Sermon‎ > ‎

La benedission ëd l’umilità

La benedission ëd l’umilità


Abresé: Nosgnor Gesù Crist a dovra soens ëd paradòss për fene pensé bin ai fàit ëd la vita, për dësfidene a bandoné la manera ‘d pensé stòrta dë sto mond e vardé tut da la prospetiva ‘d Nosgnor. Ant le Beatitùdin Gesù a proclama beat, bonuros, ëd categorìe ch’a smijo esse bin lontan-e da esslo. Cole ch’a son e përchè?  


Conosseve ‘l pass dl’Evangel  ch’as ciama “le beatitùdin”? A l’é la prima part ëd col ch’a l’é ciamà “Ël Sermon an sël mont” ëd Gesù, ch’i trovoma al capìtol sinch ëd Maté. A l’é an ës test anté che Gesù a fà na lista ‘d paradòss, ‘d ròbe che da la mira uman-a a podrìo smijé d’esagerassion, d’assurdità, ëd contrassens, ëd drolarìe. Gesù a ciama “beata”, visadì “fortunà”, bonurosa, benedìa da Nosgnor, ëd gent che a podrìa disse ch’a l’é pròpi l’opòst! Contut, lòn ch’an ës mond a parëss un contrassens, na folairà, për Nosgnor a son ij valor génit che a la fin a vincio, malgré le aparense… Cola-lì a l’é soa dësfida. Lesoma, antlora, ‘l test dle Beatitudin, e peuj i na faroma ‘d riflession.


“Quand ch’a l’ha vëddù ch’a l’era rivaje na gran quantità ‘d gent, Gesù a l’é andàit an sla còsta d’un mont e a l’é stassje. Ij sò dissèpoj a son avzinassje, e a l’ha dàit man a dotrineje. A l’ha dije: ‘A son bonuros ij pòver ant lë spirit, përché ‘l regn dël cél a l’é për lor. A son bonuros coj ch’a pioro, përchè ch’a saran consolà. A son bonuros j’umij, përchè a saran lor ch’a arseivran an ardità la tèra. A son bonuros coj ch’a l’han fam e sèj ëd giustissia, përchè ch’a saran sodisfàit. A son bonuros i misericòrdi, përchè ch’a sarà faje misericòrdia. A son bonuros coj ch’a son net ëd cheur, përchè a saran lor ch’a vëddran Nosgnor. A son bonuros coj ch’a travajo për la pas, përchè ch’a saran ciamà ij fieuj ëd Nosgnor. A son bonuros coj ch’a son përseguità për motiv ëd la giustissia, përchè ‘l regn ëd Nosgnor a l’é për lor. Vojàutri i l’avreve da considereve bonuros quand ch’i sareve ingiurià e përseguità an càusa ‘d mi, e a l’avran dit contra vojàutri ‘d ròbe ch’a son nen vere. Për lòn arlegreve e sauté ‘d gòj, përchè vòstra arcompensa a sarà granda an cél. An efet, a l’é ‘dcò parèj ch’a l’han përseguità ij profeta ch’a son ëstàit prima ‘d voi” (Matt 5:1-12).


La prima ròba ch’a l’é da armarché an sle beatitùdin a l’é che a podrìo disse na descrission d’un dij trat ij pì amportant dël caràter cristian. Ij doi trat dël caràter cristian ch’a son pì soens mostrà ant ël Testament Neuv a son l’amor e l’umilità. Ël tòch ël pì conossù ch’a descriv lòn ch’a sia l’amor cristian a l’é 1 Corint capìtol 13, e ‘l pass classich ch’a descriv l’umilità, a podrìa disse ch’a l’é col dle Beatitùdin. Gesù a proclama ant le Beatitudin che coj che dëdnans a Nosgnor a peudrìo disse ij pì “fortunà” o bonuros, përchè ch’a godran ëd tute soe benedission, a son ëd categorìe specifiche ‘d përson-e ch’as treuvo ant ëd situassion particolar. Cole ch’a son?


Gesù a-i comensa sò amaestrament con: “A son bonuros ij pòver ant lë spirit” (Maté 5:3). Ij pòver ant lë spirit, ant la Bibia, a son dzurtut coj ch’a son rivà a arconòsse che, da la mira spiritual, a son ëd pòver, ëd bzognos, gent “ch’a l’ha da manca”, che, ant sò spirit ëd lor a l’han na mancansa greva. A son ëd gent ch’a vëdd coma ch’a son pien ëd pëccà, ëdcò ant ël cas ch’a sio ‘d cristian angagià. A l’opòst da coma ch’a pregava ‘l Farisé ant la paràbola ‘d Gesù: “Nosgnor! It ringrassio ëd lòn ch’i son nen parèj dj’àutri”, l’òm ùmil a sent d’esse l’istess che ‘l gablé an preghiera ch’a disìa: “Nosgnor! Përdonme, ch’i son un pecador” (Luca 18:9-13). A l’é pròpi là ch’a comensa l’umilità, con ël sens ancreus d’esse sèmper, an costansa, un ch’a fà lòn ch’a dëspias a Nosgnor, un pecator.


Peuj Gesù a dis: “A son bonuros coj ch’a pioro” o “ch’a fan ël deul” (Maté 5:4). La sconda beatitùdin a scor ëd manera natural da la prima. Coj ch’a sento an costansa d’esse ‘d pecator, la situassion ch’as na treuvo fin al còl a-j rincress tant, a na piuro, as na sagrin-o. A l’han susta ‘d vëdde ‘d progress an soa vita quand ch’a mortifico, ch’a “buto a mòrt” ij pëccà ch’a përsisto an soa vita - fin-a coj pëccà “rispetabil” che tant ëd soens i n’oma la toleransa.      

La tersa beatitùdin: “A son bonuros j’umij” (v. 5) a sorziss da le prime doe. L’umilità a l’é pa na debolëssa ‘d caràter, ma fòrsa ‘d caràter. A l’é ‘l contegn ëd coj che, rendense cont ëd soa povertà spiritual, a arconosso ëd merité bele che gnente da la man ëd Nosgnor o cola dj’àutri. A l’han gnun arsentiment, gnun-a fota, as la pijo nen contra ‘d Nosgnor o d’àutri se an soa vita le còse a-j van mal, s’a son ëstàit maltratà an na quaj manera da la vita. A diso nen “Tut sossì i lo mérito nen”, përchè as conòsso bin, a san d’esse ‘d pecator che la sòrt a n’é mach ëd castigh. Pì ‘d lòn, a san che, a la fin, soa situassion a l’avrà an tùit ij cas un bon ésit. Parèj, a lasso tut an le man ëd Nosgnor e a diso: “Nosgnor a sa mej”, “S’am càpita sossì a sarà bin giust”.  

“A son bonuros coj ch’a l’han fam e sèj ëd giustissia” (v. 6). Cola ch’a l’é la càusa che ij cristian a l’han “fam e sèj ëd giustissia”? Ël sens d’esse ‘d pecator an costansa a chërs an lor, ma as rendo ‘dcò cont - e ‘d lòn a n’han ëd gòj - che ij sò pëccà a son ëstàit quatà dal sangh versà da Nosgnor Gesù Crist, ch’a l’ha pagaje chiel e che, sèmper për grassia, a son ëstàit arvestì da soa giustissia, l’ùnica ch’a-j peussa rende acetabil dëdnans a Nosgnor. Lor a l’han n’anvìa ancreusa ‘d fé l’esperiensa dla giustissia ch’a l’é staje acredità da Nosgnor. A l’han anvìa d’esse liberà sèmper ëd pì dai circoj vissios dël pëccà an soa vita e ‘d vëdde sèmper ëd pì coj trat che la Bibia a ciama “ël frut dlë Spirit”. La tension an tra ‘d lòn ch’a veulo esse e lòn ch’a vëddo ch’a lo son ancora, a fà nasse an lor në stat durèivol d’umilità anvers Nosgnor e la gent.


“A son bonuros i misericòrdi” (v. 7). La misericòrdia, an soa forma pì ‘d base a dinota ‘n sens ëd pietà e ‘d compassion anvers a coj ch’a son an na quala condission ëd misèria, ëd bzògn. Contut, quaj vòta, a l’é l’istess che ‘l përdon, coma ch’a l’ha arseivulo ‘l gablé ant la paràbola ‘d Gesù ch’a l’avìa pregà: “Nosgnor! Përdonme, ch’i son un pecador” (Luca 18:13). Sensa dubi sto-sì a l’é ‘l sens che Gesù a dovra ambelessì. La mej descrission dë sta fòrma ‘d misericòrdia a a l’é ant la paràbola dël servitor ch'a vorìa nen përdoné (Maté 18:23-35).  Ël padron a l’avìa avù pietà dël servitor ch’a-j deuvìa des mila talent e a l’avìa dëscancelaje col débit ësmisurà. Ma sto servitor, quand ch'a l'é sortì, a l'ha ancontrà un dij sò colega 'd servissi ch'a-j dovìa sent dné (na soma motobin pì cita ch’a l’avìa avù ‘d débit), e a l'ha ciapalo për ël còl tant ch'a mancava poch ch'a l'avria strossalo, e a-j disìa: ‘Pagh-me lòn che ti 'm deuve!”. Ma ‘l padron, quand ch’a l’ha sentì lolì a l’ha dije: 'Servitor gram ch'it ses, i l'avìa date la gràssia 'd condonete tut ësto débit përché 't l'avìes suplicame. É-lo ch’a l’era nen ëdcò tò dover d’avèj pietà 'd tò colega 'd servissi, coma mi i l'avìo avù pietà 'd ti?' (vv. 32-33).


Ij misericòrdi, antlora, a son coj ch’as rendo cont dël gran débit ch’a l’é staje përdonà e che, a soa vira, a son dispòst a përdoné coj ch’a l’han faje ëd tòrt. La misericòrdia a comensa con l’umilità, con ël sens ancreus d’esse pòver da la mira spiritual ansema al rendse sèmper mej cont ëd vàire ch’i soma stàit përdonà da Nosgnor.

A son bonuros coj ch’a son net ëd cheur” (Maté 5:8). La condission ëd nòstra ànima, ël pì përfond ëd nòst esse, nòst cheur, a l’é ‘n cas disperà. Nòst cheur a l’é antamnà grev. Cola-lì a l’é na realità che l’arvelassion bìblica a buta bin an ciàir. Esse “net ëd cheur” a veul dì esse lìber da cola contaminassion disperà. Vëddse ‘l cheur netià a l’é ‘n don ëd la grassia che Nosgnor an fa për ël mojen ëd nòst pentiment e dla fèj an Gesù Crist. A veul nen dì che nojàutri i podrio, an costa vita esse përfet e sensa pëccà (gnun a l’é parèj), ma a veul dì che nòstra vita a l’ha da esse caraterisà da n’anvìa sincera për la santità, da n’angagg a esse sant  - dait che, coma ch’a dis la Bibia, gnun ch’a sìa men-o che sant a podrà mai vëdde Nosgnor (Ebreo 12:14).


“A son bonuros coj ch’a travajo për la pas” (Maté 5:9). Ant l’istessa manera che la cossiensa d’esse përdonà an Gesù Crist an rend ëd përson-e bin dispòste a përdoné coj ch’a l’han fane ‘d tòrt, esse stàit arconcilià con Nosgnor për l’euvra ‘d grassia ‘d Gesù Crist an dà l’ispirassion e la fòrsa ëd travajé për la pas e l’armonia an tra le përson-e. Coma ch’a scrivìa l’apòstol Pàul: “Fè tut lòn ch’i peude për vive an pas con ognidun” (Roman 12:18). Lolì a veul dì pijé l’inissiativa dl’arconciliassion fin-a quand ch’i soma stàit nojàutri ij soget ëd tòrt da part d’àutrit


Tute coste beatitùdin a son ij valor ëd Nosgnor, ma, belavans, tute ste-sì a stan nen ëd cà an ës mond. An ës mond, ch’a l’é gram e arviros contra Nosgnor, l’umiltà a l’é, an efet, meprisà e a-j fan soens ëd schergne. La realità a l’é che “ij fieuj ëd Nosgnor”, coj che a Nosgnor a-j veulo bin e ch’a vivo conform a soe lej ëd giustissia, a-i dvento përdabon ëd “foresté” che la gent a-j j’ha an ghignon, ch’a na son scassà e nen ëd rair fin-a përseguità. A l’é ‘dcò për lòn che l’ùltima beatitùdin ëd Gesù a dis: “A son bonuros coj ch’a son përseguità për motiv ëd la giustissia”. Sossì i l’oma da tnilo bin an considerassion quand ch’is ancaminoma a andeje dapress a Nosgnor Gesù Crist.


L’avriomne da perdse d’anim për lòn? Diromne ch’a val nen la pen-a ‘d seguité le pianà ‘d Gesù? Ma gnanca ‘n pò! Përchè un bel dì a vince i saroma nojàutri, e pa “i fieuj ëd cost mond”. A l’é pròpi an sossì ch’a stà la beatitùtin, la felicità, la bonheur ëd coj ch’a séguito Gesù an sla vìa dl’umilità. A pòsta i l’oma nen mensionà anans la sconda part dle beatitùdin:


A val la pen-a ‘d d’andeje dapress a Gesù an sël senté dle beatitùdin, d’esse an tra ‘d coj che chiel a ciama bonuros, ... përché ‘l regn dël cél a l’é për lor. ….përchè ch’a saran consolà. ...përchè a saran lor ch’a arseivran an ardità la tèra. ...përchè ch’a saran sodisfàit, ...përchè ch’a sarà faje misericòrdia, ….përchè a saran lor ch’a vëddran Nosgnor, ...përchè ch’a saran ciamà ij fieuj ëd Nosgnor; ...përchè ‘l regn ëd Nosgnor a l’é për lor!


Terminoma con la preghiera del Salm 15. Cost Salm a l’é la dëscrission dle qualità ‘d coj ch’a saran arseivù a la presensa ‘d Nosgnor.


Nosgnor! Chi ch’a sarà col ch’it arseivras an toa ca? Chi ch’a podrà drissé soa tenda dzura toa santa montagna? Coj ch’a vivo ‘d manera onorà e ch’a pràtico la giustissia, coj ch’a diso la vrità tal com a l’han ant ël cheur. Coj ch’as arfudo ‘d spantié ‘d maldicense, ch’a faso nen ëd mal a sò pròssim o ch’a ofendo ij sò amis; coj ch’a veulo avèj gnente da fé con coj ch’a l’è ciàir ch’a son dij malfasent, ma ch’a onoro coj ch’a l’han timor ëd Dio, e che manten-o soe promësse 'dcò quand ch’a-j conven nen. Coj ch’a prësto ij sò dné sensa ciamé d’anteresse, e ch’a peudo nen esse catà për fé condané ‘l nossent. Ëd gent parèj a l’é cola ch’a sarà mai dësbogià” (Salm 15).


Nosgnor, Tut-potent e etern, ti 't governe tute le còse, sìa an cél che an sla tèra. It pregoma: sie misericordios e scota le sùpliche 'd tò pòpol, e ant ël temp d'ancheuj dane toa pas; për Gesù Crist, nòst Signor, ch'a viv e regna con ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ora e sèmper. Amen.


Comments