De dagen van de week

20 jan. 2017 15:46

Wat een genot vormen de dagen van de week toch als je ze kosmologisch beschouwd: Solis, Luna, Mars, Mercurius, Jupiter, Venus en Saturnus. De hemellichamen eenvoudig gedurende de week dag na dag mogen ontmoeten. Hoe anders vergaat het de barbaarse Germaan die daar ooit zijn eigen draai aan wist te geven. De zondag van Solis evenals de maandag van Luna vormen hierop wel de enige uitzondering. De dinsdag wordt al meteen erg moeilijk; men loopt dan tegen Mars aan, de roomse god van de oorlog. Die dag was daarom eerst vermoedelijk Mars 't is day, dan Martisdei wat dan gewoon het barbarian Tinsdei werd. Dan het volgende complexe geval woensdag. De Duitsers vinden Mercurius, de god van de handel, niet echt een chique god om te eren, gelet op het Mittwoch. Het midden van de week. De Hollandse koopman wenst zichzelf altijd wel veel handel met daarbij goede winst. Dit zal dan het germaanse Wunsdei zijn: de wensdag. Op donderdag zien we dan Jupiter, de god van de hemel en de donder. Eenvoudig zaakje: de dondersday dus. Dan die hele aangename vrijdag. Maar waarom dan? De Friese vrijeman (geen slaaf, of horige) gaat die dag naar de stad voor zijn aankopen en is niet op het heim aanwezig; hij is die dag écht een 'vrij man'. In de stad eert hij de godin Venus door de liefde te bedrijven. Weliswaar bij de duurste hoer om 'ek te hoeren hoe 't libben haar liekt'. Op de drukke vrijday dus. Tot slot op de laatste dag van de week passeert Saturnus zaterdag. De god Saturnus kwam per schip over water bij Janus aan, de god voor de nieuwe week, met twee gezichten. Op 't is waterdag dus terugblikken en vooruitzien. Goed, wat is hier dan van terecht gekomen in het Fries: Sneon, Moandei, Tiisdei, Woansdei, Tongersdei, Freed en Snein. Onbegrijpelijk nietwaar, want wat doet Fred op Freed als dit z'n dagelijks uitzicht is.

               Dag in dag uit

© 2017 Fré Heinsius