Tản mạn về câu thơ miền đất võ

Tản mạn về câu thơ miền đất võ

(Phạm đình Chưởng, 18h22' 28/3/2011)

 

2 câu thơ bất hủ của miền đất võ:

"Ai ra Bình Định mà coi;

Con gái Bình định bỏ roi đi quyền".

 

Cách nay cũng khoảng 6-8 năm; Tôi mở Tivi xem, tranh thủ trong những ngày nhàn rỗi đầu năm...

Trên màn hình, Tôi bắt gặp những trang sử hào hùng đang ôn lại kỷ niệm vua Quang Trung thần tốc giành lại Ngọc Hồi, Đống Đa ... Có cả niềm tự hào, lý giải về 2 câu thơ miền đất võ:

    "Nói rằng xứ Bình Định anh hùng hào kiệt rất nhiều mà anh thư cũng chẳng ít, bởi do phong tục tập quán xứ ta, người phụ nữ thường lui thủi trong nhà lo phận nữ nhi bếp núc may vá thêu thùa"...

 "Nhưng miền đất võ Bình Định thì lại khác, con gái còn giỏi cả võ nghệ nữa, nhất là đường roi đặc thù, tinh xảo. Khi giao đấu, con gái Bình Định không cần dùng đến roi (bỏ roi), mà chỉ cần sử dụng quyền thì đã thắng đối phương rồi"!

 

Thật tinh tế, ý nhị khi miêu tả cái tài võ nghệ của con người miền đất võ.

 

Rồi trải qua năm tháng, 2 câu thơ trên cũng đôi phần "tam sao thất bổn", cụm từ "bỏ roi" còn được thay thế bằng: "múa roi", "đi roi", "đánh roi", "cầm roi", "quất roi", "đập roi"...

Lúc này, kẻ hậu sinh bắt đầu mù mờ bối rối về "cái đúng" -  "cái sai " !?

 
Cụm từ nào là chính xác nhất?

 

Nhận thấy sự diễn đạt:

"múa roi"              à      như trên sân khấu tuồng!

"đi roi"                  à      không có nghĩa gì sâu sắc!

"đánh roi"             à      không diễn đạt được vẻ uy vũ!

"cầm roi"              à      là người thường, ai mà chẳng cầm roi được!

"quất roi"              à      giống như “đang dạy con ”!

"đập roi”               à      không diễn đạt được vẻ uy vũ!

 

Xét cụm từ “bỏ roi”: Theo cách giải thích nêu trên, chúng ta thấy vẫn chưa thoát lên cái vũ dõng của con người võ nghệ!

Có một cách diễn giải khác như sau: Trong bất cứ một ngành nghề nào cũng có những từ lóng, từ riêng. Đối với võ thuật, trong phần luyện tấn pháp-bộ pháp, khi chuyển từ vị thế này sang vị thế khác, ta dùng từ “bỏ bộ”, nói lên sự nhanh lẹ uyển chuyển trong tấn pháp-bộ pháp.
Như vậy, cụm từ “bỏ roi” sẽ được hiểu là đường roi đang ở vị thế này, được người sử dụng chuyển sang vị thế khác một cách chớp nhoáng…
 
Đến đây, có lẽ mọi người cũng như tôi, thống nhất quan điểm này.
Trân trọng.
Comments