Bàn thờ xó nhà

đăng 02:59, 3 thg 10, 2011 bởi Điều Nguyễn Xuân   [ đã cập nhật 23:25, 23 thg 11, 2013 ]
Nguyễn Xuân Điều

Người Việt Nam ta tự hào có một nền văn hóa phát triển từ lâu đời, được đúc kết phong phú qua nhiều mảng như: phong tục thờ cúng tổ tiên, các lễ hội, tục ngữ, ca dao, dân ca…Đó là những sản phẩm có giá trị quý báu  về mặt trí tuệ  của cả một dân tộc.
Dân ta từ xưa đến nay thường là hiếu  học, thấu hiểu đạo lý, lao động cần cù, sống nhân hậu, giầu lòng yêu thương và 
không mê tín dị đoan.

Trước ngày giải phóng Sài Gòn 30.4.1975, người dân miền Bắc không ai đặt bàn thờ ở góc xó nhà, ngay cửa ra vào. Mọi công việc thờ phượng luôn thể hiện cẩn thận ở nơi trang nghiêm, tôn kính và có hiểu biết. Nhưng từ sau giải phóng miền Nam, phong tục đặt bàn thờ xó nhà (gọi là ông Địa, thần Tài) từ Sài Gòn bắt đầu tràn ra Bắc. Nó len lỏi, phát triển như vũ bão, tràn lan khắp mọi nơi: trong các cửa hàng buôn bán tư nhân lớn nhỏ, từ quán “Phở gia truyền”, cửa  hàng làm tóc đến quán Karaoke, khách sạn...; trong các siêu thị, cửa hàng kinh doanh của các công ty, thậm chí ngay cả trong các công sở, nhà riêng của một số gia đình …


Một em bé bắt chước người lớn vái thần tài


Một góc rất cầu kỳ thờ "Thần Tài"


Một ngôi nhà hiện đại, sang trọng cũng "không quên" đặt bàn thờ xó nhà


Một quán giải khát khiêm tốn với một bàn thờ "Thần Tài" không hề khiêm tốn

Người ta trông chờ, hy vọng vào “Thần tài” để cầu mong Thần “ban ơn” cho việc làm ăn mau chóng phát đạt, sự nghiệp mau chóng hanh thông, nhanh thăng quan tiến chức, giàu có, vinh hoa.  Từ đó người ta không còn đặt hy vọng vào chính mình nữa, không tin dựa vào sức mình nữa mà chỉ tin cậy vào một thế lực vô hình. Khi ý chí và nhận thức của con người xuống cấp thì con đường dẫn tới nô lệ sẽ đến rất gần. Lúc này nếu có những lời khuyên quí báu thì không thể lọt qua tai những người này nữa vì họ đã trở nên u mê trước sự cám dỗ của cái bẫy mà họ đã sa vào! Khi bộ óc đã trở nên mù quáng thì đôi mắt chẳng còn giúp gì được nữa. Người ta đã đua nhau làm những việc vô ích để cầu phúc mà không biết làm những việc có ích để cứu người. Những người đó cũng góp phần vào việc làm cho mảnh đất mê tín dị đoan  có cơ hội phát triển thành một tệ nạn đáng sợ trong cộng đồng.

     Truyện kể rằng, có một người ba Tàu rất giàu. Một ngày nọ ông đi vắng  xa nhà một thời gian, đến khi trở về, ông phát hiện thấy mất của liền đánh đập tra hỏi người đày tớ, người này sợ hãi chạy trốn vào xó cửa và bị ông chủ  quá tay đập chết.  Sự đã rồi, ông chủ ân hận và lập bàn thờ ngay xó nhà để thờ người đày tớ bị đánh chết làm "thần giữ của" cho  mình.

Từ câu chuyện này, người Tàu ở Sài Gòn từ lâu cũng đã theo nhau thờ và trở thành một phong tục đặt bàn thờ “Thần tài” ở xó nhà. Một số dân ta cũng bắt chước làm theo mà không hiểu gốc tích của câu chuyện, cứ tưởng làm như vậy là tốt, là văn minh, sành điệu… Than ôi! “Thần tài” đâu có nằm ở xó nhà! “Thần tài” nằm trong đầu của mọi người, trong trí tuệ của mỗi người mà họ không hề biết. Chúng ta hồn nhiên bắt chước một phong tục của dân tộc khác mà không hiểu rõ phong tục ấy hay dở như thế nào? Lợi hại đến đâu? Thế chẳng buồn và xấu hổ lắm sao?

Người ta có hai bản tính dễ dẫn đến mê tín dị đoan, đó là “Lòng tham” và “Sự sợ hãi”. Vì “tham”, tham địa vị, tiền bạc, danh vọng… nên có người tìm mọi cách để “Tính tham” được thỏa mãn, và cách nhanh nhất là dựa vào pháp sư, phù thủy, bùa chú,  thế lực thần bí vô hình.  Cũng có người vì luôn “Sợ hãi”, sợ nghèo, sợ đói, sợ đất, sợ trời, sợ ma quỷ, bệnh tật… luôn lo lắng, it hiểu biết, cả tin nên  đã đi vào con đường dị đoan lầm lạc, dựa vào thế lực vô hình, buôn thần bán thánh, làm cho gia đình gặp nhiều tai ương, tan nát thất bại mọi bề. Cái hại của mê tín là rât lớn nhưng có mấy ai hiểu được điều này, trừ khi có người biết chỉ ra cho hay.

Bộ mặt người ta là hình ảnh của tâm hồn. Một  ngôi nhà đẹp là trong đó có một gia đình luôn tràn đầy Hạnh phúc và Bình an. Mỗi người chúng ta cố gắng học lấy những điều hay, cần cù làm việc và luôn sáng tạo, có  trách nhiệm với cộng đồng thì chắc rằng mọi người ai cũng đều khỏe mạnh và trưởng thành.

Cuối cùng, chúng ta hãy luôn nhớ rằng: “Cái xảo quyệt nhất của Con Quỷ là làm cho mọi người tin rằng không có nó”!

                                                  Hà Nội, Tết Vu Lan –Rằm tháng Bảy, năm Tân mão ( 2011)

                                                                                                                                                                                                                                              

Comments