02.นวดฝ่าเท้าเบื้องต้น

วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ตอนที่ 1/2 ท่าที่ 1-15

วิธีการนวดฝ่าเท้าและ
กดจุดฝ่าเท้าเบื้องต้นด้วยตัวเอง
ตอนที่ 1/2 ท่าที่ 1-15

ศาสตร์แห่งการรักษาสุขภาพและการผ่อนคลายแบบไทยที่ได้รับความนิยมมาตลอดนอกจาก "การนวดแผนโบราณหรือการนวดแผนไทย" แล้วยังมี "การนวดและกดจุดฝ่าเท้าหรือการนวดฝ่าเท้า" นี่แหละที่ยังคงมีการสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่นต่อ ๆ กันมา อีกทั้งยังเป็นตำราแผนไทยโบราณและยังเป็นภูมิปัญญาที่ถ่ายทอดสืบกันมา

 

การเรียนรู้และฝึกฝนวิธีการนวดและกดจุดฝ่าเท้าด้วยตัวเอง เป็นเรื่องที่ทำได้ไม่ยากนัก การได้เรียนรู้และฝึกฝนจนเกิดความชำนาญ เราสามารถนวดและกดจุดให้ตัวเองหรือนวดกดจุดให้คนใกล้ชิด ทำให้เขาได้รับความรู้สึกดี ๆ ผ่อนคลายและเป็นประโยชน์ต่อสุขภาพ ช่วยบรรเทาโรคบางอย่างได้อีกด้วยและห่างไกลจากโรคร้ายที่จะมาเยี่ยมเยือน

34 ท่าวิธีการนวดเท้าและกดจุดเบื้องต้นด้วยตนเอง หากฝึกฝนจนชำนาญจะช่วยกระตุ้นให้ระบบต่าง ๆ ของร่างกายทำงานดีขึ้น กระตุ้นการไหลเวียนของเลือดให้ปกติ กระตุ้นการทำงานของต่อมน้ำเหลืองต่าง ๆ ปรับสมดุลของฮอร์โมน ชะลอความเสื่อมโทรมของระบบต่าง ๆ สร้างความแข็งแรงให้สุขภาพร่างกายได้เป็นอย่างดี

สำหรับวิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าเบื้องต้นด้วยตัวเอง ตอนที่ 1/2 นี้
เป็นการรวบรวมท่านวดกดจุดเบื้องต้นสำหรับเรียนรู้และฝึกฝนด้วยตัวเอง
ตั้งแต่ท่าที่ 1-15 และในตอนที่ 2/2 จะเริ่มตั้งแต่ท่าที่ 16-34

► วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 1
วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 1

จุดแรกเป็นการนวดกดจุดบริเวณกึ่งกลางของนิ้วหัวแม่เท้า ซึ่งจุดนี้มีความสัมพันธ์ต่อการทำงานของต่อมพิทูอิทารี (ต่อมใต้สมองมีหน้าที่สร้างฮอร์โมนที่สำคัญหลายอย่างและมีอิทธิพลต่อต่อมไร้ท่ออื่น ๆ ทำให้ร่างกายทำงานเป็นปกติแข็งแรงสมบูรณ์ เช่น สร้างฮอร์โมนควบคุมการเจริญเติบโตของร่างกายและกระดูก สร้างฮอร์โมนควบคุมการทำงานของต่อมไทรอยด์และพาราไทรอยด์ สร้างฮอร์โมนที่ทำให้ความดันเลือดสูงขึ้น ทำให้การปัสสาวะเป็นปกติและทำให้กล้ามเนื้อมดลูกหดตัว สร้างฮอร์โมนอินซูลินซึ่งควบคุมคาร์โบไฮเดรตเมแทบอลิซึม รังไข่สร้างฮอร์โมนเพศหญิงเป็นต้น) 
วิธีนวดกดจุด วางนิ้วหัวแม่มือกดไปบริเวณกึ่งกลางของนิ้วหัวแม่เท้าทั้งสองข้าง โดยใช้นิ้วหัวแม่มือกดลงไปบริเวณกึ่งกลางด้านล่างของนิ้วหัวแม่เท้าทั้งสองข้าง ส่วนนิ้วมือทั้งสี่ให้จับหลังเท้าแต่ละข้างไว้ จากนั้นให้กดนิ้วหัวแม่มือลงบนหัวแม่เท้า นวดกดและคลึงสักครู่จึงค่อยออกแรงกดเพิ่มขึ้น ทำสักพักหนึ่งจึงเปลี่ยนท่าต่อไป

► วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 2
วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 2

จุดนี้เป็นการนวดกดจุดบริเวณด้านล่างของโคนนิ้วหัวแม่เท้า จุดนี้ส่งผลต่อกล้ามเนื้อบริเวณลำคอ บรรเทาอาการเคล็ดขัดยอกบริเวณลำคอ
วิธีนวดกดจุด ให้วางนิ้วหัวแม่มือตรงโคนนิ้วหัวแม่เท้า นิ้วทั้งสี่ที่เหลือให้อ้อมจับหลังเท้าเอาไว้ ส่วนมืออีกข้างให้จับยึดเท้าเอาไว้ โดยให้นิ้วหัวแม่มืออยู่กลางฝ่าเท้า นิ้วที่เหลือจับหลังเท้าเอาไว้ จากนั้นออกแรงกดนิ้วหัวแม่มือลงไปที่โคนนิ้วหัวแม่เท้า กดนวดสักครู่หรืออาจจะใช้การนวดคลึงที่โคนนิ้วสักพักจึงเปลี่ยนเป็นจุดต่อไป

► วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 3
วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 3

จุดนี้เป็นการนวดกดจุดบริเวณระหว่างโคนนิ้วกลางและนิ้วนางเท้า การนวดกดจุดนี้จะส่งผลต่อหูชั้นในซึ่งเกี่ยวข้องกับการได้ยินโดยตรง ช่วยลดอาการผิดปกติของหู ลดการวิงเวียนหรือหูอื้อ
วิธีการนวดกดจุด ให้ใช้นิ้วหัวแม่มือกดตรงจุดดังกล่าวนวดคลึงให้ทั่ว ส่วนนิ้วที่เหลือก็ยึดจับเท้าเอาไว้ และควรทำควบคู่กับการกำหนดการหายใจเข้าออกอย่างสม่ำเสมอจะได้ผลดียิ่งขึ้น

► วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 4
วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 4

จุดนี้เป็นการนวดกดจุดบริเวณนูนเนื้อบนฝ่าเท้าที่อยู่ห่างจากโคนนิ้วหัวแม่เท้าเล็กน้อย จุดนี้จะส่งผลไปยังต่อมไทรอยด์ โดยตรง (ต่อมไร้ท่อชนิดหนึ่งของร่างกาย อยู่บริเวณคอด้านหน้า วางอยู่หน้าต่อหลอดลมแบ่งออกเป็น 2 กลีบ ซ้ายกับขวา เชื่อมกันตรงกลางด้วยส่วนคอด ต่อมไทรอยด์มีกล้ามเนื้อปกคลุมอยู่ ทำให้ในภาวะปกติที่ไม่มีไทรอยด์โตหรือโตน้อย ก็จะมองไม่เห็น ต่อมไทรอยด์มีหน้าที่สร้างไทรอยด์ฮอร์โมน โดยใช้ธาตุไอโอดีนเป็นส่วนประกอบหนึ่ง จากนั้นก็จะปล่อยเข้าสู่กระแสเลือด ฮอร์โมนเหล่านี้มีหน้าที่กระตุ้นการเผาผลาญพลังงานของเซลล์ทั่วร่างกายและจำเป็นสำหรับการเจริญเติบโตของร่างกาย) ช่วยลดอาการพิการแขน ขา หรือกล้ามเนื้อต่าง ๆ เป็นการทำกายภาพบำบัดได้อีกทางหนึ่ง
วิธีการนวดกดจุด นั้นให้ใช้นิ้วหัวแม่มือกดตรงบริเวณดังกล่าว นวดคลึงให้ทั่วบริเวณนั้น ทำสักครู่ให้เพิ่มแรงกดขึ้นอีกเล็กน้อย สลับกันไปแล้วจึงค่อยเปลี่ยนไปนวดกดจุดอื่นต่อไป

► วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 5
วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 5

จุดนี้เป็นการนวดกดจุดบริเวณส่วนที่เป็นเนื้อนูนบนฝ่าเท้า ซึ่งอยู่ห่างจากโคนนิ้วก้อยเล็กน้อย การนวดกดจุดนี้จะส่งผลถึงหัวไหล่และข้อต่อบริเวณหัวไหล่โดยตรง ช่วยลดอาการเจ็บที่หัวไหล่
วิธีการนวดกดจุด ให้ใช้นิ้วหัวแม่มือกดจุดบริเวณดังกล่าว ส่วนนิ้วที่เหลือสี่นิ้วให้อ้อมไปจับเท้าเอาไว้ จากนั้นเริ่มออกแรงกดและคลายนวดคลึงให้ทั่วจุดดังกล่าว ออกแรงกดแล้วคลายสลับกันไป อย่ากดแรงมากนักจะทำให้เจ็บและอักเสบบริเวณจุดนี้ได้

► วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 6
วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 6

จุดนี้เป็นการนวดกดจุดบริเวณเนื้อนูนของฝ่าเท้า การนวดกดจุดนี้จะส่งผลถึงปอดซีกขวา ช่วยให้ปอดทำงานเป็นปกติ ช่วยให้ร่างกายสดชื่นและแข็งแรง
วิธีการนวดกดจุด ให้ใช้นิ้วหัวแม่มือทั้งสองข้างวางตรงบริเวณเนื้อนูนของฝ่าเท้า นิ้วหัวแม่มือด้านขวาตรงกับนิ้วชี้เท้า และนิ้วหัวแม่มือด้านซ้ายตรงกับนิ้วกลางของเท้า ออกแรงกดไปที่นิ้วหัวแม่มือทั้งสอง กดแล้วคลายและเพิ่มน้ำหนักในการกดสลับไปมา จากนั้นนวดคลึงสักครู่แล้วจึงค่อยเปลี่ยนไปกดจุดอื่นต่อไป

► วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 7
วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 7

จุดนี้เป็นการนวดกดจุดบริเวณส่วนที่เป็นเนื้อนูนบนฝ่าเท้า การนวดกดจุดนี้จะส่งผลดีต่อหัวใจโดยตรง ช่วยให้หัวใจทำงานเป็นปกติมากขึ้นและทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ สุขภาพร่างกายแข็งแรงและสดชื่น
วิธีการนวดกดจุด ให้ใช้นิ้วหัวแม่มือข้างหนึ่งกดเนื้อนูนซึ่งอยู่แนวเดียวกับนิ้วหัวแม่เท้า ส่วนนิ้วหัวแม่มืออีกข้างหนึ่งให้กดตรงเนินนูนระหว่างโคนนิ้วนางและนิ้วก้อยของเท้า จากนั้นออกแรงกดนิ้วหัวแม่มือทั้งสองอย่างสม่ำเสมอประมาณ 5 นาที จากนั้นให้นวดคลึงสักครู่แล้วจึงค่อยเปลี่ยนไปกดจุดอื่นต่อไป

► วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 8
วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 8

จุดนี้เป็นการนวดกดจุดบริเวณข้างนิ้วก้อย การนวดกดจุดนี้จะมีความสัมพันธ์กับแขนและข้อแขนต่าง ๆ ช่วยลดและบรรเทาอาการปวดเมื่อยแขน หากทำการนวดอย่างสม่ำเสมอ
วิธีการนวดกดจุด ให้วางนิ้วหัวแม่มือกดตรงบริเวณข้างนิ้วก้อยเท้า การกดนั้นให้วางนิ้วหัวแม่มือข้างซ้ายกดลงบนข้างนิ้วก้อยของเท้าขวา นิ้วที่เหลือให้จับเท้าเอาไว้ ส่วนมือขวาจับหลังเท้า จากนั้นออกแรงกดลงที่ข้างนิ้วก้อยอย่างช้า ๆ และค่อย ๆ เพิ่มน้ำหนักในการกด คลายและนวดคลึงสักครู่ ทำสลับไปมา แล้วจึงค่อยเปลี่ยนไปกดจุดอื่นต่อไป

► วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 9
► วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 9

จุดนี้เป็นการนวดกดจุดบริเวณใต้เนินนูนของฝ่าเท้าแนวระหว่างนิ้วหัวแม่เท้าและนิ้วชี้ การนวดกดจุดนี้จะมีความสัมพันธ์กับกะบังลม ช่วยให้การหมุนเวียนของเลือดเป็นปกติและสม่ำเสมอ
• วิธีการนวดกดจุด ให้นิ้วหัวแม่มือข้างซ้ายกดบริเวณใต้เนินนูนของฝ่าเท้าแนวระหว่างนิ้วหัวแม่เท้ากับนิ้วชี้ ส่วนนิ้วหัวแม่มืออีกข้างหนึ่งให้กดตรงเนินนูนแนวนิ้วกลางและนิ้วนาง นิ้วมือที่เหลือให้อ้อมไปจับหลังเท้าเอาไว้ จากนั้นออกแรงกดไปที่นิ้วหัวแม่มือทั้งสองให้น้ำหนักเท่า ๆ กัน นวดคลึงสักครู๋จึงค่อยเปลี่ยนเป็นจุดอื่นต่อไป

► วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 10
► วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 10

จุดนี้เป็นการนวดกดจุดบริเวณโคนนิ้วระหว่างนิ้วหัวแม่เท้ากับนิ้วชี้ การนวดกดจุดนี้มีผลโดยตรงต่อระบบน้ำเหลืองในร่างกาย ช่วยให้ระบบน้ำเหลืองดี แผลหายง่ายและป้องกันโรคที่เกิดจากระบบน้ำเหลือง
• วิธีการนวดกดจุด ให้นิ้วหัวแม่มือกดบริเวณโคนนิ้วระหว่างนิ้วหัวแม่เท้ากับนิ้วชี้ที่ด้านฝ่าเท้า และนิ้วชี้กดระหว่างด้านหลังเท้า มืออีกข้างที่เหลือจับยึดเท้าเอาไว้ ออกแรงกดทั้งสองนิ้วพร้อม ๆ กัน ออกแรงกดแล้วคลาย แล้วเพิ่มน้ำหนักการกดอีกเล็กน้อย ทำสลับไปมาสักพัก จากนั้นให้นวดคลึงสักครู่แล้วจึงค่อยเปลี่ยนไปกดจุดอื่นต่อไป

► วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 11
► วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 11

จุดนี้เป็นการนวดกดจุดบริเวณเหนือกึ่งกลางของฝ่าเท้า จุดนี้เป็นจุดของแนวกะบังลม (อวัยวะกั้นระหว่างปอดและหัวใจกับระบบย่อยอาหาร เพื่อช่วยในการเคลี่อนไหวของปอด)
• วิธีการนวดกดจุด วางนิ้วหัวแม่มือทั้งสองข้างบริเวณเหนือกึ่งกลางของฝ่าเท้าขึ้นไปเล็กน้อย จากนั้นให้วางนิ้วหัวแม่มือให้ได้จุดกึ่งกลางเท้า โดยให้ปลายนิ้วหัวแม่มือทั้งสองชิดกันเป็นลักษณะรูปตัววี (V) กว้าง ๆ แล้วค่อย ๆ ขยับนิ้วนวดคลึงและกดเบา ๆ ค่อย ๆ เพิ่มน้ำหนักกดอีกเล็กน้อย นวดและกดไว้สักครู่จึงเปลี่ยนเป็นจุดต่อไป

► วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 12
► วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 12

จุดนี้เป็นการนวดกดจุดบริเวณแนวกลางฝ่าเท้า ซึ่งมีลักษณะเป็นรอยบุ๋มของฝ่าเท้าพอดี จุดนี้เป็นจุดที่สัมพันธ์กับกะบังลมและปลายประสาทของลิ้นปี่และช่องท้อง
• วิธีการนวดกดจุด นั้นให้ใช้นิ้วหัวแม่มือกดลงบริเวณรอยบุ๋มนั้น ส่วนนิ้วมือทั้งสี่ที่เหลือให้จับยึดเท้าไว้ จากนั้นให้กดน้ำหนักจากนิ้วหัวแม่มือลงไปที่รอยบุ๋ม กดแล้วค่อย ๆ คลายออก การกดนี้อาจทำควบคู่กับการหายใจคือกดพร้อมกับการหายใจเข้า และคลายออกเมื่อหายใจออก ทำเช่นนี้สักครู่แล้วจึงเปลี่ยนเป็นจุดต่อไป

► วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 13
► วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 13

จุดนี้เป็นการนวดกดจุดบริเวณข้างเท้าด้านนอก จุดนี้มีความสัมพันธ์กับเชิงกรานและสะโพก ช่วยลดอาการปวดเมื่อยหรืออักเสบบริเวณสะโพกและเชิงกรานได้อย่างดี
• วิธีการนวดกดจุด ให้ใช้นิ้วชี้ถึงนิ้วก้อยกดบริเวณข้างเท้า โดยให้นิ้วก้อยอยู่กึ่งกลางเท้าพอดี ส่วนนิ้วหัวแม่มือของมืออีกข้างหนึ่งให้กดตรงจุดต่อจากนิ้วชี้ โดยวางนิ้วหัวแม่มือให้อยู่ในแนวเดียวกับเท้า จากนั้นให้กดนิ้วทั้งห้าพร้อมกัน นวดคลึงให้ทั่วออกแรงให้สม่ำเสมอ ทำเช่นนี้สักครู่แล้วจึงเปลี่ยนเป็นจุดต่อไป

► วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 14
► วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 14

จุดนี้เป็นการนวดกดจุดบริเวณโคนนิ้วหัวแม่เท้า ซึ่งมีความสัมพันธ์กับกระดูกสันหลังจะช่วยลดอาการปวดหรืออักเสบบริเวณกระดูกสันหลังได้อย่างดี
• วิธีการนวดกดจุด ให้วางนิ้วหัวแม่มือกดจุดดังกล่าว นิ้วที่เหลือทั้งสี่ให้วางทาบข้างเท้าอีกด้านหนึ่ง ให้ออกแรงกดจุดนั้นแล้วคลายออกสลับกันไป ออกแรงนวดกดจุดนี้สักพักจึงค่อยเปลี่ยนไปกดจุดอื่นต่อไป

วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 15
► วิธีการนวดฝ่าเท้าและกดจุดฝ่าเท้าแผนโบราณเบื้องต้นด้วยตัวเอง ท่าที่ 15

จุดนี้เป็นการนวดกดจุดบริเวณกลางฝ่าเท้าแนวเดียวกับนิ้วหัวแม่เท้า จุดนี้จะเชื่อมต่อกับไตข้างซ้ายและต่อมหมวกไต ช่วยบริหารไตและลดอาการผิดปกติของไต
• วิธีการนวดกดจุด ให้วางนิ้วหัวแม่มือตรงจุดดังกล่าวออกแรงกดคลึง และค่อย ๆ เพิ่มแรงกด ทำเช่นนี้สักครู่แล้วจึงเปลี่ยนเป็นจุดต่อไป

Comments