Doelen

Doelen formuleren maakt wezenlijk onderdeel uit van een coachingstraject, en van trajecten waarin veranderingen of transformaties moeten gaan plaatsvinden.
Er zijn verschillende manieren om doelen in beeld te brengen.

Er zijn drie soorten doelen, van algemeen naar concreet:

  • ER-doelen zijn na te streven, maar onbereikbare doelen als beter, goedkoper, klantgerichter, ...
  • MAGIE-doelen zijn Meetbaar, Acceptabel, Gecommuniceerd, Inspirerend en Engagerend.
  • SMART-doelen zijn Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden.


                     

Een ER-doel is een algemeen uitgangspunt. Een MAGIE-doel zet mensen in beweging. Een SMART-doel geeft aan wanneer welke resultaten bereikt moeten zijn.

SMART doelen stellen

Doelstellingen worden vaak te vaag en vrijblijvend geformuleerd als wensen, intenties, of goede voornemens. Om succesvol leiding te geven moet je zoveel mogelijk SMART doelen stellen. SMART staat voor:

  • Specifiek
  • Meetbaar
  • Acceptabel
  • Realistisch
  • Tijdgebonden

Een SMART-doelstelling is richtinggevend: het geeft aan wat je wilt bereiken en stuurt het gedrag van je medewerkers en van jezelf. Bovendien wordt aangegeven welke resultaten wanneer moeten worden bereikt. Door een doelstelling SMART te formuleren is de kans groter dat er in de praktijk iets van terecht komt.

De eigenschappen Meetbaar en Acceptabel gelden ook voor MAGIE-doelen.

Een heldere doelstelling geeft antwoord op de volgende 6 W-vragen:

Een vage doelstelling ("we moeten klantvriendelijker worden") is vaak niet meer dan de wens om de huidige situatie te verlaten (veel klagende klanten). Een échte doelstelling moet dan nog worden bedacht.

  • Wat willen we bereiken?
  • Wie zijn erbij betrokken?
  • Waar gaan we het doen?
  • Wanneer gebeurt het?
  • Welke delen van de doelstelling zijn essentieel?
  • Waarom willen we dit doel bereiken?

De betrokkenen moeten een duidelijk verband zien tussen de doelstelling en de activiteiten die van ze gevraagd worden.

Naarmate de doelstelling preciezer geformuleerd is, wordt het makkelijker er invulling aan te geven.


doelConcreet omschrijven welk resultaat je wilt bereiken en een tijdspanne afbakenen, zodat iedereen kan verifiëren of je aanpak op de vooropgestelde termijn al dan niet succesvol is.
regels

De doelstellingen zijn SMART geformuleerd, of:

  • S pecifiek: ze moeten aangeven wat er precies wordt gedaan: helder en duidelijk
  • M eetbaar: ze moeten een norm aangeven om te kunnen meten of het doel werd gehaald
  • A anvaardbaar en actiegericht: ze moeten worden gedragen door iedereen zodat het engagement er is om er energiek en met voldoening aan deel te nemen
  • ealiseerbaar of realistisch: ze moeten kunnen gehaald worden, de lat niet te hoog - maar ook niet te laag - leggen en je moet er vat op hebben. Je moet ze kunnen bereiken met aanvaardbare inspanningen
  • ijdsgebonden: ze moeten de termijn vermelden waarop het gewenste resultaat moet worden bereikt

De doelstellingen zijn daardoor:

  • richtinggevend: ze geven aan waar je heen wil en wat je van collega’s en medewerkers verlangd
  • motiverend:
    • het bereiken van de doelstelling moet belangrijk of zinvol zijn: er moet ambitie achter schuilen
    • je moet een verband aanvoelen tussen de individuele inspanningen en het realiseren van de doelstelling
  • normerend: ze zijn een maat voor “hoe goed” het feitelijke gedrag in overeenstemming is met gewenst gedrag
  • een maatstaf voor verandering: ze wettigen de verandering, zodat ze het veranderen om te veranderen voorkomen
  • een basis voor alle managementfuncties: plannen, organiseren, handelen, opvolgen, leiding geven, ... hebben maar zin wanneer ze op doelstellingen kunnen worden gericht

MAGIE doelen stellen.

MAGIE-doelen bevorderen dat mensen zich identificeren met de doelstellingen. Ze brengen mensen in beweging.

Een MAGIE-doel is:

  • Meetbaar
  • Acceptabel
  • Gecommuniceerd
  • Inspirerend
  • Engagerend

MAGIE-doelen zijn afgeleid van de missie van de organisatie. Ze zijn zo geformuleerd dat:

  • medewerkers zich erin herkennen,
  • duidelijk is wat de voordelen ervan zijn,
  • duidelijk is welke waarden ermee gediend worden.

MAGIE-doelen kunnen verder worden geconcretiseerd tot SMART-doelen, waarin wordt aangegeven welke resultaten wanneer bereikt moeten worden.


Meetbaar:                 Je moet kunnen nagaan in welke mate het doel op een bepaald moment bereikt is.

Acceptabel:              Er moet draagvlak voor de doelstellingen zijn. De medewerkers moeten het willen, anders wordt het doel niet gehaald of beklijft de verandering niet. Je                                         kunt het draagvlak vergroten door mensen actief te betrekken bij het kiezen en formuleren van de doelstelling.

Gecommuniceerd:   Een doel is gecommuniceerd als alle betrokkenen het kennen en begrijpen.

Inspirerend:            Een doel is inspirerend als medewerkers het zinvol vinden en ze een duidelijk verband zien tussen hun eigen inspanningen en het doel.

Engagerend:            Een doel is engagerend als de betrokkenen zich eraan willen en kunnen (ver)binden.


Aanbevolen websites:

  • Wanneer is een doel motiverend? - Een doel is motiverend als het aan 8 voorwaarden voldoet. Een hoofdstuk over doelen stellen in een cursus "Medewerkers Motiveren".

Bronnen

  • Formuleren van doelen, Twynstra Gudde, januari 2005.
Comments