Cải Lương

Tuy mới thành hình từ năm 1919 Cải Lương đã có một chỗ đứng trong nền âm nhạc cổ truyền Việt Nam. Đặc biệt là được ra đời vào buổi giao thời giữa hai nền văn minh Âu, Á nên Cải Lương chịu ít nhiều ảnh hưởng về phong cách diễn xuất của nền kịch nghệ Tây Phương nhưng vẫn giữ được nét nhạc ngũ cung cổ truyền của Việt Nam nên đã được liệt kê vào bộ môn cổ nhạc.

Trước khi Cải Lương thành hình thì tại miền Nam đã có Hát Bội và Nhạc Tài Tử. Đến đầu thế kỷ 20, do sự cưỡng bách giáo dục của người Pháp tại miền Nam nên nền tân nhạc và kịch nghệ của Tây phương đã được người dân miền Nam biết đến và Nhạc Tài Tử đã được trình diễn trước công chúng thay vì dưới dạng nhạc thính phòng như trước. Năm 1915 Nhạc Tài Tử chuyển thể từ đơn ca qua “Ca Thay Phiên”, sau đó thành “Ca Ra Bộ” và rồi kết hợp với bộ môn kịch nói mà trở thành bộ môn Cải Lương như ngày nay.




Cô Bảy Phùng Há


  1. 100 năm sân khấu cải lương: Thời hoàng kim có còn trở lại? Mai Quỳnh Nga
  2. Anh trai Thành Lộc không vợ con, ở nhà thuê, đi xe ôm.
  3. Ai là Hội Trưởng đầu tiên của Hội Nghệ Sĩ Ái Hữu Tương Tế Saigon? Nguyễn Phương‎
  4. ‘Bà trùm’ băng đĩa cải lương. Hoàng Kim
  5. Báo cáo đề dẫn tọa đàm về sân khấu Cải lương (giai đoạn 1955 - 1975). Trần Minh Ngọc
  6. Bát nháo hậu trường liên hoan 100 năm cải lương. Hòa Bình
  7. Bầu Xuân - ông chủ đoàn cải lương Dạ Lý Hương từ trần. Thanh Hiệp
  8. Bồi hồi chuyện cũ năm xưa: Tại sao tôi theo nghề hát cải lương. Soạn giả Nguyễn Phương
  9. Bước Đường Của Cải Lương: Dò tìm một thời âm nhạc. Phan Tấn Hải
  10. Bước Đường Của Cải Lương - Nguyễn Tuấn Khanh. Hoàng Nhất Phương
  11. Ca ra bộ thuộc đờn ca tài tử hay sân khấu cải lương? Hoàng Hương
  12. Các rạp cải lương xưa ở Sài Gòn.
  13. Cải lương miền Tây với nỗi buồn hợp nhất. Thảo Vân
  14. Cải lương phát triển thập niên 50, thập niên 60. Nguyễn Chương
  15. Cải lương và những bước cải lùi. Mai Quỳnh Nga
  16. “Chất đời” trong sáng tác của Lâm Hữu Tặng. Đăng Huỳnh
  17. Chuyện bà Năm Sa Đéc. Lê Quang Thanh Tâm‎
  18. Chuyện cảm động về soạn giả Viễn Châu. Phương Quang
  19. Chuyện lựu đạn nổ trên sân khấu Kim Thoa, 50 năm trước. Nguyễn Phương
  20. Chuyện về tổ nghiệp sân khấu – Kỳ 1: Ly kỳ những giai thoại về ông tổ sân khấu. Thiên Hương
  21. Chuyện về tổ nghiệp sân khấu – Kỳ 2: Những chuyện ‘tổ phạt’, ‘tổ độ’ khó tin nhưng có thật trong giới nghệ sĩ. Thiên Hương
  22. Chuyện về tổ nghiệp sân khấu – Kỳ 3: ‘Giải mã’ cách cúng tổ của nghệ sĩ. Thiên Hương
  23. Cô Ba Bến Tre.
  24. Cuối đời khốn khó của những nghệ sĩ cải lương nổi tiếng một thời. Minh Châu‎
  25. Danh ca cổ nhạc tài tử Chín Sớm đã ra người thiên cổ. Nguyễn Phương
  26. Danh cầm, NSƯT Ba Tu qua đời ở tuổi 83. Thanh Hiệp
  27. Danh cầm Văn Vĩ và nỗi khổ nhục tuổi thơ. Báo Thanh Niên
  28. Danh cầm Cải Lương. Đỗ Dũng
  29. Dấu lặng 100 năm cải lương. Thảo Vân
  30. Đặc tính thẩm mỹ của nghệ thuật cải lương Nam bộ. Trần Kiều Quang
  31. Đàn guitar phím lõm. Kiều Tấn
  32. Điều ít biết về tác giả “Trách ai vô tình”. Lệ Minh
  33. Đôi điều ghi vội về một cuốn sách sắp phát hành: BƯỚC ĐƯỜNG CỦA CẢI LƯƠNG của Nhà biên khảo Nguyễn Tuấn Khanh. Châu Lê
  34. Đông đảo nghệ sĩ tiễn biệt “Vua vọng cổ” Viễn Châu. Thanh Hiệp
  35. Được xét lại NSND, Minh Vương và Thanh Tuấn mừng rơi nước mắt. Hồng Nhi
  36. Gánh hát Đồng Nữ Ban. Trần Văn Khê
  37. Gia đình, đồng nghiệp tiễn biệt nghệ sĩ cải lương Ngọc Hương. Tam Kỳ
  38. Giải thưởng danh giá của sân khấu Cải lương thời hoàng kim. Phạm Thái Bình
  39. Giết cải lương như thế đủ rồi! Đèn Polo
  40. Gìn giữ quá khứ của cải lương. Nguyễn Văn Sâm
  41. Giỗ Tổ sân khấu nay không còn như trước 1975. Soạn giả Nguyễn Phương
  42. Guitar phím lõm trong âm nhạc Tài Tử Cải Lương
  43. Hãng dĩa Lê Văn Tài: Dư âm còn vọng. Phạm Công Luận
  44. Hát bội, đờn ca tài tử và sự hình thành cải lương từ cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20 (phần 1). Nguyễn Đức Hiệp
  45. Hát bội, đờn ca tài tử và sự hình thành cải lương từ cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20 (phần 2). Nguyễn Đức Hiệp
  46. Hát bội, đờn ca tài tử và sự hình thành cải lương từ cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20 (phần 3). Nguyễn Đức Hiệp
  47. Hát bội hay hát bộ? Vương Hồng Sển‎
  48. Học người xưa để tìm lại vàng son cho cải lương! Soạn giả Nguyễn Phương
  49. Học người xưa để tìm lại vàng son cho cải lương ngày nay. Thanh Hiệp‎
  50. Hội nghị cấp cao “giải cứu” sân khấu Cải Lương tung hỏa mù. Người Sài gòn
  51. Hùng Cường: Từ nghệ sĩ tài hoa đến ngôi mộ nhỏ ven đường làng Bến Tre.
  52. Kết thúc Liên hoan Cải lương toàn quốc 2018: Thừa ‘đào, kép’ trẻ, thiếu soạn giả, đạo diễn. Ninh Lộc
  53. Khôi nguyên vọng cổ, NSƯT Minh Vương: Còn sức còn hát! ‎Tố Tâm‎
  54. Kỷ niệm ‘100 năm cải lương’, nhiều điều đáng tiếc! Hòa Bình
  55. Kỷ niệm một trăm năm cải lương: Góc nhìn từ Paris 1931. Nguyễn Lê Tuyên
  56. ‘Lan và Điệp’ phiên bản 2019: Hương xưa phai đi ít nhiều! Linh Đoan
  57. Lê Hoài Nở: Người chuyên viết tuồng trào phúng. Nguyễn Phương
  58. Lý Nam Bộ: Viên ngọc quý trong kho tàng dân ca Việt Nam. Phạm Thái Bình
  59. Một trăm năm Cải Lương là năm nào? Trần Nhật Vy‎
  60. Ngày Giỗ tổ sân khấu nghe kể chuyện tổ nghiệp. Minh Hoàng Phúc
  61. Ngày xuân nhớ chuyện bà Năm Sa Đéc. Trần Trọng Trung
  62. Nghệ sĩ Bảy Nhiêu và cuốn hồi ký thất lạc. Phạm Công Luận
  63. Nghệ sĩ bức xúc khi Minh Vương, Thanh Tuấn, Giang Châu “trượt” danh hiệu NSND. Thanh Hiệp
  64. Nghệ sĩ cải lương Phương Quang qua đời, hiến xác cho y học. Hoàng Kim
  65. Nghệ sĩ cải lương Thanh Tòng qua đời. Tâm Giao
  66. Nghệ sĩ Diệu Hiền hát sân chùa “kiếm gạo” nuôi thân! Thanh Hiệp
  67. Nghệ sĩ lận đận tuổi ‘xế chiều’. Thanh Hiệp
  68. Nghệ sĩ Năm Phỉ - Ngôi sao rực sáng trên vòm trời nghệ thuật sân khấu cải lương.Lê Tấn Chí
  69. Nghệ sĩ Việt nghèo khó sống giữa nghĩa trang cô quạnh. Lâm Vi
  70. Nghệ Thuật Sân Khấu Việt Nam. (eBook) Trần Văn Khải
  71. Nguyễn Hồ Như Tuyết Nhung đoạt giải Chuông Vàng Vọng Cổ 2016. Linh Đoan
  72. Nguyễn Thanh Toàn giành Chuông Vàng Vọng Cổ 2015. Linh Đoan‎
  73. Nguyễn Tuấn Khanh ra mắt ‘Bước Đường Của Cải Lương’. Phan Tấn Hải
  74. Nguyễn Tuấn Khanh và ‘Bước Đường của Cải Lương’. Linh Nguyễn
  75. Người bí ẩn đã lập nên ‘Hội Nghệ sĩ ái hữu tương tế’ là ai? Lê Đại Anh Kiệt
  76. Người sáng tác... dân ca. Linh Đoan‎
  77. Nguồn gốc Cải Lương và các bài bản. Trần Quang Hải
  78. Nhạc sĩ Cao Văn Lầu và bài Dạ Cổ Hoài Lang (phần 1). Bùi Thụy Đào Nguyên
  79. Nhạc sĩ Cao Văn Lầu và bài Dạ Cổ Hoài Lang (phần 2). Bùi Thụy Đào Nguyên
  80. Nghệ sĩ Hoàng Kha độc tấu đờn guitar Hạ Uy Di “Đoản Khúc Lam Giang”.
  81. Nghệ sĩ Hữu Hòa đờn Guitar cổ nhạc trên keyboard Roland EA7.
  82. Nghệ sĩ Hữu Phước đờn Vọng Cổ trên Organ Keyboard.
  83. Nghệ sĩ Kim Tuyến: “Tôi chọn tự do và không hối tiếc”. Tuấn Khanh
  84. Nghệ sĩ Lệ Thủy: Thinh sắc lưỡng toàn. Lê Phước
  85. Nghệ sĩ thương tiếc “Vua vọng cổ” Viễn Châu! Thanh Hiệp
  86. Nghệ sĩ Tư Chơi - người chồng đầu tiên của NSND Phùng Há. Phạm Công Luận
  87. Nhạc sĩ cổ nhạc Văn Vĩ. Nguyễn Phương
  88. Nhạc sĩ Văn Giỏi độc tấu 6 câu Vọng Cổ dây đào.
  89. Nhạc sĩ Văn Giỏi độc tấu 6 câu Vọng Cổ dây kép.
  90. Nhớ một vở tuồng đầy máu và nước mắt. Nguyễn Phương
  91. Nỗi buồn hậu ‘trăm năm’ - Giọt nước mắt đêm tôn vinh. Đoàn Mai Trang
  92. Nữ nghệ sĩ Tư Thanh Tùng với mối duyên ngàn dặm. Nguyễn Phương‎
  93. NSƯT Ngọc Hương đột ngột từ trần. Thanh Hiệp
  94. Ông Bầu Long và đại công ty Kim Chung. Nguyễn Phương‎
  95. Ông Diệp Văn Kỳ cọ vỉa “Áo người quân tử” mà đẻ ra “Biển ái đầy vơi”. Thông Reo (Phan Khôi)
  96. Ông Tổ Cải Lương di tản qua Nam Cali. Nguyễn Phương
  97. Phùng Há - 100 năm bây giờ mới kể 1: Tuổi thơ cay đắng. NSƯT Nam Hùng
  98. Phùng Há - 100 năm bây giờ mới kể 2: Cô đào trong lò gạch. NSƯT Nam Hùng
  99. Phùng Há - 100 năm bây giờ mới kể 3: Vinh quang và cay đắng. NSƯT Nam Hùng
  100. Phùng Há - 100 năm bây giờ mới kể 4: Vai diễn đi cùng năm tháng. NSƯT Nam Hùng
  101. Phùng Há - 100 năm bây giờ mới kể 5: Ra đi và gửi lại. NSƯT Nam Hùng
  102. Quá trình hình thành nghệ thuật sân khấu cải lương: Từ ca ra bộ đến hình thành. Nguyễn Ngọc Bạch
  103. Ra mắt sách Bước Đường Của Cải Lương. Trần Củng Sơn
  104. Rạp hát Nguyễn Văn Hảo theo dòng lịch sử Saigon. Soạn giả Nguyễn Phương
  105. “Sầu nữ” Út Bạch Lan qua đời. Thanh Hiệp
  106. Soạn giả Mộc Quán – Nguyễn Trọng Quyền. Hồ Xuân Dung
  107. Soạn giả ‘Tình anh bán chiếu’ - bậc hiền tài của nghệ thuật cải lương. Thoại Hà
  108. Soạn giả ‘Tình anh bán chiếu’ qua đời. Thất Sơn
  109. Soạn giả Viễn Châu. Nguyên Võ
  110. Soạn giả Yên Lang, tác giả ‘Đêm lạnh chùa hoang,’ qua đời. Ngọc Lan
  111. Sự hình thành cây đàn ghi ta phím lõm. Vĩnh Bảo
  112. “Sương Chiều” qua “Tú Anh” đờn trên organ keyboard.
  113. Tết, Cải Lương trăm cay ngàn đắng! Nguyễn Phương
  114. Thanh Tòng, người dày công Việt hóa cải lương hồ quảng. Thanh Hà
  115. Thầy Thanh Tao tụng kinh mùi như ca vọng cổ. Triều Giang
  116. Thương lắm Cải Lương ơi! Nguyễn Gia Việt
  117. Tiếng đờn vượt lên số phận. Phạm Thái Bình
  118. Tọa đàm 100 năm sân khấu cải lương: Cùng các nghệ sĩ tháo gỡ khó khăn. Tiểu Ngư
  119. Tổ hát xướng là ai? Nguyễn Gia Việt
  120. “Tôi chỉ là hạt cát trong cái sa mạc showbiz Việt nhu nhược”. Thành Lộc
  121. Từ cô đào nổi tiếng một thời thành người làm móng dạo ở Sài Gòn. Linh Huỳnh
  122. Tự hào “viên ngọc” cải lương 100 tuổi: Biến nhạc cụ Tây thành guitar cải lương. Kiều Tấn
  123. Út Bạch Lan: ‘Tôi không muốn xin danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân’. Thoại Hà
  124. Ước nguyện không thành của Minh Phụng dành cho Lệ Thủy. Gia Bảo
  125. Vai trò của dĩa hát trong sự phát triển bộ môn Cải lương. Dương Kiều
  126. Vài đặc điểm ảnh hưởng đến sức sống Cải Lương. Nguyễn Chương‎
  127. “Vua vọng cổ” Viễn Châu, tác giả “Tình anh bán chiếu”, qua đời. Báo Tuổi Trẻ
  128. Văn Vĩ - nhạc sĩ tài hoa trong làng cổ nhạc. Nguyễn Phương
  129. Về phương Nam ngắm sông ngậm ngùi. Nguyễn Gia Việt
  130. Vì sao cải lương thoái trào? Nguyễn Gia Việt‎
  131. Vĩnh biệt bà bầu sân khấu lừng danh. Thanh Hiệp
  132. Vĩnh biệt danh hài Văn Chung: Tiếng cười dễ nhớ, khó quên. Thanh Hiệp
  133. Vọng cổ-làn điệu “vua” trong âm nhạc tài tử và cải lương.Phạm Thái Bình‎
  134. Vua vọng cổ hài Văn Hường. Nguyễn Phương
  135. Ý nghĩa của hai chữ “Cải Lương”. Nguyễn Tuấn Khanh