Festivals

Zand, Wind, Water (2008)
  • Nominatie Waga Brothers Festival Tykocin, Polen (2010)

 

 
Natuur Nabij (1997)
  • 21e Internationale Wildlife Film Festival, Missoula, Montana; Finalist Award 
  • een speciale Jury Award in Tsjechië, 
  • een award in  St. Petersburg 
  • een speciale prijs van de jeugdjury in Wizna Polen zie verslag
  • Roshd-Film Festival in Iran ontving de film de Cinematography Award
 

Filmfestival Wizna in Polen 2 april t/m 10 april 2000

De natuurfilmers Jan van den Ende & Monique van den Broek winnen een prijs met hun film "Natuur Nabij". Deze natuurdocumentaire wil mensen inspireren om hun eigen omgeving als natuurgebied te bekijken en hen stimuleren zelf iets te doen voor de natuur.

Het festival
Een klein dorpje in Polen, ongeveer 250 km ten noordoosten van de hoofdstad Warschau: Wizna waar de gymzaal van de school is omgetoverd tot een ware filmzaal. Heel professioneel zijn alle genomineerde films voorzien van een Pools commentaar. Wij, Jan van den Ende en Monique van den Broek, zijn hier om onze film "Natuur Nabij" te promoten. Onze film draait als eerste op het filmfestival. Aangezien wij maar enkele woorden Pools spreken (goedendag enz.) moeten we vertrouwen op de vertaling. Wij kunnen het zelf niet controleren. Vijf dagen lang zijn we hier omringd door filmmakers uit verschillende landen onder andere Zuid-Afrika, China, Oekraïne, Wit-Rusland, Duitsland, Turkije en Polen natuurlijk. Allemaal zonden ze een natuurdocumentaire in naar het 1e Wizna filmfestival. Wij houden het niet vol om de hele dag in die zaal naar, overigens heel goede natuurfilms, te kijken. Het blijft bij kijken want de tekst is in het Pools.

De plek
Wizna ligt precies daar waar de rivieren Biebrza en Narev samenvloeien. Een prachtig nat natuurgebied, nog niet ontdekt door toeristen. Vooral als het zonlicht schijnt op het water en de mist optrekt ontstaat er een sprookjessfeer. Overal hoor je geluiden van blaffende honden, honderden roeken die luidkeels roepen, klepperende ooievaars die net zijn gearriveerd en vogels zoals kieviten, tureluurs, grutto’s en wulpen. Dit natuurgebied omvat de nationale Parken Bierbrza en Narew. Het beheer staat hier nog in de kinderschoenen, Wij kunnen alleen maar hopen dat nationale maar vooral internationale organisaties zorgen dat met hun financiële steun dit gebied behouden blijft.

Alleen Pools
Wij genieten van het dorpje en de onmiddellijke omgeving. Wizna telt maar 1500 inwoners. De meeste van hen krijgen hun inkomen uit de landbouw. Sommige verdienen iets aan dit festival en aan de toeristen. Sinds een aantal jaren is het ecotoerisme op gang gekomen. Hoewel er geen hotel of restaurant is zijn er wel mogelijkheden om privé of in een pension te overnachten. Zo is er ook voor de filmmakers gezorgd. Onze gastvrouw spreekt net als de meeste Polen geen andere taal. Het is dus handen en voetenwerk. Voor het festival zijn jongere vrijwilligers ingezet, die tolken voor de buitenlanders. Zelfs met de Poolse televisie, radio en kranten is dat noodzakelijk. Halverwege de week komen de media op ons af. Later blijkt dat zij de uitslag van de jury al weten. Wij zijn dan nog in de waan dat de concurrentie groot is en wij geen kans maken.

Excursies
Gedurende deze week doen de organisatoren en medewerkers, allemaal vrijwilligers, verschrikkelijk hun best om het iedereen naar de zin te maken. Behalve het filmprogramma zijn er ook excursies. De 2e dag al staat de bus om 7 uur ’s morgens klaar. De Vogelbescherming van dit gebied geeft overal de nodige toelichting. Hoewel wij vinden dat er veel ooievaarsnesten zijn blijkt dat nog niet voldoende, daarom zijn er vorig jaar 240 nestpalen langs de rivier geplaatst. De helft ervan is begin april al bezet. Met buitenlandse steun zijn er informatiepanelen en observatieposten geplaatst. Vanaf de observatietoren zien we een mannetjes eland lopen. Ook zijn overal vraatsporen van bevers te zien: veel stammetjes zijn omgeknaagd. De zwarte ooievaar zit vast ergens verscholen, er broeden hier een groot aantal maar ze zijn schuw.

Helaas is het deze dag ijzig koud, er waait een wind uit het noorden en niet elke keer als de bus stopt voelen wij de behoefte om met betraande ogen de einder af te turen. Als klap op de vuurpijl is er voor de lunch een kampvuur gemaakt. Banken staan klaar en een speciaal Pools koolgerecht wordt opgeschept. Het warmt ons een beetje op, en dat is nodig bij zo’n 3 graden Celsius. Voor ons gevoel is het trouwens veel kouder. Op het bankje is er keuze: verbranden of kolendamp inademen. Het is even afzien.

Chassidische joden
De 2e excursie laat weer een andere kant zien van de organisatie. We rijden al een uur vanuit Wizna en vooral de buitenlanders waarvan de helft moet staan in de bus, wanen zich al ergens in Siberië. Volgens ons is het daar een paar graadjes erger. Hier oogt het boerenleven idyllisch: ooievaar op het nest, modderige weggetjes, w.c. buiten. Het blijkt dat de buschauffeur het museumpje niet kan vinden. We zijn er voorbij gereden. Even later stappen we uit bij het huis van een van de natuurvorsers van Polen. Een soort Heimans of Thijsse denken wij. Het huisje is intact en koud, op de thermometer binnen zie ik 7 graden aangegeven.

Eigenlijk maakt de 3e excursie op de laatste dag het meeste indruk. Om 4 uur ’s middags worden wij rondgeleid in de voormalige synagoge van Tykocin. Het gebouw stamt uit 1642 en is gebouwd voor en door de bloeiende Chassidische Joodse gemeenschap van de streek. Het dorpje ademt een sfeer van weleer: middeleeuws. Het is stil. We worden ook stil als we een rondleiding krijgen door de synagoge, nu een museum. Joodse liederen vullen de ruimte. Voor 1941 telden deze gemeenschap 2000 zielen. Na de oorlog keerde er slechts één terug.

Prijs
Bij de officiële uitreiking van de prijzen krijgt iedereen met behulp van het plaatselijk bier en de worsten weer praats. In een restaurant, dat uiterst sfeervol is ingericht in Poolse folklore stijl, krijgen wij de prijs voor de film die de jeugd het meeste aansprak. Een van de sponsors, Maarten Goslings, overhandigt ons de prijs. Wij hebben in het begin van de week kennis gemaakt. Hij en zijn Poolse vrouw zijn vogelaars. Zij dragen dit gebied en de natuur een warm hart toe. Is het toeval dat de enige prijs, beschikbaar gesteld door een Nederlander, die weliswaar in Warschau woont, naar een Nederlandse film gaat? Het maakt ons niets uit, wij gaan naar huis met een tevreden gevoel en mooie herinneringen

Comments