Heren in het Veen

Historicus Winsemius bericht dat het Friese geslacht Van Galama in de 12e eeuw reeds zo zeer vooraanstaand was, dat het telkens weer iedere Hollandse graaf verdreef. Zo werd ook graaf Floris III, bijgenaamd 'Het Vette Zwijn', de prooi. De graaf trok jaarlijks naar Enkhuizen om op wild te jagen in het voormalige Kreilwoud, toen nog gelegen tussen Enkhuizen en Stavoren. Dit grote veenbos dreef op het water. De familie Galama woonde daar en jaagde er zelf regelmatig voor het eigen voedsel. Zo kwam het op een dag dat Galo Iges van Galama met zijn getrainde honden tot zijn grote ergernis weer de Graaf van Holland tegen het lijf liep. Galama verzocht de graaf en diens vrienden uitdrukkelijk om zijn grond te verlaten, of hij zou hem anders wel bovengemeen moeten straffen. De graaf verwonderde zich over de brutaliteit van de Friese landeigenaar die hem zelfs durfde te schofferen en dreigen met sancties. Daarop raasde Galama door: 'Zo waarlijk als ik in vrijheid geboren ben, Zo zal ik deze grond beschermen en alles doen om het in vrijheid te behouden!'. En met het laatste woord viel hij de graaf aan met zijn mes. Hij zou deze ook direct in de aderen gesneden hebben, als die niet onmiddelijk beschermd was door diens begeleiders. De graaf raakte desondanks toch gewond aan de rechterarm. Voor zover bekend is dit de enige keer geweest dat de graaf van Holland in leven is gebleven. Deze Friese 'dwaling' is nog jaren lang 'gesanctioneerd'.
 
       Boerderij De Hofstede gezegd van Galama te zijn

In een zoveelste poging om de Friezen te onderwerpen, wordt ook Willem II, de zoon van het vette zwijn Floris III, in 1256 gedood door de Friezen, nadat hij met zijn paard door het ijs zakte. Zij voorkomen daarmee zijn uitgestelde reis naar Rome, om zich tot keizer te laten kronen. Zijn lijk wordt dan uiterst geheim begraven bij een woning in West-Friesland in de omgeving van Hoogwoud. Naar men schrijft achter de haard, opdat de lijklucht niet bemerkt zou worden. Dit zorgt voor grote commotie, vooral in het buitenland. De welbekende Floris V, weer zijn zoon, laat na diepgaand onderzoek zijn vader opgraven bij de woning in Hoogwoud, en neemt wraak door West-Friesland vanuit het bolwerk Medemblik volledig te annexeren. Gerard van Velsen, een hooggeboren West-Fries, protesteert tegen de annexatie en laat, zoals bekend, op zijn beurt Floris V ombrengen in 1296. Diens stoffelijk overschot wordt tijdens een stille tocht naar Alkmaar vervoerd en aldaar zonder aanwezigen bij de graftombe achteraan neergezet. En daar staat de tombe nog altijd.

                 Het Roode Klif door E.J. Eelkema
Dus was het in 1345 opnieuw gelazer met de volgende generatie. Willem IV bijgenaamd 'De Stoute Ezel' sneuvelt op 26 september 1345 bij Warns, even buiten Stavoren. Met hulp van Jan van Beaumont wenst Holland de grond buiten Stavoren te claimen, om precies te zijn - de rechteroever van de Vliestroom - bij het Rode Klif. Het is cruciale grond, maar niemand weet waarom. Het hele leger van Willem en Beaumont neemt daar ter plaatse "de ferkearde wei" en zakt daarom in het veen. Met primitieve wapens gaan Friese boeren de invallers te lijf. De Hollandse ridders, getooid in een heel zwaar harnas, sneuvelen of kiezen aangedaan het sop en zakken in het veen. Het stoffelijk overschot van Willem blijft diep in het moeras steken. De wens om het terug te halen naar Holland vormt aan het einde van de 14e eeuw nog aanleiding tot diverse nieuwe Hollandse tochten in Friesland, om ook dit spoorloze lijk, terug te vinden. Dit stoffelijk overschot, lijkt daar dus nog altijd met het legertje heren, in het veen, te staan.

         Graftombe van Floris V geplaatst in Alkmaar



© 2017 Fré Heinsius