Cải Lương

Tuy mới thành hình từ năm 1919 Cải Lương đã có một chỗ đứng trong nền âm nhạc cổ truyền Việt Nam. Đặc biệt là được ra đời vào buổi giao thời giữa hai nền văn minh Âu, Á nên Cải Lương chịu ít nhiều ảnh hưởng về phong cách diễn xuất của nền kịch nghệ Tây Phương nhưng vẫn giữ được nét nhạc ngũ cung cổ truyền của Việt Nam nên đã được liệt kê vào bộ môn cổ nhạc.

Trước khi Cải Lương thành hình thì tại miền Nam đã có Hát Bội và Nhạc Tài Tử. Đến đầu thế kỷ 20, do sự cưỡng bách giáo dục của người Pháp tại miền Nam nên nền tân nhạc và kịch nghệ của Tây phương đã được người dân miền Nam biết đến và Nhạc Tài Tử đã được trình diễn trước công chúng thay vì dưới dạng nhạc thính phòng như trước. Năm 1915 Nhạc Tài Tử chuyển thể từ đơn ca qua “Ca Thay Phiên”, sau đó thành “Ca Ra Bộ” và rồi kết hợp với bộ môn kịch nói mà trở thành bộ môn Cải Lương như ngày nay.




  1. Anh trai Thành Lộc không vợ con, ở nhà thuê, đi xe ôm.
  2. ‘Bà trùm’ băng đĩa cải lương. Hoàng Kim
  3. Báo cáo đề dẫn tọa đàm về sân khấu Cải lương (giai đoạn 1955 - 1975). Trần Minh Ngọc
  4. Bát nháo hậu trường liên hoan 100 năm cải lương. Hòa Bình
  5. Bước Đường Của Cải Lương: Dò tìm một thời âm nhạc. Phan Tấn Hải
  6. Bước Đường Của Cải Lương - Nguyễn Tuấn Khanh. Hoàng Nhất Phương
  7. Ca ra bộ thuộc đờn ca tài tử hay sân khấu cải lương? Hoàng Hương
  8. Các rạp cải lương xưa ở Sài Gòn.
  9. Cải lương phát triển thập niên 50, thập niên 60. Nguyễn Chương
  10. Cải lương và những bước cải lùi. Mai Quỳnh Nga
  11. “Chất đời” trong sáng tác của Lâm Hữu Tặng. Đăng Huỳnh
  12. Chuyện bà Năm Sa Đéc. Lê Quang Thanh Tâm‎
  13. Chuyện cảm động về soạn giả Viễn Châu. Phương Quang
  14. Chuyện về tổ nghiệp sân khấu – Kỳ 1: Ly kỳ những giai thoại về ông tổ sân khấu. Thiên Hương
  15. Chuyện về tổ nghiệp sân khấu – Kỳ 2: Những chuyện ‘tổ phạt’, ‘tổ độ’ khó tin nhưng có thật trong giới nghệ sĩ. Thiên Hương
  16. Chuyện về tổ nghiệp sân khấu – Kỳ 3: ‘Giải mã’ cách cúng tổ của nghệ sĩ. Thiên Hương
  17. Cô Ba Bến Tre.
  18. Cuối đời khốn khó của những nghệ sĩ cải lương nổi tiếng một thời. Minh Châu‎
  19. Danh ca cổ nhạc tài tử Chín Sớm đã ra người thiên cổ. Nguyễn Phương
  20. Danh cầm, NSƯT Ba Tu qua đời ở tuổi 83. Thanh Hiệp
  21. Danh cầm Văn Vĩ và nỗi khổ nhục tuổi thơ. Báo Thanh Niên
  22. Danh cầm Cải Lương. Đỗ Dũng
  23. Dấu lặng 100 năm cải lương. Thảo Vân
  24. Điều ít biết về tác giả “Trách ai vô tình”. Lệ Minh
  25. Đôi điều ghi vội về một cuốn sách sắp phát hành: BƯỚC ĐƯỜNG CỦA CẢI LƯƠNG của Nhà biên khảo Nguyễn Tuấn Khanh. Châu Lê
  26. Đông đảo nghệ sĩ tiễn biệt “Vua vọng cổ” Viễn Châu. Thanh Hiệp
  27. Được xét lại NSND, Minh Vương và Thanh Tuấn mừng rơi nước mắt. Hồng Nhi
  28. Gia đình, đồng nghiệp tiễn biệt nghệ sĩ cải lương Ngọc Hương. Tam Kỳ
  29. Giải thưởng danh giá của sân khấu Cải lương thời hoàng kim. Phạm Thái Bình
  30. Giết cải lương như thế đủ rồi! Đèn Polo
  31. Gìn giữ quá khứ của cải lương. Nguyễn Văn Sâm
  32. Guitar phím lõm trong âm nhạc Tài Tử Cải Lương
  33. Hãng dĩa Lê Văn Tài: Dư âm còn vọng. Phạm Công Luận
  34. Hát bội, đờn ca tài tử và sự hình thành cải lương từ cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20 (phần 1). Nguyễn Đức Hiệp
  35. Hát bội, đờn ca tài tử và sự hình thành cải lương từ cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20 (phần 2). Nguyễn Đức Hiệp
  36. Hát bội, đờn ca tài tử và sự hình thành cải lương từ cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20 (phần 3). Nguyễn Đức Hiệp
  37. Hát bội hay hát bộ? Vương Hồng Sển‎
  38. Hội nghị cấp cao “giải cứu” sân khấu Cải Lương tung hỏa mù. Người Sài gòn
  39. Kết thúc Liên hoan Cải lương toàn quốc 2018: Thừa ‘đào, kép’ trẻ, thiếu soạn giả, đạo diễn. Ninh Lộc
  40. Kỷ niệm ‘100 năm cải lương’, nhiều điều đáng tiếc! Hòa Bình
  41. Kỷ niệm một trăm năm cải lương: Góc nhìn từ Paris 1931. Nguyễn Lê Tuyên
  42. Lê Hoài Nở: Người chuyên viết tuồng trào phúng. Nguyễn Phương
  43. Lý Nam Bộ: Viên ngọc quý trong kho tàng dân ca Việt Nam. Phạm Thái Bình
  44. Ngày xuân nhớ chuyện bà Năm Sa Đéc. Trần Trọng Trung
  45. Nghệ sĩ bức xúc khi Minh Vương, Thanh Tuấn, Giang Châu “trượt” danh hiệu NSND. Thanh Hiệp
  46. Nghệ sĩ cải lương Phương Quang qua đời, hiến xác cho y học. Hoàng Kim
  47. Nghệ sĩ cải lương Thanh Tòng qua đời. Tâm Giao
  48. Nghệ sĩ Diệu Hiền hát sân chùa “kiếm gạo” nuôi thân! Thanh Hiệp
  49. Nghệ sĩ lận đận tuổi ‘xế chiều’. Thanh Hiệp
  50. Nghệ sĩ Việt nghèo khó sống giữa nghĩa trang cô quạnh. Lâm Vi
  51. Nghệ Thuật Sân Khấu Việt Nam. (eBook) Trần Văn Khải
  52. Nguyễn Hồ Như Tuyết Nhung đoạt giải Chuông Vàng Vọng Cổ 2016. Linh Đoan
  53. Nguyễn Thanh Toàn giành Chuông Vàng Vọng Cổ 2015. Linh Đoan‎
  54. Nguyễn Tuấn Khanh ra mắt ‘Bước Đường Của Cải Lương’. Phan Tấn Hải
  55. Nguyễn Tuấn Khanh và ‘Bước Đường của Cải Lương’. Linh Nguyễn
  56. Nhạc sĩ Cao Văn Lầu và bài Dạ Cổ Hoài Lang (phần 1). Bùi Thụy Đào Nguyên
  57. Nhạc sĩ Cao Văn Lầu và bài Dạ Cổ Hoài Lang (phần 2). Bùi Thụy Đào Nguyên
  58. Nghệ sĩ Hoàng Kha độc tấu đờn guitar Hạ Uy Di “Đoản Khúc Lam Giang”.
  59. Nghệ sĩ Hữu Hòa đờn Guitar cổ nhạc trên keyboard Roland EA7.
  60. Nghệ sĩ Hữu Phước đờn Vọng Cổ trên Organ Keyboard.
  61. Nghệ sĩ Kim Tuyến: “Tôi chọn tự do và không hối tiếc”. Tuấn Khanh
  62. Nghệ sĩ Lệ Thủy: Thinh sắc lưỡng toàn. Lê Phước
  63. Nghệ sĩ thương tiếc “Vua vọng cổ” Viễn Châu! Thanh Hiệp
  64. Nhạc sĩ cổ nhạc Văn Vĩ. Nguyễn Phương
  65. Nhạc sĩ Văn Giỏi độc tấu 6 câu Vọng Cổ dây đào.
  66. Nhạc sĩ Văn Giỏi độc tấu 6 câu Vọng Cổ dây kép.
  67. Nỗi buồn hậu ‘trăm năm’ - Giọt nước mắt đêm tôn vinh. Đoàn Mai Trang
  68. Nữ nghệ sĩ Tư Thanh Tùng với mối duyên ngàn dặm. Nguyễn Phương‎
  69. NSƯT Ngọc Hương đột ngột từ trần. Thanh Hiệp
  70. Ông Tổ Cải Lương di tản qua Nam Cali. Nguyễn Phương
  71. Ra mắt sách Bước Đường Của Cải Lương. Trần Củng Sơn
  72. “Sầu nữ” Út Bạch Lan qua đời. Thanh Hiệp
  73. Soạn giả Mộc Quán – Nguyễn Trọng Quyền. Hồ Xuân Dung
  74. Soạn giả ‘Tình anh bán chiếu’ - bậc hiền tài của nghệ thuật cải lương. Thoại Hà
  75. Soạn giả ‘Tình anh bán chiếu’ qua đời. Thất Sơn
  76. Soạn giả Viễn Châu. Nguyên Võ
  77. Soạn giả Yên Lang, tác giả ‘Đêm lạnh chùa hoang,’ qua đời. Ngọc Lan
  78. Sự hình thành cây đàn ghi ta phím lõm. Vĩnh Bảo
  79. “Sương Chiều” qua “Tú Anh” đờn trên organ keyboard.
  80. Tết, Cải Lương trăm cay ngàn đắng! Nguyễn Phương
  81. Thanh Tòng, người dày công Việt hóa cải lương hồ quảng. Thanh Hà
  82. Thầy Thanh Tao tụng kinh mùi như ca vọng cổ. Triều Giang
  83. Thương lắm Cải Lương ơi! Nguyễn Gia Việt
  84. Tiếng đờn vượt lên số phận. Phạm Thái Bình
  85. Tọa đàm 100 năm sân khấu cải lương: Cùng các nghệ sĩ tháo gỡ khó khăn. Tiểu Ngư
  86. Từ cô đào nổi tiếng một thời thành người làm móng dạo ở Sài Gòn. Linh Huỳnh
  87. Út Bạch Lan: ‘Tôi không muốn xin danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân’. Thoại Hà
  88. Ước nguyện không thành của Minh Phụng dành cho Lệ Thủy. Gia Bảo
  89. Vai trò của dĩa hát trong sự phát triển bộ môn Cải lương. Dương Kiều
  90. Vài đặc điểm ảnh hưởng đến sức sống Cải Lương. Nguyễn Chương‎
  91. “Vua vọng cổ” Viễn Châu, tác giả “Tình anh bán chiếu”, qua đời. Báo Tuổi Trẻ
  92. Vĩnh biệt bà bầu sân khấu lừng danh. Thanh Hiệp
  93. Vĩnh biệt danh hài Văn Chung: Tiếng cười dễ nhớ, khó quên. Thanh Hiệp
  94. Vọng cổ-làn điệu “vua” trong âm nhạc tài tử và cải lương.Phạm Thái Bình‎
  95. Ý nghĩa của hai chữ “Cải Lương”. Nguyễn Tuấn Khanh