NAM  KỲ  LỤC  TỈNH
NGHIÊN CỨU LỊCH SỬ - VĂN HÓA - VĂN HỌC MIỀN NAM
CHỦ TRƯƠNG
_____

Nam Kỳ Lục Tỉnh là diễn đàn của các nhà biên khảo và sáng tác không phân biệt sinh quán viết về Nam Kỳ Lục Tỉnh. Địa danh Nam Kỳ Lục Tỉnh mà vua Minh Mạng đã đặt tên từ năm 1834 và sau đó chính quyền Pháp phân chia thành 21 tỉnh là vùng đất mới trải dài từ miền nam Phan Thiết đến mũi Cà Mau, được mang nhiều sắc thái đặc thù mà từ văn hóa đến tâm tình lẫn tâm tính có nhiều khác biệt với tổ tiên của họ ở Đàng Ngoài.

Ước vọng của trang mạng NKLT là mong được người viết ngoài nước và trong nước đóng góp trong tinh thần đối thoại và công chính để nguồn tài liệu về vùng đất mới nầy được phong phú, đáp ứng nhu cầu thông tin và biên khảo về chủ đề Nam Kỳ, đất nước và con người.

NKLT cũng sẽ lần lượt cho đăng tải một số tài liệu, tác phẩm xưa đã tuyệt bản hay khó tìm được trên thị trường.

Tài liệu viết về các biến cố lịch sử cận đại (Đệ 1 và Đệ 2 Cộng Hòa) có tính cách đa dạng và dị biệt. Để cung cấp thông tin và dữ kiện cho độc giả và các nhà nghiên cứu, NKLT chọn đăng một số tài liệu nầy.

Tuy nhóm chủ trương đảm nhiệm việc chọn lựa sơ khảo các bài viết thích ứng với chủ đề, trách nhiệm sau cùng về nội dung vẫn thuộc về tác giả. Do đó, các bài viết đăng trên trang mạng NKLT không nhất thiết phản ảnh quan điểm cũng như sự đồng thuận về nội dung của nhóm chủ trương.

Ngoài ra, với mục đích phục vụ độc giả một cách vô vị lợi, chúng tôi cũng xin được ngỏ lời tri ân và cáo lỗi tác giả những bài viết trên các trang mạng hay sách báo và hình ảnh mà chúng tôi không thể liên lạc được để xin phép trích đăng. Trong trường hợp nầy, chúng tôi sẽ ghi chú xuất xứ.

Để giữ sự nhất quán trong cách trình bày và chủ trương của trang mạng, chúng tôi có thể thay đổi cách trình bày, nếu không có sự xác định trước của tác giả.

Bài vở, đóng góp ý kiến xin gởi về địa chỉ điện thư: namkyluctinh.org@gmail.com


Nhóm chủ trương:

_________
  • Trần Quang Minh (từ trần ngày 9 tháng 10, 2020)


Saigon xưa: 1970
_______________

Tự do báo chí của miền Nam VN trước 1975 (Mặc Lâm đài RFA phổ biến ngày 1 tháng 11 năm 2015).





Vĩnh biệt bạn Trần Quang Minh
(1937-2020)



Nam Kỳ Lục Tỉnh vừa mất người sáng lập, anh Trần Quang Minh. Ban Chủ Biên trang mạng Nguyễn Văn Sâm, Nguyễn Vy Khanh, Nguyễn Tuấn Khanh đã mất một người bạn hiền, và tôi đã mất một người bạn tri kỷ. Gọi tri kỷ vì bạn và tôi đã cùng đi chung nhau một khoảng đời, cùng trải qua nhiều biến chuyển. Năm 1968, khi tôi được bổ nhiệm Hiệu Trưởng trường Trung Học Nguyễn Đình Chiểu, bạn đã giúp tôi trong chức vụ Giám Học, và sau đó là Phụ Tá Học Vụ khi tôi đảm nhiệm chức vụ Trưởng Sở Học Chánh tỉnh Định Tường. Với bản chất đôn hậu, thân ái, bao dung và tận tụy, bạn là người thầy, người bạn được học trò và đồng nghiệp thương mến và nể trọng. Không phải chỉ là bạn đồng sự giúp tôi hóa giải được nhiều khó khăn trong công vụ, mà bạn còn là tri kỷ san sẻ nhau những buồn vui của cuộc đời.

Đến Mỹ vào tuổi gần 40, bạn đã vật vã vừa làm vừa học để có bằng Cao học Giáo dục trở lại với nghề cũ. Với bằng hữu, Minh luôn được thân ái, với đại gia đình, Minh là người con, người chồng, người cha trọn vẹn tình nghĩa. Bẵng đi một thời gian ngắn sau 1975, chúng ta gặp lại nhau ở hai quốc gia láng giềng.

Tuy xa xứ, chúng ta vẫn luôn nhớ về ngôi trường cũ đầy ấp những kỷ niệm thuở trung niên. Năm 1996, bạn và tôi đồng thuận đứng ra thành lập Hội Ái Hữu Cựu học sinh Trường Trung học Nguyễn Đình Chiểu-Lê Ngọc Hân, bạn ở Mỹ và tôi ở Canada. Với sự thương mến của cựu học sinh và cựu giáo sư, “thầy Minh” đã giúp cho những người xuất thân từ hai ngôi trường nầy gặp nhau trên đất mới.

Tuy xa xứ phải hội nhập với văn hóa mới, chúng ta vẫn không quên nơi mình đã được sinh trưởng. Sau khi hưu trí, năm 2007, bạn và tôi, trong một buổi sáng cùng rảo bước ở Montréal nghĩ ra việc thành lập trang mạng Nam Kỳ Lục Tỉnh rồi lần lượt có thêm sự hợp lực của các bạn Nguyễn Văn Sâm, Nguyễn Vy Khanh và Nguyễn Tuấn Khanh. Trang mạng hôm nay đã phát triển được xem như trang mạng duy nhứt về chủ đề mang dấu ấn của bạn.

Minh thân mến,

Thật là xót xa khi biết bạn đã ngã bịnh mà các bằng hữu của bạn không chia sẻ được nỗi đau dằn vặt của bạn. Dẫu biết bạn sẽ ra đi một ngày, nhưng tin bạn vĩnh viễn rời xa chúng tôi ngày 9 tháng 10 vừa qua đã làm chúng tôi hụt hẫng.

Xin vĩnh biệt bạn. Cầu chúc bạn thảnh thơi nơi cõi Vĩnh Hằng.

Các bạn Nam Kỳ Lục Tỉnh

Lâm Văn Bé
Nguyễn Văn Sâm
Nguyễn Vy Khanh
Nguyễn Tuấn Khanh

10- 10- 2020


Nguyễn Tuấn Khanh - Lâm Văn Bé - Trần Quang Minh
(Nam Cali ngày 27-9-2014)






Việt Nam 1945

Sàigòn, tháng 6 năm 1930


Trường Tiểu và Trung Học Trước 1975



BÀI MỚI CẬP NHẬT
_____
  1. Nói thêm về người lập nên ‘Hội Nghệ sĩ ái hữu tương tế’. Lê Đại Anh Kiệt
  2. Tồn niệm âm điệu một số ca khúc của những nhạc sĩ từ lâu im tiếng. Lê Dinh
  3. Nhạc sĩ Lê Dinh từ trần. Huỳnh Duy Lộc
  4. Trường Trung Học Kiểu Mẫu Thủ Đức: Một đường lối và phương pháp giáo dục tân tiến của Việt Nam Cộng Hòa. Lâm Vĩnh-Thế
  5. Tây Du Ký Hồi 18 - Phiên âm. Nguyễn Văn Sâm & Nguyễn Hiền Tâm
  6. Huỳnh Phan Anh và hành-trình văn chương mới. Nguyễn Vy Khanh
  7. Nhà văn Nhật Tiến thời hải-ngoại. Nguyễn Vy Khanh
  8. Nhận xét nho nhỏ về bài thơ “Hoa Điểu tranh năng”. Nguyễn Văn Sâm
  9. Tây Du Ký hồi 17 - Phiên âm. Nguyễn Văn Sâm
  10. NSƯT Nam Hùng qua đời đột ngột. Thanh Hiệp
  11. NSƯT Nam Hùng: Nghề hát là một đặc ân. Thanh Hiệp
  12. Trương Vĩnh Ký: tinh-hoa nước Việt của Nguyễn Vy Khanh. Nguyễn Vy Khanh
  13. Trương Vĩnh Ký và các tác-phẩm văn xuôi quốc-ngữ tiền phong. Nguyễn Vy Khanh
  14. Tuồng hát bội Đinh Lưu Tú 1: Xuống núi. Nguyễn Văn Sâm
  15. Việc biên soạn và sử dụng sách giáo khoa thời VNCH. Quyên Di
  16. Nỗi lòng Trương Vĩnh Ký và hậu-sinh. Nguyễn Vy Khanh
  17. Trương Vĩnh Ký sống đạo người Việt. Nguyễn Vy Khanh
  18. Trương Vĩnh Ký và chuyến Âu‐du (1863‐1864). Nguyễn Vy Khanh
  19. Liên Chớp và động lực thúc đẩy cách mạng. Nguyễn Văn Sâm
  20. Vĩnh biệt bạn Trần Quang Minh (1937-2020). Lâm Văn Bé
  21. Đại cương thi ca Nam Bộ. Nguyễn Văn Sâm
  22. Tiệm mì 60 năm không ngủ. Bảo Trân
  23. “Dễ thương, dễ sợ”, câu nói cửa miệng của dân Sài Gòn. Nguyễn Thị Hậu
  24. Hai mươi năm văn học miền Nam và các Giải Thưởng Văn Chương. Nguyễn Mạnh Trinh
  25. Đại Hồng Chung tại chùa Sắc Tứ Linh Thứu, Tiền Giang. Liên Quốc
  26. Nhà văn Duyên Anh: đời lưu vong bi kịch. Đoàn Thạch Hãn
  27. Văn học - Nghệ thuật miền Nam trước 1975: Gìn giữ và đánh giá đúng! Diễm Thi
  28. Huỳnh Phan Anh: Văn chương và kinh nghiệm hư vô. Phạm Chu Sa
  29. Thơ Sáu Nhỏ, người du đãng đầu thế kỷ 20. Nguyễn Văn Sâm
  30. Thế-giới nhân-bản của Nhật Tiến. Nguyễn Vy Khanh
  31. Giữ tròn lời hứa. Nguyễn Văn Sâm
  32. Về địa danh Bến Tre: Tre là ‘tre’ hay ‘cá’? Lê Minh Quốc
  33. Một người Thầy. Từ Kế Tường
  34. Bố tôi. Michael Trụ Bùi
  35. Nhà văn Nhật Tiến từ trần, hưởng thọ 84 tuổi. Báo Việt-Báo
  36. Nhà văn Đỗ Phương Khanh từ trần. Báo Việt-Báo
  37. Còn ai nhớ cái Gạc-Măng-Rê (Garde-manger) năm xưa. Đông Kha
  38. Nghĩ về nhà văn Túy Hồng. Nguyễn Thị Thu Trang
  39. Dịch giả Huỳnh Phan Anh qua đời tại Mỹ. Lam Điền
  40. Người em Xóm Giếng. Nguyễn Văn Sâm
  41. Vai trò đào tạo (truyền dạy, truyền nghề) trong công tác bảo tồn và phát triển nghệ thuật Cải Lương. Phạm Thái Bình
  42. Hồ Biểu Chánh và thế hệ Việt-Mỹ. Nguyễn Tuấn Huy
  43. Văn-học Hải-ngoại 20 năm đầu thế kỷ XXI. Nguyễn Vy Khanh
  44. Lục bát Huy Tưởng. Nguyễn Vy Khanh
  45. Những phát hiện mới về quê quán của cụ Trương Duy Toản. Nguyễn Văn Tấn
  46. Nhà văn, nhà soạn tuồng Trương Duy Toản. Bùi Thụy Đào Nguyên
  47. Những “danh hiệu” một thời vang bóng: “Quái kiệt” Tùng Lâm. Minh Tuyền
  48. Giỗ AHDT Trương Định lẽ ra vào ngày nào? Lê Công Lý
  49. Sự thật về Hồ Chí Minh ở Paris và Wien. Còn ở Ottawa? Lâm văn Bé và Nguyễn thị Cỏ May
  50. Giới thiệu một đoạn trong tuồng Kiều: Kiều chia tay với gia đình. Nguyễn Văn Sâm
  51. Giới thiệu một đoạn trong tuồng Kiều: Kiều tỏ bày tâm sự với em. Nguyễn Văn Sâm
  52. Duyên nợ trăm năm giữa cải lương và báo chí. Trần Nhật Vy
  53. Những nàng Kiều... rất Sài Gòn. Trần Nhật Vy
  54. Từ “Vũ khúc Đông Dương”, bản ký âm đầu tiên của đờn ca tài tử… Kỳ Phương
  55. Sự tương tác giữa Đờn Ca Tài Tử Nam Bộ và Sân Khấu Cải Lương Nam Bộ. Võ Trường Kỳ
  56. Họa sĩ Duy Liêm – Người vẽ bìa tờ nhạc trước 1975. Nhất Uyên
  57. Phan Thanh Giản dưới mắt người Pháp qua vài tài liệu. Nguyễn Thế Anh
  58. Kho tàng cải lương quý giá của bà Sáu Liên. Thanh Hiệp
  59. Bùi Giáng trong cái nhìn của phê bình văn học ở miền Nam trước năm 1975. Trần Hoài Anh
  60. Một số vấn đề cần trao đổi liên quan đến cuộc khởi nghĩa Thủ Khoa Huân. Lê Công Lý
  61. Nghiên cứu thiệt và nghiên cứu giả ở Việt Nam hiện nay. Lê Công Lý
  62. Cải lương và nghệ thuật sân khấu cải lương buổi ban đầu. Trần Đình Ba
  63. Phan Thanh Gỉản đi sứ ở Paris (13-9 đến 18-11-1863). Trương Bá Cần
  64. Hệ thống bài bản Đờn Ca Tài Tử. Nhị Tấn
  65. Thương tiếc Về Một Sự Ra Đi. Nguyễn Văn Sâm
  66. Túy Hồng: nhà văn miền Nam. Nguyễn Vy Khanh
  67. Hòa Hưng & đình Chí Hòa. Trang Nguyên
  68. Gánh xiếc đầu tiên của xứ Nam Kỳ. Tim Nguyễn
  69. Nhà văn nữ trước 1975: Túy Hồng. Nguyễn Ngọc Chính
  70. Thương tiếc nhà văn Túy Hồng. Nguyễn Phú Yên
  71. Đi tìm viếng mộ Trương Minh Ký: Dấu vết danh nhân kẹt giữa bêtông đô thị. Lam Điền
  72. Tự vị tiếng nói miền Nam. Vương Hồng Sển
  73. Chân dung Võ Tánh và người dân Gò Công. Đặng Thanh Xuân
  74. Việt ngữ tinh nghĩa từ điển. Long Điền Nguyễn Văn Minh
  75. Tuyển tập thơ Việt Nam Chiến Đấu. Nhiều tác giả
  76. Giới thiệu tuồng “Đông Lộ Địch”, bản Nôm sau cùng của thế kỷ 20, mới phát hiện. Nguyễn Hữu Vinh & Nguyễn Văn Sâm
  77. Nhớ Đông Hồ tiên sinh. Nguyễn Văn Hầu
  78. Vĩnh Long nhơn vật chí. Nguyễn Văn Dần & Lê Văn Bền
  79. Văn-Doan thơ. Đặng Lễ Nghi
  80. Tiếng Việt kỳ diệu: Hành trình từ chữ Nho, chữ Nôm đến chữ Quốc ngữ. Nguyễn Hải Hoành
  81. Danh sách 20 đặc sản Cần Thơ nhất định phải thử khi du lịch vùng quê sông nước. Dung Phương
  82. Trương Công Thiệt Lục. Dương Mạnh Huy (Huyền Mặc Đạo Nhân)
  83. Một dấu ấn thời khai hoang còn tồn tại: Bàn thiên. Đỗ Văn Đồng
  84. Tục “Đánh phá quàn” trong đám tang Nam bộ. Đỗ Văn Đồng
  85. Thể-loại Tự-truyện với “Chơn Cáo Tự Sự”. Nguyễn Vy Khanh
  86. Thư-viện thời lịch-triều Việt-Nam (1011-1945). Nguyễn Vy Khanh
  87. Nhà thơ Nguyên Sa. Nguyễn Vy Khanh
  88. Nguyên Sa, thơ thời hải ngoại. Nguyễn Vy Khanh
  89. Soạn giả Nguyễn Phương qua đời, hưởng thọ 98 tuổi. Thanh Hiệp
  90. Liệu có thể xem Phan Khôi (1887-1959) như một tác gia văn học quốc ngữ Nam Bộ? Lại Nguyên Ân
  91. Mì Tàu. Vũ Phan Anh
  92. Về tác giả bài “Nước non ngàn dặm ra đi”. Vương Hồng Sển
  93. Sơ lược nghi thức Cúng bái và Tế lễ của người Việt. Trần Văn Giang
  94. Phật giáo. Trần Trọng Kim
  95. Điều ít biết về đám cưới của con gái Hùm thiêng Yên Thế trên đất Pháp. Minh Châu
  96. Những phát hiện di sản Hán Nôm tiêu biểu ở Đồng Tháp. Nguyễn Thanh Thuận
  97. Câu chuyện “những trí thức đạp xích lô” của Saigon hơn 40 năm trước. Vũ Thế Thành
  98. Vua vọng cổ hài Văn Hường ca ra bộ, ca ra cá, ca ra cua,... ca ra ca... ca..! Nguyễn Phương
  99. Điểm qua một số nhạc sư, nhạc sĩ vang bóng một thời. Nguyễn Vĩnh Bảo
  100. Vua vọng cổ hài Văn Hường. Nguyễn Phương
  101. Cụ Trần Trọng Kim nhận định về Việt Minh 1947. Nguyễn Đức Toàn
  102. Nguồn gốc địa danh Lai Vung. Huỳnh Hữu Hiếu
  103. Vua Bảo Đại và “tam bất lập” của nhà Nguyễn. Lâm Vĩnh Thế
  104. Tự hào “viên ngọc” cải lương 100 tuổi: Biến nhạc cụ Tây thành guitar cải lương. Kiều Tấn
  105. Văn học miền Nam trong tiến trình hiện đại hoá của văn học dân tộc. Nguyễn Hưng Quốc
  106. Nhà văn, nhà báo, nhà chính trị, HỒ HỮU TƯỜNG với Phan Thanh Gỉản, Cần Thơ. Nguyễn Như Hùng
  107. Hiệp định Geneve không quy định tổng tuyển cử. Trần Gia Phụng
  108. Góp thêm ý kiến về giá trị Tín Ngưỡng Thờ Mẫu ở Nam Bộ. Huỳnh Thiệu Phong
  109. Sài Gòn: từ tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh đến địa chí của Vương Hồng Sển. Trịnh Văn Thảo
  110. 30 tháng Tư, các tướng lãnh Việt Nam Cộng Hòa đi về đâu? Lâm Vĩnh Bình
  111. Thảm trạng thuyền nhân. Lâm Vĩnh Bình
  112. Vĩnh biệt tướng Lê Minh Đảo. Lâm Vĩnh Bình
  113. Một tập du ký có vẻ khả quan: Pháp du ký sự của Trần Bá Vinh. Phan Khôi
  114. Ngày Giỗ tổ sân khấu nghe kể chuyện tổ nghiệp. Minh Hoàng Phúc
  115. Thư viện Mỹ thay sách trước 1975 bằng sách mới của CSVN? Linh Nguyễn
  116. Tản mạn về văn chương miền Nam trong thời chiến. Trần Hoài Thư
  117. Những đặc tính truyền thống cơ bản của nền giáo dục miền Nam trước 75. Phạm Cao Dương
  118. Tản mạn tháng Tư – Cái bóng cuộc chiến và món nợ 45 năm. Phạm Tín An Ninh
  119. Trưởng nữ của Vua Duy Tân: Công chúa Suzy Vĩnh San. Bảo Tâm
  120. Ôn lại một số đặc điểm trong lịch sử tị nạn Việt Nam từ 1975. Lê Xuân Khoa
  121. Nền giáo dục VNCH – Nhân bản, Dân tộc và Khai phóng. Quyên Di
  122. 45 năm chính sách “triệt người”. Mạnh Kim
  123. Miền Đông Nam Phần và miền Châu thổ Cửu Long: môi trường thiên nhiên và môi trường nhân văn. Thái Công Tụng
  124. Nhạc Tài Tử: Bài Phụng Cầu Hoàng - Bĩ vận Kiều nương. Nguyễn Văn Thinh
  125. Tổng quan tình hình nghiên cứu và tư liệu về kịch bản tuồng Nam bộ trước năm 1945. Nguyễn Thị Huyền Trang
  126. Hành trình của một hoạ sĩ Pháp đầu tiên ở Đông Dương: Gaston Roullet. Hà Vũ Trọng
  127. Những cuộc khủng bố không còn ai nhớ. Võ Văn Quản
  128. Quốc Gia 151 - Quốc hận năm thứ 45.
  129. Lam Phương & Những cuộc tình vây quanh. Nguyễn Ngọc Ngạn
  130. Ai lập mộ Thủ Khoa Huân? Lê Công Lý
  131. Hoàng tử Bảo Long, vị Đông Cung Hoàng Thái Tử cuối cùng trong lịch sử Việt Nam. Lâm Vĩnh Thế
  132. Lễ hội chuyển mùa tháng Tư. Lê Công Lý
  133. Dạ Lan – Người em gái hậu phương. Nguyễn Khắp Nơi
  134. Tạp chí “Đi Tới” - Sàigòn của mình.
  135. Vừng ơi, mở ra… những kho lưu trữ quốc gia! Phúc Tiến
  136. Mả ô dước trơ gan cùng tuế nguyệt. Nguyễn Gia Việt
  137. Thực vật họ Bầu, Bí. Thái Công Tụng
  138. Nước lớn, nước ròng miền châu thổ Cửu Long. Thái Công Tụng
  139. Bài xây chầu Hát Bội. Đỗ Văn Rỡ
  140. Guide historique des rues de Saigon. André Baudrit
  141. Cây chuối. Thái Công Tụng
  142. Sách báo Đông Dương tại nhà sách cổ ở Pháp. Thu Hằng
  143. Cậu Út. Nguyễn Ý Thuần‎
  144. Bánh mì Sàigòn. Linh Huỳnh
  145. Thư viện Quốc Hội Hoa Kỳ. Phạm Văn Tuấn
  146. Kho tài liệu Việt Nam trong Hội Thừa Sai Paris - MEP. Thu Hằng
  147. Đồng bằng sông Cửu Long. Thái Công Tụng
  148. Nhớ về trường Nam Tiểu Học Đakao (1948-1953). Lâm Vĩnh Thế
