX:     

Thời gian
Chiến tranh
Kết quả
1894- 1895
 Chiến tranh Trung-Nhật
Nhật chiếm Đài Loan, Triều Tiên, Mãn Châu,Bành Hồ
 1898
Chiến tranh Mĩ-Tây Ban Nha
Mĩ cướp được Phi-lip-pin, Cu-ba, Ha-oai, Guy-a-na,
Pu-éc-tô Ri-cô
1899-1902
Chiến tranh Anh -Bô ơ
Anh chiếm Nam Phi
1904-1905
Chiến tranh Nga-Nhật
Nhật thống trị Triều Tiên, Mãn Châu và một số đảo ở nam Xa-kha-lin
chu_nghia_tu_ban_den_1914_500
Lược đồ Chủ nghĩa tư bản (thế kỷ XVI đến 1914)                   
-Trong cuộc chạy đua giành giật thuộc địa, Đức là kẻ hiếu chiến nhất, lại ít thuộc địa . Đức đã cùng Áo - Hung, Italia thành lập “phe Liên Minh”, năm 1882 chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới.
-Để đối phó Anh đã ký với Nga và Pháp những Hiệp ước tay đôi hình thành phe Hiệp ước (đầu thế kỉ XX).
-Đầu thế kỉ XX ở châu Âu đã hình thành 2 khối quân sự đối đầu nhau, âm mưu xâm lược, cướp đoạt lãnh thổ và thuộc địa của nhau, điên cuồng chạy đua vũ trang, chuẩn bị cho chiến tranh, một cuộc chiến tranh đế quốc nhằm phân chia thị trường thế giới không thể tránh khỏi.

Liên minh                                    Hiệp ước
ĐỨC-ÁO-HUNG        <-->             ANH-PHÁP-NGA
        (1882)                                     (1890-1907)

Hai khối quân sự ráo riết chạy đua vũ trang  tích cực chuẩn bị chiến tranh
hai_khoi_500
Hai khối :màu đỏ khối Liên Mimh,màu xanh khối Hiệp ước
2.Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh
* Nguyên nhân sâu xa:
   + Sự phát triển không đều của các nước đế quốc ,mâu thuẫn giữa các đế quốc  về thuộc  địa ngày càng gay gắt( trước tiên là giữa đế quốc Anh với đế quốc Đức) là nguyên nhân cơ bản dẫn đến chiến tranh.
   +  Sự tranh  giành thị trường thuộc địa  giữa  các đế quốc với nhau.
* Nguyên nhân  trực tiếp:
  + Sự hình thành hai khối quân sự đối lập, kình địch nhau.
  + Duyên cớ: 28/6/1914 Hoàng thân thừa kế ngôi vua Áo-Hung bị ám sát tại Bô-xni-a (Xéc bi)
Đến năm 1914, sự chuẩn bị chiến tranh của 2 phe đế quốc cơ bản đã xong. Ngày 28.6.1914, Áo - Hung tổ chức tập trận ở Bô-xni-a. Thái tử Áo là Phơ-ran-xo Phéc-đi-nan đến thủ đô Bô-xni-a là Xa-ra-e-vô để tham quan cuộc tập trận thì bị một phần tử người Xéc-bi ám sát. Nhân cơ hội đó Đức hùng hổ bắt Áo phải tuyên chiến với Xéc-bi. Thế là chiến tranh đã được châm ngòi.
ferdinan_bbi_am_sat_400
Francois Ferdinand bị ám sát.
 cttgi_500
Lược đồ Chiến tranh thế giới thứ nhất
II. DIỄN BIẾN CỦA CHIẾN TRANH THẾ GIỚI LẦN THỨ NHẤT (1914-1918)
1. Giai đoạn thứ nhất( 1914-1916)
 *  Chiến tranh bùng nổ
      + 28/6/1914, Hoàng thân thừa kế ngôi vua Áo-Hung bị ám sát
     + 28/7/1914, Áo-Hung tuyên chiến với Xéc-bi.
     +1/8/1914, Đức tuyên chiến với Nga.       
    + 3/8/1914, Đức tuyên chiến với Pháp
    + 4/8/1914, Anh tuyên chiến với Đức.
Chiến tranh thế giới bùng nổ diễn ra trên 2 mặt trận Đông Âu và Tây Âu
Chiến tranh thế giới bùng nổ diễn ra trên 2 mặt trận Đông Âu và Tây Âu
      duc_vao_phap_400                                                            
Quân Đức vào Pháp
Thời gian
Chiến sự
Kết quả
1914
Ở phía Tây : ngay đêm 3.8 Đức tràn vào Bỉ, đánh sang Pháp.
Cùng lúc ở phía Đông; Nga tấn công Đông Phổ.
Đức chiếm được Bỉ, một phần nước Pháp uy hiếp thủ đô Pa-ri.
Cứu nguy cho Pa-ri.
1915
Đức, Áo - Hung dồn toàn lực tấn công Nga.
 Hai bên ở vào thế cầm cự trên một Mặt trận dài 1200 km.
1916
Đức chuyển mục tiêu về phía Tây tấn công pháo đài Véc-doong.
Đức không hạ được Véc-đoong, 2 bên thiệt hại nặng.
Những năm đầu Đức, Áo - Hung giữ thế chủ động tấn công. Từ cuối 1916 trở đi. Đức, Áo - Hung chuyển sang thế phòng ngự ở cả hai mặt trận Đông Âu, Tây Âu.
2. Giai đoạn thứ 2 (1917 - 1918)

Thời gian

Chiến sự
Kết quả

2/1917

Cách mạng dân chủ tư sản ở Nga thành công.
Chính phủ tư sản lâm thời ở Nga vẫn tiếp tục chiến tranh.

2/4/1917

 Mĩ tuyên chiến với Đức, tham gia vào chiến tranh cùng phe Hiệp ước.
Có lợi hơn cho phe Hiệp ước.

Trong năm 1917 chiến sự diễn ra trên cả 2 Mặt trận Đông và Tây Âu.
Hai bên ở vào thế cầm cự.

11/1917

 Cách mạng tháng 10 Nga thành công
Chính phủ Xô viết thành lập

3/3/1918

Chính phủ Xô viết ký với Đức Hiệp ước Bơ-rét Li-tốp
 Nga rút khỏi chiến tranh

Đầu 1918

Đức tiếp tục tấn công Pháp
Một lần nữa Pa-ri bị uy hiếp

7/1918

Mĩ đổ bộ vào châu Âu, chớp thời cơ Anh - Pháp phản công.
 Đồng minh của Đức đầu hàng: Bungari 29/9, Thổ Nhĩ Kỳ 30/10, Áo - Hung 2/11

9/11/1918

Cách mạng Đức bùng nổ
Nền quân chủ bị lật đổ

1/11/1918

 Chính phủ Đức đầu hàng
Chiến tranh kết thúc
my_tham_chien_400
Mỹ tham chiến cùng  phe Hiệp ước
 cmt__nga_500
Cách mạng tháng 10 Nga thành công
 nga_rut_400
Nga rút khỏi cuộc chiến
cmdan_chu_tu_san_duc_400
Cách mạng Đức bùng nổ 9/11/1918          
III. Kết  cục của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất:
* Hậu quả của chiến tranh:
- Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc với sự thất bại của phe Liên Minh, gây nên thiệt hại nặng nề về người và của.
    + 10 triệu người chết.
    + 20 triệu người bị thương.
    + Chiến  phí 85 tỉ đô la.
- Các nước Châu Âu là con nợ của Mỹ.
- Bản đồ thế giới  thay đổi .
- Cách mạng tháng Mười Nga thành công đánh dấu bước chuyển lớn trong cục diện thế giới.
* Tính chất:
Chiến tranh thế giới thứ nhất là cuộc chiến tranh đế quốc phi nghĩa.
 chau_au_1914_500
 CHÂU ÂU NĂM 1914.
 chau_au_sau_cttgi_500
Comments

Bài giảng (nguoithay.org)

Bạn đọc trực tuyến

Lượt truy cập

Ủng hộ trang web