May all being be peace and health. 

 

Mogoke Talk(Mp3 burmese )

 
Onlinedhamma Books  

 

U Sae Kain Dha mp3

 

Dhamma Shorts stories and notes

 

  Onlinedhamma fonts download

 


 

အရိယသစၥာေလးပါး

သစၥာေလးပါးကို ထိုးထြင္းသိျမင္မွ ေနာက္တစ္ဖန္ပဋိသေႏၶေနရျခင္း ဒုကၡခ်ဳပ္ၿငိမ္းမည္

ျမတ္စြာဘုရားသည္ မ်ားစြာေသာ ရဟန္းသံဃာႏွင့္အတူ ေကာ႗ိရြာဆီသို႔ ႂကြေရာက္ေတာ္မူၿပီးလ်င္ ထိုရြာ၌ သီတင္းသံုးေနေတာ္မူ၏။ ထိုအခါ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ရဟန္းတို႔ကို မိန္႔ေတာ္မူ၏ -
ရဟန္းတို႔ အရိယသစၥာေလးပါးတို႔ကို ေလ်ာ္ကန္စြာ မသိျခင္းေၾကာင့္၊ ထိုးထြင္း၍ မသိျခင္းေၾကာင့္၊ ငါသည္ လည္းေကာင္း၊ သင္တို႔သည္လည္းေကာင္း၊ ရွည္လ်ားလွစြာေသာ ဤ(သံသရာ) ကာလပတ္လံုး ေျပးသြားခဲ့ရလွေလၿပီ၊ က်င္လည္ခဲ့ရလွေလၿပီ။
အဘယ္ေလးပါးတို႔ကို (မသိျခင္းေၾကာင့္)နည္းဟူမူ -
 ရဟန္းတို႔ ဆင္းရဲအမွန္(ဒုကၡအရိယသစၥာ)၊
 ဆင္းရဲျဖစ္ေၾကာင္းအမွန္ (သမုဒယအရိယသစၥာ)၊
 ဆင္းရခ်ဳပ္ရာအမွန္ (နိေရာဓအရိယသစၥာ)၊
 ဆင္းရဲခ်ဳပ္ရာသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းလမ္းစဥ္အမွန္ (မဂၢအရိယသစၥာ) ျဖစ္သည္။
ရဟန္းတို႔ (ငါသည္) ထို အရိယ သစၥာေလးပါးကို ေလ်ာ္ကန္စြာ သိၿပီ၊ ထိုးထြင္း၍ သိၿပီ၊ ဘဝ၌ တပ္မက္ျခင္း
( ဘဝတဏွာ) ကို အႂကြင္းမဲ့ျဖတ္ၿပီးၿပီ၊ ဘဝသစ္သို႔ ဆြဲေဆာင္တတ္ေသာ ႀကိဳးႏွင့္တူစြာ ဘဝတဏွာသည္ ကုန္ေလၿပီ၊ ယခုအခါ တစ္ဖန္ ဘဝသစ္၌ ျဖစ္ျခင္းမရွိေတာ့ၿပီ ဟု မိန္႔ေတာ္မူ၏။
ဤတရားေတာ္ကို နားယူရသည့္အက်ိဳးအားေၾကာင့္ သစၥာေလးပါးကို ထိုးထြင္းသိပါမွ ဇာတိသံသရာဝဋ္ဆင္းရဲကလြတ္ေျမာက္ႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္ဆိုတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ခ်မွတ္ရေပလိမ့္မည္။
အတိတ္ဘဝက ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ခဲ့တဲ့ အဝိဇၨာ-တဏွာ-ဥပါဒါန္-သခၤါရ-ကံ ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းတရားငါးပါး သမုဒယသစၥာတရားေၾကာင့္ ဒီဘဝမွာ ဝိညာဏ္-နာမ္ရုပ္-သဠာယတန-ဖႆ-ေဝဒနာ ဆိုတဲ့ အက်ိဳးတရားငါးပါး ဒုကၡသစၥာတရားျဖစ္ပံု ၊ ယခုပစၥဳပၸန္ဘဝ- ယခုဆဲဆဲ၌ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ထားတဲ့ အဝိဇၨာ-တဏွာ-ဥပါဒါန္-သခၤါရ-ကံဆိုတဲ့ အေၾကာင္းတရားငါးပါး သမုဒယသစၥာတရားေတြေၾကာင့္ အနာဂတ္ဘဝတြင္ ဝိညာဏ္-နာမ္ရုပ္-သဠာယတန-ဖႆ-ေဝဒနာ ဆိုတဲ့ အက်ိဳးတရားငါးပါး ဒုကၡသစၥာတရား ထင္ရွားျဖစ္ပံုကိုလည္း ျမတ္စြာဘုရားရွင္ေဟာေတာ္မူသည္ကို အသိသညာျဖင့္ မွတ္သားပါ။
အဝိဇၨာ-တဏွာ-ဥပါဒါန္တို႔ ျခံရံလ်က္ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ထားတဲ့ ကုသိုလ္ကံ သို႔မဟုတ္ အကုသိုလ္ကံဆိုတဲ့ သမုဒယသစၥာေၾကာင့္ ခႏၶာငါးပါး ဒုကၡသစၥာတရားတို႔ ထင္ရွားျဖစ္ပံုကို ဟုတ္တိုင္းမွန္စြာသိလွ်င္ သမုဒယသစၥာကို သိသည္မည္ပါတယ္။ အဲဒီသမုဒယသစၥာကို ထိုးထြင္းသိျမင္တဲ့ ဉာဏ္ကို ဓမၼပဋိသမၻိဒါဉာဏ္လို႔ ေခၚပါတယ္။
အိုးျခင္း ေသျခင္းဆိုတဲ့ ဇရာ မရဏသေဘာရွိတဲ့ ခႏၶာတို႔ကို သိတတ္တဲ့ဉာဏ္က အတၳပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဇရာ မရဏရဲ႕ အေၾကာင္းရင္း သမုဒယလက္သည္ကို သိတတ္တဲ့ဉာဏ္က ဓမၼပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ ျဖစ္ပါတယ္၊ ဇရာ၊ မရဏ၏ ခ်ဳပ္ရာ နိေရာဓကို သိတတ္တဲ့ ဉာဏ္က အတၳပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဇရာ၊ မရဏ၏ ခ်ဳပ္ရာ နိေရာဓသို႔ ေရာက္ေၾကာင္း မဂၢသစၥာတရားကို ထိုးထြင္းသိတတ္တဲ့ဉာဏ္သည္လည္း ဓမၼပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒုကၡသစၥာတရားေတြကို ထိုးထြင္းသိတဲ့ ဉာဏ္က အတၳပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအတၳပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ကို တစ္ဖန္ျပန္ၿပီး ဝိပႆနာရႈႏိုင္လွ်င္ အဲဒီ ဝိပႆနာဉာဏ္က ပဋိဘာနပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ ျဖစ္ပါတယ္။
တစ္ခါ သမုဒယသစၥာကို ထိုးထြင္းသိတဲ့ဉာဏ္က ဓမၼပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ ဓမၼပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ကို တစ္ဖန္ျပန္၍ ဝိပႆနာရႈႏိုင္ပါက အဲဒီ ဝိပႆနာဉာဏ္က ပဋိဘာနပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ ျဖစ္ပါတယ္။
ၿပီးေတာ့ အဲဒီ ပဋိဘာနပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ အမည္ရတဲ့ ဝိပႆနာဉာဏ္ကို တစ္ဖန္ထပ္ၿပီး ဝိပႆနာရႈႏိုင္လွ်င္ အဲဒီ ဝိပႆနာဉာဏ္ကိုလည္း ပဋိဘာန ပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ လို႔ပဲေခၚပါတယ္။
စာအသြားနဲ႔မဟုတ္ဘဲ ဥပမာ အသြားျဖင့္ ရွင္းျပရလ်င္ -
အဆင္းဆိုတဲ့ အာရံု ႏွင့္ မ်က္စိအၾကည္လႊာ တို႔ ဆံုမႈ အေၾကာင္းျပဳ၍ ၎ဆံုတဲ့ေနရာမွာ ျမင္စိတ္ ျဖစ္ေပၚပါတယ္။ ျမင္စိတ္ကေလး ကို မရႈရင္ အဆင္း၌ ခင္မင္စရာေကာင္းတဲ့အသြင္လကၡဏာကလည္းရွိေန၊ မိမိအတြင္းေလာဘကိေလသာကိုလည္း မပယ္သတ္ရေသးဆိုရင္ ခင္မင္စရာအေပၚမွာ တက္မက္မႈအသြားဆက္တတ္ပါတယ္။ တဏွာ ျဖစ္သြားတာေပါ့။ အဲဒီတက္မက္မႈအသြားကေန စြဲလမ္းမႈ အသြားဆက္ျဖစ္သြားပါတယ္။ အဲဒီ စြဲလမ္းမႈကေန ကာယ၊ဝစီ၊မေနာအားျဖင့္ ကံေျမာက္အားထုတ္မႈအသြား ဆက္ျဖစ္သြားပါတယ္။ ၎ကံေျမာက္သြားၿပီဆိုရင္ ေနာက္ဇာတိျဖစ္ေၾကာင္း အားထုတ္မႈ တစ္ႀကိမ္ျဖစ္သြားေလေရာဗ်ာ။
အဆင္းနဲ႔မ်က္စိအၾကည္လႊာ တို႔က အေၾကာင္းဖန္၍ အက်ိဳး ျမင္စိတ္ျဖစ္သြားတဲ့အစဥ္ေလးမွာ–
အေၾကာင္းသမုဒယတရားစု၏ ျပဳျပင္မႈသေဘာကို သိျမင္လ်င္ ၎သိျမင္သည့္ ဉာဏ္သည္ ဓမၼပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ ျဖစ္ပါတယ္။
ထိုအေၾကာင္းသမုဒယတရားစုက သူ႔ပင္ကိုယ္သေဘာအားျဖင့္ ဓမၼသေဘာသဘာဝျဖစ္တဲ့ အနိစၥလကၡာ၊ ဒုကၡလကၡာ၊ အနတၱလကၡဏာ၊ ဝိပရိဏာမ ဆိုတဲ့ ေဖာက္ျပန္သြားတဲ့ လကၡဏာ၊ ျဖစ္ပ်က္သေဘာျပသြားတဲ့ လကၡဏာ ကို သိရင္ ပဋိဘာနပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ ျဖစ္ပါတယ္။
အက်ိဳး ဒုကၡသစၥာ ျမင္စိတ္၏ အေၾကာင္းတရားႏွစ္ခုက ျပဳျပင္၍ ျဖစ္ေပၚမႈသေဘာကို သိျမင္လ်င္ ၎သိျမင္သည့္ ဉာဏ္သည္ အတၳပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ ျဖစ္ပါတယ္။
ထိုအက်ိဳး ျမင္စိတ္ ၍ ဓမၼသေဘာသဘာဝျဖစ္တဲ့ အနိစၥလကၡာ၊ ဒုကၡလကၡာ၊ အနတၱလကၡဏာ၊ ဝိပရိဏာမ ဆိုတဲ့ ေဖာက္ျပန္သြားတဲ့ လကၡဏာ၊ ျဖစ္ပ်က္သေဘာျပသြားတဲ့ လကၡဏာ ကို သိရင္ ပဋိဘာနပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ ျဖစ္ပါတယ္။
၎အထက္ပါ ဉာဏ္ေတြကို ျဖစ္ခြင့္မရလိုက္ပဲ အစဥ္အားျဖင့္ တက္မက္မႈအသြားေပၚသြားတယ္ဆိုပါစို႔ ။
ျမင္စိတ္က အေၾကာင္းျပဳလို႔ တက္မက္မႈ တဏွာအက်ိဳးေပၚသြားတာျဖစ္တဲ့အတြက္ –
အေၾကာင္းသမုဒယတရားျမင္စိတ္၏ ျပဳျပင္မႈသေဘာကို သိျမင္လ်င္ ၎သိျမင္သည့္ ဉာဏ္သည္ ဓမၼပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ ျဖစ္ပါတယ္။
ထိုအေၾကာင္းသမုဒယတရားစုျမင္စိတ္က သူ႔ပင္ကိုယ္သေဘာအားျဖင့္ ဓမၼသေဘာသဘာဝျဖစ္တဲ့ အနိစၥလကၡာ၊ ဒုကၡလကၡာ၊ အနတၱလကၡဏာ၊ ဝိပရိဏာမ ဆိုတဲ့ ေဖာက္ျပန္သြားတဲ့ လကၡဏာ၊ ျဖစ္ပ်က္သေဘာျပသြားတဲ့ လကၡဏာ ကို သိရင္ ပဋိဘာနပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ ျဖစ္ပါတယ္။
အက်ိဳး ဒုကၡသစၥာ တဏွာနဲ႔ယွဥ္တဲ့စိတ္(တက္မက္သြားတဲ့သေဘာေလး) ၏ အေၾကာင္းတရားျမင္စိတ္က ျပဳျပင္၍ ျဖစ္ေပၚမႈသေဘာကို သိျမင္လ်င္ ၎သိျမင္သည့္ ဉာဏ္သည္ အတၳပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ ျဖစ္ပါတယ္။
ထိုအက်ိဳး တဏွာနဲ႔ယွဥ္တဲ့စိတ္္ ၍ ဓမၼသေဘာသဘာဝျဖစ္တဲ့ အနိစၥလကၡာ၊ ဒုကၡလကၡာ၊ အနတၱလကၡဏာ၊ ဝိပရိဏာမ ဆိုတဲ့ ေဖာက္ျပန္သြားတဲ့ လကၡဏာ၊ ျဖစ္ပ်က္သေဘာျပသြားတဲ့ လကၡဏာ ကို သိရင္ ပဋိဘာနပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ ျဖစ္ပါတယ္။
တက္မက္မႈသေဘာေဆာင္၍ စြဲလမ္းမႈအသြားဆက္ျဖစ္သြားတဲ့အတြက္–
အေၾကာင္းသမုဒယတရားစု တက္မက္တဲ့စိတ္ကေလး၏ ျပဳျပင္မႈသေဘာကို သိျမင္လ်င္ ၎သိျမင္သည့္ ဉာဏ္သည္ ဓမၼပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ ျဖစ္ပါတယ္။
ထိုအေၾကာင္းသမုဒယတရား တက္မက္တဲ့စိတ္ကေလးက သူ႔ပင္ကိုယ္သေဘာအားျဖင့္ ဓမၼသေဘာသဘာဝျဖစ္တဲ့ အနိစၥလကၡာ၊ ဒုကၡလကၡာ၊ အနတၱလကၡဏာ၊ ဝိပရိဏာမ ဆိုတဲ့ ေဖာက္ျပန္သြားတဲ့ လကၡဏာ၊ ျဖစ္ပ်က္သေဘာျပသြားတဲ့ လကၡဏာ ကို သိရင္ ပဋိဘာနပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ ျဖစ္ပါတယ္။
အက်ိဳး ဒုကၡသစၥာျဖစ္တဲ့ ဥပါဒါန္- စြဲလမ္းမႈေလးျဖစ္သြားတဲ့စိတ္ ၏ အေၾကာင္းတရား တက္မက္တဲ့စိတ္ကေလးက ျပဳျပင္၍ ျဖစ္ေပၚမႈသေဘာကို သိျမင္လ်င္ ၎သိျမင္သည့္ ဉာဏ္သည္ အတၳပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ ျဖစ္ပါတယ္။
ထိုအက်ိဳး စြဲလမ္းမႈေလးျဖစ္သြားတဲ့စိတ္၍ ဓမၼသေဘာသဘာဝျဖစ္တဲ့ အနိစၥလကၡာ၊ ဒုကၡလကၡာ၊ အနတၱလကၡဏာ၊ ဝိပရိဏာမ ဆိုတဲ့ ေဖာက္ျပန္သြားတဲ့ လကၡဏာ၊ ျဖစ္ပ်က္သေဘာျပသြားတဲ့ လကၡဏာ ကို သိရင္ ပဋိဘာနပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ ျဖစ္ပါတယ္။
ျဖစ္ပ်က္သေဘာကို ျမင္တဲ့ ဉာဏ္ကို ပဋိဘာနပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ ျဖစ္သည္ဟုလည္း မွတ္ႏိုင္ပါတယ္။ ၎ျဖစ္ပ်က္သေဘာကို ျမင္တဲ့ ဉာဏ္ကလည္း ျဖစ္မႈပ်က္မႈ အနိစၥ တရားျဖစ္တဲ့အတြက္ ၎ ဉာဏ္၏ ျဖစ္ပ်က္သေဘာကို ျမင္တဲ့ဉာဏ္ကိုပဲ ပဋိဘာနပဋိသမၻိဒါဉာဏ္ ဟု ေခၚပါတယ္။
ဒီ ျဖစ္ပ်က္သေဘာ ကို ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ ျမင္သည့္ ပဋိဘာနပဋိသမၻိဒါဉာဏ္( ဝိပႆနာဉာဏ္) ရင့္သန္လာရင္ ၎ စိတ္၏ ျဖစ္မႈ၌လည္း ပ်က္ျခင္းဒုကၡဆင္းရဲရွိတယ္၊ ပ်က္မႈသည္လည္း ဒုကၡဆင္းရဲပဲ။ ဤဒုကၡဆင္းရဲမ်ားကို ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ ရႈျမင္သည့္ဉာဏ္တက္လာလတ္သည္ရွိေသာ ထိုဉာဏ္သည္ ျဖစ္ပ်က္သခၤါရကို စြန္႔ခြာ၍ ျဖစ္မႈ၊ပ်က္မႈသေဘာတို႔ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းရာ အသခၤတနယ္သို႔ တိုးဝင္သြားပါတယ္။ ဒုကၡသစၥာ၏ အဆံုး၌ နိေရာဓသစၥာကို ထိုးထြင္းသိျမင္သည့္ ဉာဏ္လို႔ ေခၚပါတယ္။ အမည္နာမအားျဖင့္ ၎ဉာဏ္ကိုေတာ့ မဂ္ဉာဏ္ဟု ေခၚပါတယ္ခင္ဗ်ား။ တစ္နည္း အားျဖင့္ သစၥာေလးပါးအား ထိုးထြင္းသိျမင္သည့္ဉာဏ္ဟုလည္း ေခၚဆိုႏိုင္ပါတယ္။
အေပၚဆံုးမွာ သစၥာေလးပါးကို ထိုးထြင္းသိပါမွ ဇာတိသံသရာဝဋ္ဆင္းရဲကလြတ္ေျမာက္ႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါတယ္လို႔ ဆိုခဲ့တဲ့အတြက္ အဆင့္ဆင့္ရႈမွတ္ပြားမ်ား၍ ဒုကၡသစၥာ၏ အဆံုး၌ နိေရာဓသစၥာကို ထိုးထြင္းသိျမင္သည့္ ဉာဏ္၊ သစၥာေလးပါးအား ထိုးထြင္းသိျမင္သည့္ဉာဏ္အား ေလးႀကိမ္ေျမာက္ၿပီးဆံုးႏိုင္ခဲ့လ်င္ ေနာက္တစ္ဖန္ ပဋိသေႏၶေနရျခင္း ဒုကၡခ်ဳပ္ၿငိမ္းပါလိမ့္မည္။ ဝဋ္သံသရာစခန္းသိမ္းပါလိမ့္မည္။
ဒါေၾကာင့္ ျဖစ္ဆဲခႏၶာ့အစဥ္မွာ ဆိုင္ရာဆိုင္ရာ အေၾကာင္းတရားေတြက ျပဳျပင္ေပးလို႔ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ဒုကၡသစၥာတရားႏွင့္ သမုဒယသစၥာတရားေတြကို သတိထား ဝီရိယစိုက္၍ သိေအာင္ အားထုတ္ပါ၊ သိတဲ့ဉာဏ္ရဲ႕ ျဖစ္မႈပ်က္မႈသေဘာကိုပါ ဆင္ျခင္သံုးသပ္၍ ၎ျဖစ္မႈပ်က္မႈဒုကၡဆင္းရဲအား မုန္း၍ ၿငီးေငြ႔သည့္ဉာဏ္မ်ား၊ စြန္႔ခြာသည့္ဉာဏ္မ်ား ရင့္သန္တိုးျမွင့္လာ၍ ျဖစ္ပ်က္ဒုကၡအဆံုး၌ မျဖစ္မပ်က္သည့္သုခ ကို မ်က္ေမွာက္ျပဳႏိုင္ၾကပါေစ။