سانتریفوژ

سانتريفوژ نمودن يکي از روشهاي جدا سازي است که در آن با استفاده از نيروي گريز از مرکز،  قسمتهاي سبکتر يک محلول ، مخلوط ويا سوسپانسيون ، از قسمتهاي سنگينترآن جدا ميشود  

به طور مثال: براي جداسازي سرم از لخته (دور سانتريفيوژ RPM 2000) ب

راي تهيه رسوب ادرار (RPM 2000-1500)ا

نواع سانتريفوژ :  سانتريفوژ هاي شناور ((Horizontal- head /Swinging- bucket   و سانتريفوژ هاي زاويه ثابت ، انواعي از سانتريفوژ هستند که بيشتر در آزمايشگاههاي تشخيص طبي استفاده ميشوند . در سانتريفوژ هاي شناور، لوله ها در حالت توقف وضعيت عمودي و در حال حرکت وضعيت افقي دارند. رسوب به صورت صاف در ته لوله قرار مي گيرد  

در سانتريفوژهاي زاويه ثابت (fixed angle bucket) ، لوله ها در همه حال داراي زاويه ثابت نسبت به محور سانتريفوژ مي‌باشند. سرعت اين نوع  سانتريفوژ ، مي‌تواند نسبت به مورد قبلي بيشترباشد ولي در زمان چرخش بعلت مقاومت به هوا ،  درون آن گرماي بيشتري ايجاد شده و دما بالا مي‌رود,در انواع ثابت رسوب ته نشين شده در كنار ونزديك به ته لوله تشكيل مي شود, رسوب با لوله زاويه اي نزديك به زاويه خود سانتريفيوژ مي سازد

انتخاب سانتريفوژ در آزمايشگاه بايد با توجه به نوع مصرف ( مانند سرعت مورد نياز، حداکثر دمای قابل قبول و...) و نيز مختصات فني مندرج در کاتالوگ دستگاه صورت گيرد. طبقه بندي سانتريفيوژ بر اساس دور: 1) با دور پائين: براي كارهاي معمولي در آزمايشگاه كه حداكثر دور آن 4000-3500 است. 2)    دور بالا: در ايمنواسي RPM 7000 3) اولترا سانتريفيوژ:  كه در اين سانتريفيوژها از سيستمهاي خنك كننده وخلاء استفاده مي شود. نکات

مهم در استفاده از سانتريفوژ 

     در کار روزانه نبايد سانتريفوژ را با درب باز به کار انداخت

  استفاده از لوله هاي مناسب و توصيه شده  سازنده  و رعايت توازن لوله‌ها و حجم نمونه‌ها هنگام استفاده از سانتريفوژ از نکات اساسي در استفاده صحيح سانتريفوژ ميباشد . بطور معمول  وزن لوله هاي حاوي نمونه که مقابل هم قرار گرفته‌اند نبايد بيش از 1% متفاوت باشند.

وزن مجموع لوله‌هاي حاوي نمونه نبايد از وزن تعيين شده سازنده براي سرعت خاص ، تجاوز نمايد . ·

لازم است درب لوله‌هاي حاوی خون  قبل از سانتريفوژ بسته شود تا از پخش آئروسل در محيط جلوگيري گردد

از استفاده از اپليکاتورهاي چوبي جهت خارج کردن لخته قبل از عمل سانتريفوژ به علت افزايش احتمال هموليز بايد خودداري شود  

نگهداري و کنترل کيفيت سانتريفوژ 

زغال: به مرور مصرف و ميزان آن كم مي شودو بايستي زغال تعويض گردد. تميز نگهداشتن سانتريفوژ در کاهش انتشار آلودگي ها بسيار مهم است و بايد در فواصل زماني مشخص انجام شود 

به اين دليل كه بعد از مدتي استفاده از سانتريفيوژ غبار خاكستري Gray dust داخل آن نشست مي كند بايستي داخل آن را كامل تميز كرد,

قطعات شكسته شيشه ها را جمع كردو از محلولهاي پاك كننده وضدعفوني كننده استفاده گردد.

براي کنترل کيفيت سانتريفوژ لازم است موارد زير بررسي گردد:

سرعت سانتريفوژ : ابزار سنجش سرعت سانتريفوژ، تاکومتر است .سرعت سانتريفوژ بايد حداقل هر سه ماه يکبار بررسي شده و ميزان سرعت اندازه گيري شده نبايد بيش از 5%  با سرعت مورد انتظار (سرعت انتخابي هنگام کار با سانتريفوژ ) متفاوت باشد .

انواع تاكومتر: معمولي و نوري

تاكومتر معمولي: مثل خازن است ودر قسمت وسط محور وصل مي شودو درستي سرعت را مي سنجد, ولي اشكال آن نصب شدن روي محور وسط باعث سنگيني و كندي حركت سانتريفيوژ مي شود
تاكومتر نوري: براي بررسي سرعت سانتريفوژ با تاکومتر نوري مراحل زير انجام ميشود : ·  قفل سانتريفوژ را در حالتي قرار ‌دهيد که در حال باز بودن در ، چرخش انجام شود. ·  کاغذ مخصوص همراه تاکومتر (خاصيت بازتاب فلورسانس دارد) را نزديک مرکز محور سانتريفوژ ( نه در روي مرکز محور) بچسبانيد. اين کار باعث مي‌شود  در هر بار چرخش ، نور يکبار از کاغذ مخصوص به تاکومتر باز تابيده شود.       

سانتريفوژ را با دور مورد نظر تنظيم نموده  و روشن کنيد. ·  تاکومتر را در فاصله مناسب نسبت به کاغذ نشاندار نگهداشته و آنرا روشن کنيد. ·  هنگاميکه عدد نمايش داده شده روي تاکومتر ثابت ماند  ، آن را يادداشت نموده با سرعت انتخاب شده اوليه مقايسه نمائيد 

زمان سنج سانتريفوژ: بهتر است زمان سنج بصورت هفتگي در مقابل زمان سنج کاليبره  مورد بررسي قرار گيرد. براي اين امر زمان‌سنج را در زمانهاي مختلف تنظيم وبا کرونومتر مقايسه کنيد . اعداد حاصله نبايد بيش از 10%   با زمان مورد انتظار متفاوت باشد.

کنترل دما : برخي سانتريفوژ ها هنگام کار ايجاد حرارت زياد در محفظه داخل سانتريفوژ  مينمايند و اين دما ميتواند بر کيفيت نمونه و غلظت کميت هاي آن تاثير گذار باشد لذا هنگامي که اندازه‌گيري کميتي مورد نظر است که به دما حساس ميباشد، بهتر است از سانتريفوژ يخچال دار استفاده شود . براي کنترل دما ،مي‌توان در لوله آزمايش ، آب مقطر ريخته و دماي آنرا با ترمومتر تعيين نمود. سپس لوله در سانتريفوژ قرار گرفته و دستگاه با دور مشخص روشن مي‌شود . پس از مدت مقرر ، دماي آب داخل لوله مجددا اندازه گيري مي شود . دماي سانتريفوژ‌‌هاي يخچال دار ميبايد هر ماه بررسي شده و ميزان دماي اندازه گيري شده نبايد بيش از 2% با دماي مورد انتظار خطا داشته باشد 

Comments