Het Heren Veen

De historicus Winsemius bericht ons dat het geslacht Van Galama reeds in de 12e eeuw zo voornaam was dat het de Hollandse graven verdreef. Zo ook graaf Floris III bijgenaamd 'De Vette' die regelmatig naar Enkhuizen trok om te jagen in het voormalige Kreilwoud, gelegen tussen Stavoren en Enkhuizen. Dit grote veenbos was eigendom van de familie Galama die er regelmatig de jacht beoefende en er voorheen woonachtig was. Zo kwam het dat Galo Iges van Galama op een dag met zijn getrainde honden aan het jagen was en tot zijn grote ergernis de graaf van Holland tegen het lijf liep. Galama verzocht de graaf en diens vrienden uitdrukkelijk om zijn grond te verlaten, of hem anders wel zou moeten straffen. De graaf verwonderde zich over de brutaliteit van de Friese landeigenaar die hem zelfs durfde te schofferen en sanctioneren. Maar Galama raasde door: 'zo waarlijk als ik in vrijheid geboren ben, zal ik deze grond beschermen en alles doen om het in vrijheid te behouden!'. En tegelijk viel hij de graaf aan met zijn mes. Hij zou de graaf ook direct in de ader gesneden hebben, als die niet beschermd was door diens begeleiders. De graaf raakte bij de aanval van Galama toch gewond aan de rechterarm, terwijl zijn mensen toesnelden om erger te voorkomen. En zo kwam het dat de graaf toch bleef leven, maar wel vijf begeleiders van de graaf gestorven zijn, in het Kreilwoud. De uiterst geruchtmakende 'dwaling', is toen, na 'bemiddeling' door de hertog van Brabant, eeuwenlang gesanctioneerd in Friesland.
 
    Boerderij De Hofstede gezegd van Galama te zijn

Men schrijft nog meer over dit veelbesproken geslacht Van Galama. In het zogeheten stamboek staat dat in 876 een zekere Igo Galama leefde die een broer was van de regerende hertog Igo van Galama de Jonge die in 929 vermoord zou zijn. Igo werkte voor de Hollanders en zou in Antiochië gestorven zijn in de krijgstochten tegen de ongelovigen. In 1168 komt tijdens de hernieuwde kruistochten ene Juw Galama in Holland te overlijden, en drie weken daarna ineens ook diens schoonvader Wilco Reynalda. Want die wantrouwde ene Galo Heslinga van Galama, die een zekere Igo Galama de Tweede kende, die toen, al zijn bezittingen in het Kreilwoud van de hand deed. Tot grote schrik zag deze op een zekere dag een haring in zijn waterput, waarna hij uitgeroepen zou hebben: “Ja, en nu verkoop ik deze hele plak”. Niemand verdraagt een zoute haring in zijn zoetwaterput.

               Het Roode Klif door E.J. Eelkema

In een zoveelste poging om de Friezen te onderwerpen, wordt ook Willem II, de zoon van Floris III, in 1256 gedood door de Friezen, nadat hij met zijn paard door het ijs zakt. Zijn lijk wordt begraven achter een woning in West-Friesland. Dit zorgt voor grote commotie, vooral in het buitenland. De welbekende Floris V, weer zijn zoon, laat na diepgaand onderzoek zijn vader opgraven bij de woning in Hoogwoud, en neemt wraak door West-Friesland volledig te annexeren. Gerard van Velsen, een West-Fries, geboren op de ruïnes van het kasteel bij Velsen, wreekt zich vreemd genoeg ook, en laat, zoals bekend, Floris V ombrengen in 1296. Het stoffelijk overschot wordt onder luid boegeroep naar Alkmaar vervoerd en aldaar zonder verdere aanwezigen bij de graftombe achteraangezet. Dus was het in 1345 opnieuw gelazer met de volgende generatie. Willem IV bijgenaamd 'De Stoute' sneuvelt op 26 september 1345 bij Warns, even buiten Stavoren. Met hulp van Jan van Beaumont wenst Holland de grond buiten Stavoren, om precies te zijn de rechteroever van de Vliestroom bij het Rode Klif, te claimen. Het is cruciale grond, maar niemand weet waarom. Het hele leger neemt daar "de ferkearde wei" en zakt daarom in het veen. Met primitieve wapens gaan Friese boeren de invallers te lijf. De Hollandse ridders met een zwaar harnas sneuvelen of kiezen aangedaan weer het sop. Het stoffelijk overschot van Willem blijft te diep in het moeras steken. De wens om het terug te halen naar Holland vormt aan het einde van de 14e eeuw nog aanleiding tot diverse nieuwe Hollandse tochten in Friesland om het spoorloze lijk te vinden. Het lijkt daar dus nog altijd met het legertje in het veen te staan.

    Graftombe van graaf Floris V in de kerk in Alkmaar

© 2017 F.N. Heinsius