Kruków

Najpiękniejsza wieś na Dolnym Śląsku

Historia Krukowa

Wieś Kruków powstała prawdopodobnie w pierwszej połowie XIII wieku. W ciągu całego swojego istnienia wiele razy zmieniła właścicieli. Zazwyczaj należała do rycerzy i szlachty oraz do opactw. Na początku znajdowały się tu jedynie folwark i młyn wodny, dopiero w późniejszych czasach wybudowano domy mieszkalne. W 1825 r., gdy wioskę kupiła Sophie Flugel – Hasenclever, wybudowano gorzelnię i szkołę katolicką. Do szkoły uczęszczały dzieci z Krukowa i Zastruża (drugiej wioski należącej do Sophie ). W 1945 r. w okolicy wsi przebiegał front i toczyły się walki, w wyniku których, uszkodzono wiele budynków. Szkoła została zniszczona.

Położenie

Kruków znajduje się w południowej części województwa dolnośląskiego w powiecie świdnickim. Jest to miejscowość należąca do Gminy Żarów. Kruków to mała wieś mieszkalno-rolnicza położona w obrębie Wzgórz Imbramowickich.

 

Środowisko naturalne

Miejscowość jest otoczona z trzech stron niewielkimi lasami mieszanymi. Najczęściej spotykane są tu dęby, graby, topole, lipy, modrzewie, brzozy, jarzębiny, świerki, jesiony, sosny, wierzby, olchy i czasami robinie akacjowe. Krzewy i mniejsze rośliny są typowe dla tego typu lasów. Jednymi z ciekawszych roślin objętych ochroną w Polsce są wawrzynek wilczełyko i bluszcz pospolity.

Występuje tu wiele ptaków i ssaków. Spotykamy tu dziki, sarny, lisy, jeże, kuny, zające, łasice i mniejsze gryzonie. Raz nawet widziano dwójkę borsuków walczących na ulicy. Ptaki występujące na tych terenach to ptaki dzięciołowe, jastrzębiowe, grzebiące, wróblowate, gołębiowate, kukułkowe  oraz brodzące i blaszkodziobe ptaki wodne.

Przez wieś płynie rzeka zasilająca Odrę – Strzegomka. Rzeka ta wielokrotnie wylewała i doprowadzała do lokalnych podtopień. Władze gminy musiały usypać dodatkowy wał ziemi by woda nie zalewała wioski. W lesie między Zastrużem a Krukowem, na rzeczce wybudowano jaz, czyli kamienną zaporę, dzięki której można regulować poziom rzeki, czyli jeszcze inaczej kontrolowany wodospad. Chociaż jaz został zniszczony to ludzie w wiosce dalej nazywają to wodospadem Krukowskim.

 Zabytki

Kaplica – wybudowana w 1707 r. na polecenie opata Dominicusa Meyera. Jest to niewielka barokowa kaplica modlitewna. Pod koniec XIX wieku rozebrano ją z powodu złego stanu technicznego i wybudowano nową kamienną kaplicę.

 „Letni Dom” na górze Krukowskiej – został zbudowany w 1822 r. przez M.E. Ruck na polecenie Sophie Flugel – Hasenclever. Był to budynek o kształcie rotundy z siedmioma oknami pełniący funkcję punktu widokowego. Po II wojnie światowej budynek popadł w ruinę, a obecnie zachowały się jedynie zarysy murów i kasztanowa aleja prowadząca do posiadłości. Ze szczytu góry Krukowskiej przy dobrej pogodzie widać okolice Wrocławia, Dzierżoniowa, Srebrnej Góry, Dobromierza i Środy Śląskiej.

 Krzyże kamienne – dwa krzyże łacińskie bez jednego ramienia. Wykonane z granitu. Jeden stoi 30 metrów od skrzyżowania przed Krukowem, a drugi w ogrodzie w Krukowie przy ul. Zamkowej 1

 Mieszkańcy i ogólny zarys wioski

Wioska jest zamieszkała przez 190 osób w czym 92 kobiet i 98 mężczyzn. W całej wiosce znajduje się 48 domów mieszkalnych plus budynki „zameczku” Krukowskiego.  Z tego wynika, że na jedną rodzinę przypadają 3,3 osoby. W całej miejscowości jest siedem ulic. Ulica główna nazywa się Wojska Polskiego. Reszta przejęła nazwy od swojego położenia. Leśna, ponieważ na jej końcu jest las. Boczna, ponieważ jest zupełnie na uboczu. Młyńska od młyna, Zamkowa od bliskiego położenia zameczku, Tarnawska prowadzi do wsi Tarnawa i Spółdzielcza przy której znajdował sie dawny folwark.

Jest to przepiękna okolica, w której jest cicho i spokojnie, z dala od miejskiego zgiełku. Na dodatek we wsi zazwyczaj telefony komórkowe nie mają zasięgu więc jeśli chcesz odpocząć od pracy i codziennego monotonnego życia przyjedź tu i pójdź na spacer po okolicznych polach i lasach. Jest to miejsce, do którego będziesz chciał wracać, a widoki, które tu zobaczysz zostaną w twojej pamięci na zawsze.


Opracowanie:

Karolina Wądrzyk

Źródła: 

Dominika Trzepla

Przemysław Sikora