history: mga sitio                                                    Link to Occ Mindoro History Homepage

istorya at pinagmulan ng mga sitio sa Occidental Mindoro


 

Arik-ik

Alitaytayan

Insulman

Yawyawi

Aratay

Tugtugin

 

 

 

 

 

rudy candelario <rudycandelario@yahoo.com> wrote on January 18, 2008:

Ito ang mga sagot sa tanong mo tungkol sa pinagmulan ng pangalan ng mga sitio:

  1. Arik-ik
  2. - salitang Hanunoo na ang kahulugan ay "hagikhik." Masayahin ang mga katutubong nakatira roon noong araw kaya madalas marinig ang kanilang hagikhik. Antipolo na ang ipinangalan ng mga taong nakatira sa sityong ito ngayon.
  3. Alitaytayan
  4. - mula sa salitang "taytay" ng mga katutubo na ang kahulugan ay "tabi-tabi." Noon, ang lugar na ito ay maraming punongkahoy na dinadapuan ng mga ibon. Kapag dumapo sa sanga ng punongkahoy ang mga ibon, sila ay tabi-tabi, lalo na kapag panahon ng tag-ulan. 
  5. Insulman
  6. - may malaki at malalim na sapa sa lugar na ito kung saan malimit sumisid ang mga katutubong nanghuhuli ng isda. Minsan, nasambit ng isang pastol na Bisaya na ang sapa ay "ginasaluman" o "sinisisiran" dahil ang "sisid" sa Bisaya ay "salum." Ang "ginasaluman" na naging pangalan ng sapa ay naging "insulman" pagkaraan ng maraming taon at yon na rin ang ipinangalan sa sityong nabuo sa tabi nito.
  7. Yawyawi
  8. - ito ang tawag ng mga katutubo sa isang insektong parang salagubang pero itim ang kulay. Noong magubat pa ang lugar na ito, katulad ng mga kuliglig, maraming "yawyawe" ang humuhuni pagsapit ng gabi. 
  9. Aratay
  10. - sakit ito ng manok na katumbas ng kolera sa tao. Kapag nagkasakit nito ang isang manok sa poultry at hindi kaagad nagamot, lahat ng manok doon ay magkakasakit din at mamamatay. Nagkasakit ng "aratay" o "naaratay" ang mga manok sa sityong ito, noong araw.
  11. Tugtugin
  12. - Nakaririnig ng magagandang tugtugin ang mga taga-patag na napaparaan sa sityong ito, noong araw. Sabi ng katutubong nakausap ko, ang tumutugtog daw ay mga duwendeng gustong magpakita sa tao.

Binigyan mo ako ng ideya. Ang susunod kong gagawin ay mag"research" sa pinanggalingan ng mga pangalan ng iba't-ibang sityo rito sa Occ. Mindoro. Marami na akong nailista, pero matagal pa bago ito makumpleto. Ipaaalam ko sa grupo kapag natapos ko na. Magtatanong pa ako sa mga katutubong Ratagnon, Buhid, Tau-Buhid, Alangan at Iraya.