De pompeblêden

Wat is nu eigenlijk de Friese of Hollandse vlag? De nationale driekleur heeft het rood, wit en blauw, in horizontale strepen. Anderen hebben de verticale banen met rode pompenbladeren. Spannende vlaggen hebben eikebladeren, diagonalen, sterrenkunde of werktuigen, en zijn moeilijker om na te maken. Spreekwoorden gaan van Met vlag en wimpel slagen of Als een vlag op een modderschuit staan. Er wordt vaak erg druk mee gedaan. Vooral als er iets te vieren valt. Zoals op vlaggetjesdag bij het binnenhalen van de nieuwe haring. Wat, en, hoe laat, gaan we dan vlaggen? En dan, ineens, zie je ze fier staan wapperen op alle huizen en gebouwen. In de wind, hoog boven het land, staat de vlag, met de kleuren zoals gekozen in een ver verleden, de nationale trots te zijn. Uit het geschiedenisboek blijkt dat het Romeinse vaandel al erg belangrijk was. Stond het ergens, dan bleef het daar altijd zo staan, want niemand kon er bij. Die pompeblêden bij Fryslân vonden de Romeinen zó erg stinken, dat de Friezen dat blad dus uitermate geschikt vonden voor hun vlag. In Friesland was het natuurlijk altijd 'pompen of verzuipen'. De vlegel dan is de stok die bij het dorsen hoort om het graan heel hard kapot te slaan. Het vlaggen bij de finish van de boer. Ter tafel ligt ook regelmatig de officiële instructie. Van zus en zo doen we het dan op die en die dag met de hele troep. Allemaal mensen die er 'weer verplicht bij moeten wezen'. Strijken, hijsen, salueren. Vaak heel veel en soms ook lang zwijgen, daarbij. En als de plicht dan roept, is wat er soms ligt, vaak al een tijd dood. Er is altijd veel narigheid met vlaggen. Dan moeten ze in brand gestoken of vol met alle boze leuzen. Wij zijn een creatief volk dat zelfs nog een tweede Oranje vlag er bovenin bij 'opknoopt', maar we noemen het de wimpel. Is het niet wat dubbelop zo met die kleur. Het vale rood wordt toch oranje als de zon blijft schijnen. Er hoort weer iets bij zo van We zullen alles wel afwimpelen. Daarmee wordt de nogal saaie driekleur, wél wat feestelijker. De wimpel geeft de hele vertoning iets voor de fijnproevers. Zoals wat peper en zout om het oude beestje toch op smaak te krijgen. Driewerf hoera. Laten wij het lang zal hij leven zingen!

De Nederlandse vlag in de 17de eeuw (door J.H. Isings)