Beleidsplan 2010-2020

Beleidsplan
Stichting Museumhaven Zeeland

Inleiding en achtergronden

Doelstelling

De Stichting Museumhaven Zeeland (opgericht op 26 januari 1990) heeft ten doel:
        het inrichten en beheren van de Oude Haven in Zierikzee als museumhaven;
        het behoud van authentieke scheepstypes in het algemeen, met het accent op vaartuigen die in het Deltagebied in de provincie Zeeland voorkwamen;
        het restaureren en in de vaart houden van klassieke schepen die in het Deltagebied voorkwamen;
    -     het beheren van de Stads- en Commerciewerf;
        het behouden en beheren vn al hetgeen met één en ander rechtstreeks of zijdelings verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn, alles in de ruimste zin van              het woord; onder meer een museale en educatieve functie.

De Stichting tracht haar doelen te verwezenlijken vooral door verwerving en restauratie van schepen, het tentoonstellen van de scheepstypes en het bieden van de mogelijkheid tot het bezichtigen ervan en het verzamelen van kennis en documentatie.

Beleidslijnen: een terugblik

De afgelopen jaren realiseerde de Stichting onder meer het volgende:
        bezoekers konden gedurende de zomermaanden de schepen bezichtigen;
        bezoekers konden, vrij toegankelijk, de Stads- en Commerciewerf bezoeken;
        vaartochten voor schoolkinderen, sponsors en bezoekers (op aanvraag);
        presentaties op manifestaties zoals havendagen en andere maritieme evenementen in Zeeland;
        het zoeken en vinden van samenwerkingspartners, zowel in Zeeland (Arnemuiden en zeven andere musea van Schouwen Duiveland) als in België (Rupelmonde          en Baasrode);
        de verwerving van klassieke scheepstypen;
    -     het promoten van de Museumhaven en haar collectie bij algemeen publiek en potentiële sponsors;
        de uitgave van nieuwsbrieven met betrekking tot de Museumhaven;
        het verwerven van subsidies.
Zodoende staat er sinds 2013 een stevig in het Zeeuwse museumland verankerde organisatie met hechte samenwerkingsverbanden in de regio Scheldemond. 

Restauratie van de Zuidvliet en de Arm 17 werd mogelijk dankzij Europese subsidies (het interreg III programma), de Provincie Zeeland en de eigen middelen van de Museumhaven, onder andere sponsorgelden.

De Stichting beschikt nu over een buitenlocatie (de Oude Haven in Zierikzee met de collectie schepen) en een binnenlocatie (de Stads- en Commerciewerf met de restauratiewerf en het tentoonstellingsgedeelte). De bijbehorende dynamiek is duidelijk merkbaar in Zierikzee. Het betekent daarnaast ook dat het bestuur, de Stichting Museumhaven Zeeland, de komende jaren wil profileren met haar publieksfunctie.

Publieksfunctie van de Museumhaven: noodzaak en samenhang met ander beleid

Van meet af aan is de Stichting zich bewust geweest van de publieke functie van de Museumhaven. Deze bleef echter beperkt tot de tijdelijke en beperkt toegankelijke zomertentoonstellingen in het ruim van de inmiddels verkochte klipper “Mijn Genoegen”. Te lang is de Museumhaven, door noodzaak gedwongen, een activiteit geweest van een kleine groep, uiterst betrokken mensen. Via de museale functie in de scheepsrestauratiewerkplaats zwaaide Museumhaven letterlijk de deuren open voor het publiek (en niet in de laatste plaats voor de lokale bevolking). Het belang van de publieksfunctie onderkent het bestuur al jaren. De noodzaak tot duidelijke profilering van de publieke functie is meerledig:
        waar het bestuur voor wenst te waken is dat de situatie ontstaat waarbij achter gesloten deuren gewerkt wordt aan de restauratie van schepen (onzichtbaar dus).           Zij wil collectie en werkzaamheden zichtbaar maken. Openheid past in onze moderne samenleving.
        een belangrijk punt is dat alle restauratiewerkzaamheden worden uitgevoerd met gelden van derden, waaronder gemeenschapsgelden. Wie zulks doet, is aan                 de gemeenschap ook iets verplicht: openstelling. Dat is fair, dat is netjes. Publieke werken verdienen publieke aandacht.
        om deze doelstelling te bereiken is besloten geen entreegeld te heffen en beide locaties vrij toegankelijk te maken. Eén en ander heeft inmiddels geleid tot een              enorme stijging van het aantal bezoekers en tevens tot een stijging van inkomsten middels vrijwillige bijdragen van bezoekers.
        subsidiegevers vragen een zo breed mogelijke toegankelijkheid en een gericht mogelijke communicatie naar de verschillende doelgroepen. Zo is aan de                      toegezegde gelden van het Interreg III programma en de subsidie van de Provincie Zeeland de strikte voorwaarde verbonden dat de Stichting met de                              doelgroepen, waar mogelijk en zoveel mogelijk, communiceert over de voortgang van de restauraties (van algemeen publiek, via collega musea tot                              beleidsinstanties).
        collega-musea zijn uiteraard voorstander van openstelling. Het bestuur heeft de afgelopen jaren diverse samenwerkingsafspraken vastgelegd, zowel                              internationaal (met het Scheepvaartmuseum Baasrode en de gemeenten Blankenberge en Dendermonde in België) als ook nationaal (met o.a. het                                 Zuiderzeemuseum Enkhuizen, het Havenmuseum Rotterdam, de werf Meerman in Arnemuiden, de Vereniging van Zeeuwse Musea en het Platform Musea                  Schouwen-Duiveland). Als partner wil de Museumhaven haar verantwoordelijkheid nemen wat betreft publieksfunctie en –communicatie.
        stilzwijgend verwacht ook de bevolking van Zierikzee dat “hun” middeleeuwse haven bruist van dynamiek. Daarover wil men horen, zien en lezen.
        de Museumhaven heeft al flink geïnvesteerd in de publieksfunctie: de al eerder genoemde vrije toegang, een verlenging van de steigers in de Museumhaven en              een nieuwe vlonder voor de werf.

Ook zorgt het nieuwe restaurant, direct naast de werf, voor een meer aantrekkelijke omgeving.
Al met al heeft de Museumhaven Zeeland alle mogelijkheden om zich te ontwikkelen tot een publiekstrekker in Zeeland met landelijke uitstraling en een grote aantrekkingskracht.

Financiële middelen als remmende factor

Het bestuur van de Stichting Museumhaven Zeeland heeft een financieel plan, inclusief begroting, opgesteld voor een periode van tien jaar. Het totaal aan inkomsten per jaar bedraagt ca. 100.000 euro en bestaat uit een sponsering van de Stichting Renesse van ca. 45.000 euro en een compensatie voor de huur van 23.000 euro. Via de gemeente Schouwen-Duiveland ontvangt men een jaarlijkse bijdrage van ongeveer 20.000 euro. De overige inkomsten komen uit vrijwillige bijdragen van bezoekers en een aantal lokale sponsoren.
Er ontstaat een structureel begrotingstekort.
Naast het structurele tekort zijn er in de afgelopen periode een aantal niet voorziene, geldverslindende zaken aan het licht gekomen.
        Zowel de veerboot de “Zuidvliet” als de klipper de “Mijn Genoegen” moesten binnen nu en vier jaar gedubbeld worden (d.w.z. dat het onderwaterschip van een              tweede metaal laag moet worden voorzien). Kosten van één en ander bedroegen minimaal 50.000 euro per schip.
        De botter de “Meeuw”, destijds voor 65.000 gulden aangeschaft, was in deplorabele staat.
        Restauratie zou zeker 350.000 euro gaan kosten. De Stichting had daarvoor geen financiële middelen en heeft afstand van het schip gedaan.
        Samenvattend  kan worden gesteld dat op korte termijn actie moet worden ondernomen om extra middelen te verwerven omdat zonder de huurcompensatie van          de Stichting Renesse de jaarlijkse begroting niet meer rond te krijgen is (vanaf 2014) en gelden voor de noodzakelijke voorzieningen aan de “Zuidvliet” en  de                 “Mijn Genoegen” niet voor handen waren. De Klipper is verkocht en met de opbrengst daarvan kon de" Zuidvliet" hersteld worden.

In het verlengde van de beperkte financiële middelen ligt een mogelijk grotere bedreiging.
De exploitatie van haven en werf vallen of staan bij de inzet van vrijwilligers; veelal oudere gepensioneerde vakmensen met een link naar houtbewerking, oude scheepsmotoren of simpelweg “houten bootjes” in het algemeen.
Deze vrijwilligers worden ouder en het wordt steeds lastiger om nieuwe, vooral jongere vrijwilligers aan de organisatie te binden.
Wanneer dan ook nog de mogelijkheid ontbreekt om, op beperkte wijze (b.v. in de vorm van een vrijwilligers bijdrage), financiële ondersteuning te bieden, is continuïteit op de werkvloer vrij lastig te realiseren.

Pijlers van het beleidsplan en aansluiting met provinciaal beleid

Voordat we in gaan op de details van het beleidsplan schetsen we eerst de pijlers en de uitgangspunten ervan. Publieksfunctie- en communicatie is, zo stelt het bestuur van de Stichting Museumhaven Zeeland, een gedeelde verantwoordelijkheid van de betreffende organisatie en de Provincie. Het initiatief moet, naar onze mening, de Stichting zelf nemen. Om die reden heeft het bestuur besloten een aantal elementen voor de publiekscommunicatie (die in dit beleidsplan verder niet worden uitgewerkt) voor haar rekening te nemen. Hiervoor is inmiddels dekking gevonden.
Het betreft onder andere:
        de verzorging en het actueel houden van de website;
    -      folder- en ander gedrukt presentatiemateriaal;
        documentatie (op schrift en in beeld) van collectie en restauratiewerkzaamheden;
        de ontwikkeling van een eigen huisstijl;
        de interne communicatie-organen
Wij noemen deze punten hier om expliciet te maken dat de Stichting haar verantwoordelijkheden, in taken en financiering ervan, neemt. Waarmee wij onze positie als betrouwbare partner hopen te schragen en duidelijk te maken dat de Stichting zichzelf ziet als een veerkrachtige organisatie met een hoog probleemoplossend vermogen.
Typerend voor het hiervoor gestelde is de  inmiddels gerealiseerde samenwerking met twee Belgische werven en de werf Meerman in Arnemuiden. Via deze zogenaamde vier werven samenwerking zijn middelen gevonden , in de Schelderegio, om gezamenlijk videopresentaties, flyers en brochures te ontwikkelen. De overheden hebben hiervoor 20.000 euro beschikbaar gesteld. Het materiaal is vanaf september 2013 beschikbaar.

Als aanvulling op de eigen activiteiten, gefinancierd vanuit eigen middelen, willen wij in dit beleidsplan enkele flankerende punten naar voren brengen die, naar wij menen, voor structurele subsidie in aanmerking komen. Structurele subsidie omdat onderstaande punten, zonder uitzondering, jaarlijks terugkerende posten betreffen. Zaken die, naar onze mening, essentieel zijn voor het gedachtegoed en culturele erfgoed waar onze Stichting voor staat. De punten zijn geselecteerd op basis van de volgende criteria:
        Innovatief vermogen: het zoeken naar nieuwe wegen van publiekscommunicatie;
        Inbedding in het lokale cultuur aanbod: bekend stelling van de Museumhaven via andere musea, samenwerkingsverbanden, VVV voorlichtingsmateriaal,                      museumroute op het eiland enz.
        Gebiedsgerichte aanpak: de initiatieven van de Stichting voldoen op twee manieren aan dit criterium. Te eerste wil het bestuur de Museumhaven positioneren in           het maritieme gebied en in het maritieme aanbod van Zierikzee (roerend goed). Ten tweede sluiten de initiatieven aan bij de overheidsinitiatieven die                              betrekking hebben op de “facelift” van het gebied rondom de Nieuwe Haven en de eeuwenoude stadspoorten en de herinrichting van het terrein aan de                          Vissersdijk (onroerend goed)

Overzicht van de plannen

        Het bestuur is voornemens een aantal initiatieven te ontwikkelen om alternatieve inkomsten te genereren. 
        Hiertoe is inmiddels een plan van aanpak en een begroting opgesteld.
        De eerste kontakten worden gelegd met een potentiële sponsor voor de beschreven activiteiten van de Stichting.
        De Stichting zal haar sponsors regelmatig informeren omtrent de besteding van de gelden.

Epiloog: het imago

Elk publicatieplan moet aansluiten bij het na te streven imago. De Museumhaven werkt aan de verwezenlijking van het volgende imago: “De Stichting Museumhaven Zeeland is essentieel voor het behoud van het Zeeuwse cultureel (varend) erfgoed” Het is een dynamische organisatie die:
        binnen de provincie een voortrekkersrol wil vervullen inzake varend erfgoed
        binnen de gemeente Schouwen-Duiveland zich met collega-musea sterk maakt voor een krachtig cultureel stempel.
        in de Euregio en Schelderegio een betrouwbare en collegiale partner is.

De Stichting streeft vooral behoud, verbetering en, waar haalbaar/noodzakelijk, uitbreiding na van de collectie, de museumfunctie en de organisatie. Met nadruk wil de Stichting haar publieke functie waarmaken door het publiek zoveel mogelijk van dienst te zijn. Inwoners van Schouwen-Duiveland en de Provincie Zeeland zijn “trots” op hun Museumhaven en vrijwilligers zijn heel graag bereid hiervoor de handen uit de mouwen te steken, terwijl het bedrijfsleven het belang van de Museumhaven erkent en de Museumhaven steunt.


Comments