Tết Nguyên Đán

đăng 08:09, 4 thg 1, 2012 bởi Điều Nguyễn Xuân   [ đã cập nhật 23:17, 23 thg 11, 2013 ]
Phương Linh
Việt Nam  và nước  Tàu đều có chung phong tục Tết Nguyên Đán. Nguồn gốc tết Nguyên Đán có từ thời cổ.  Xưa kia người Tàu chưa biết tính ngày, tháng, năm. Họ chỉ dựa vào kinh nghiệm mà  ghi năm tháng. Chuyện kể rằng ông Chuyên Húc, một hoàng đế thời cổ gọi tháng Giêng âm lịch là Nguyên, gọi mồng Một là Đán, ghép lại là Nguyên Đán.

Nhưng về sau Nguyên Đán của các thời đại lại không giống nhau nữa. Nguyên Đán của nhà Hạ là ngày mồng Một tháng Giêng, Nguyên Đán của nhà Ân là vào ngày mồng Một tháng Chạp. Nguyên Đán của nhà Chu là vào ngày mồng Một tháng Mười Một. Sau khi Tần Thủy Hoàng thống nhất nước Tàu thì ngày mồng 1 tháng 10 là Nguyên Đán. Đến đời Hán Vũ Đế khôi phục lại, lấy ngày mồng 1 tháng Giêng của nhà Hạ làm tết Nguyên Đán.

Hiện nay tết Nguyên Đán của Trung Quốc là ngày mồng 1 tháng Giêng dương lịch, còn ngày mồng 1 tháng Giêng Âm lịch thì gọi là “Xuân Tiết” tức ngày Tết Âm lịch. Cũng như Việt Nam,  “Xuân Tiết” là ngày tết cổ truyền của Trung Quốc. Ngày đó mọi người được nghỉ ngơi, ăn mặc đẹp, vui chơi, đốt pháo….Có điều khác với ta là ngày tết người Tàu không gói bánh trưng, mà họ ăn một thứ bánh gọi là “chẻo”. Bánh này làm bằng bột trong có nhân thịt. Nhân dân Quảng Đông ngày tết thích ăn đậu phụ và cá. Sở dĩ vốn thích ăn cá vì chữ “cá” phát âm là “úy” đồng âm với chữ “dư thừa”, vì là ai chẳng muốn giàu có cả năm! Còn tục đốt pháo ở Trung Quốc thì có từ hàng ngàn năm nay. Bắt nguồn từ một truyền thuyết như sau: Ngày xưa có con quái vật chỉ có một chân nhưng đi rất nhanh. Đêm giao thừa nó thường vào nhà dân bắt lợn gà. Một lần gặp một đống lửa cháy, tre nứa nổ lốp bốp, nó sợ quá, bỏ chạy. Thế là người ta chế ra pháo đốt nổ đùng đùng để xua đuổi con quái vật đi. Lâu dần đốt pháo thành phong tục và ngày nay đốt pháo không những để xua đi tà khí hung ác  mà còn để đón chào, chúc mừng một ngày mới tốt lành, một tình duyên mới mẻ…


Đêm 30 tết bên nồi bánh chưng

Báo Thiếu niên Tiền phong, Ngày 7 tháng 2 năm 1992

 

Comments