Η  Θρακική  Φυλή  των  Μάρηδων και  η  παράδοση  τους

Οι  Μάρηδες, σαν  γνήσια  θρακική  φυλή, έχουν  πλούσιο  και  ογκώδη  λαϊκό πολιτισμό, που  καλύπτει  σε  βάθος  όλες  τις  εκφάνσεις  της  ζωής  τους.

Τα  ήθη  και  τα  έθιμά  τους  έχουν  γνήσια  θρακική  φυσιογνωμία. Ο  τρόπος  της  ζωής  τους, η  συμπεριφορά  τους, η  σκέψη  τους, τα  έργα  τους  έχουν  ιδιαιτερότητες  και  τα  περισσότερα  προσομοιάζουν  με  εκείνα  των  μακρινών  προγόνων  τους  αρχαίων  Θρακών, όπως  αυτά  τα  γνωρίζουμε  απ’ τους  αρχαίους  Έλληνες  συγγραφείς, ιστορικούς, ποιητές, γεωγράφους  κλπ.

Είναι  πλέον  παραδεδεγμένο  ότι  οι  Μάρηδες  κρατούν  στους  ώμους  τους  το  μεγαλύτερο  βάρος  του  γνήσιου  θρακικού  λαϊκού  πολιτισμού.  Στον  βόρειο  Έβρο, στην  κοιλάδα  του  Ερυθροποτάμου, όπου  τα  13  χωριά  των  Μάρηδων  και  τα  9  χωριά  των  Μεταξάδων,  χτυπάει  η  καρδιά  της  γνήσιας  και  παραδοσιακής  Θράκης.

Η  γνώμη  μας  αυτή  δεν  πρέπει  να  θεωρηθεί  ως  εγωιστική  και  αυθαίρετη. Ένας  αντικειμενικός  λαογράφος  ερευνητής  εύκολα  και  γρήγορα μπορεί  να  διαπιστώσει  το  μέγεθος  και  την  ποιότητα  του  πολιτισμού  τους.

Για  απόδειξη  αυτού  σας  παραθέτουμε  και  αποσπάσματα ομιλιών σημαινόντων  παραγόντων  της  περιοχής  του  Έβρου, που  είναι  γνώστες  των  τοπικών  κοινωνιών  και  οι  οποίοι  αψηφώντας  το  πολιτικό  κόστος  εξέφρασαν  αυθόρμητα  και  ελεύθερα  την  άποψή  τους  για  την  πολιτιστική  συμπεριφορά  της  φυλής  των  Μάρηδων.

Απόσπασμα  ομιλίας  του  πρώην  Νομάρχου  Έβρου  Ν. Ζαμπουνίδη

(9η  Συνάντηση  Μάρηδων, 30-8-2009, Μάνη  Διδ/χου)


Απόσπασμα  ομιλίας  του  Υπερνομάρχου  Ροδόπης - Έβρου Γεωργίου Μηνόπουλου

(9η  Συνάντηση  Μάρηδων,  30-8-2009,  Μάνη  Διδ/χου)


Δεν  παραγνωρίζεται  το  γεγονός  ότι  και  οι  άλλες   πληθυσμιακές  ομάδες, που  διαμένουν  στο  χώρο  της  Θράκης  έχουν  ξεχωριστό  και  αξιόλογο  πολιτισμό  και  που  όλοι  μαζί  συνιστούν  τον  πολιτισμό  της  μεγάλης  Θρακικής  Φυλής, που  σύμφωνα  με τους  λαογράφους  μεγάλο  μέρος  του  παραμένει   ανεξιχνίαστο.

Οι  Μάρηδες  λοιπόν  είναι  ένα  άσημο  πληθυσμιακό  κομμάτι  από  απλούς  ανθρώπους, που  ποτέ  δεν  βρέθηκαν  στο  προσκήνιο  της  ιστορίας,  δεν  επηρέασαν  καταστάσεις  και  δεν  έδρεψαν  δάφνες  από  ιστορικά  κατορθώματα.

Είναι  όμως  μια  χούφτα  ανθρώπων, που  διαχρονικά  και  στον  ίδιο  τόπο  έμειναν  στα  αχνάρια  της  μυθολογικής  αβεβαιότητας  και  της  ιστορικής  πραγματικότητας  και  με  τους  εξέχοντες  λαϊκούς  καλλιτέχνες, Χρόνη  Αηδονίδη, Καρυοφύλλη  Δοϊτσίδη, Βαγγέλη  Δημούδη, Νίκο  Ζαπάρτα  και  τόσους άλλους  ερμηνευτές  και  λαϊκούς  οργανοπαίκτες  έγιναν  οι  συνεχιστές  του  μυθικού  Ορφέα, του  Ευμόλπου, του  Θάμυρη  και  του  Λίνου  που, ενωρίς  στην  προϊστορική  εποχή  με  τα  δρώμενά  τους  στις  θρησκευτικές  τελετές, στην  ποίηση, στην  μουσική, στην  φιλοσοφία  του  θείου  έδωσαν  στους  άμεσα  συγγενείς  τους  Έλληνες  του  Νότου  τα  πρώτα  σπέρματα  πολιτισμού, που  μεγάλως  επηρέασαν  στην  δημιουργία  του θαυμαστού  Μυκηναϊκού  πολιτισμού.

Χρόνης Αηδονίδης

Καρυοφύλλης Δοϊτσίδης

Βαγγέλης Δημούδης

Μουσικό Συγκρότημα Νίκου Ζαπάρτα

Ο  λαϊκός  πολιτισμός  των Μάρηδων, ογκώδης  και  πολυμερής, καλύπτει  όλο  το  φάσμα  της  ζωής  της  ομάδας  και  αναφέρεται  σε  ήθη  και  έθιμα:

-Στην  κύρια  εργασία  και  λοιπές  δευτερεύουσες  δραστηριότητες.

-Στην  λατρευτική  θρησκευτική  δραστηριότητα.

-Στις  κοινωνικές  εκδηλώσεις (γέννηση – βάπτιση – αρραβώνα – γάμο –θάνατο).

-Στην  μουσική – σύνθεση – τραγούδι .

-Στο  χορό.

-Στην  αρχιτεκτονική  των  οικήσεων  και  λοιπών  χώρων.

-Στην  μαγειρική  και  την  ενδιαίτηση.

-Στην  ένδυση  και  τον  ιματισμό.

-Στα  μέσα  κινήσεως  και  στα  εργαλεία  εργασίας.

-Στην  γλώσσα  επικοινωνίας – Παροιμίες – Παιγνίδια – Δεισιδαιμονίες.

-Στην  εμφάνιση.

-Στον  αθλητισμό.

Θα  ήταν  παράλειψη  αν  στο  σημείο  αυτό  δεν  αναφέραμε  τις  παγκόσμιες  επιδόσεις  στον  αθλητισμό, του  Κώστα  Γκατσιούδη  απ’ το  Σιτοχώρι, που έγινε παγκόσμιος πρωταθλητής στον ακοντισμό, 

Γκατσιούδης Κώστας

και  της  Μόρφως  Δροσίδου απ’ το  Νεοχώρι, που  πήρε  την  τρίτη  θέση  στο  ΤΑΕ  ΚΒΟ  ΝΤΟ  στην  Ολυμπιάδα  της  Βαρκελώνης  το  1992. 

Δροσίδου Μόρφω

Επίσης  θα  ήταν  παράλειψη  αν  δεν αναφέραμε  και  τον  Χρόνη  Αηδονίδη, που  στην  Ολυμπιάδα  της  Αθήνας  το 2004  καλωσόρισε τους  λαούς  της  γης  με  το  Μαρέικο  τραγούδι  «Φίλοι  μου  καλώς  ορίσατε».

«Φίλοι  μου  καλώς  ορίσατε» - Χρόνης  Αηδονίδης

(Ολυμπιάδα  Αθήνας – έτος  2004)


ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ - ΔΙΑΔΟΣΗ                  
Του  Πολιτισμού  και  των  Χαρακτηριστικών  των  Μάρηδων

Είναι  γεγονός  ότι  οι  Μάρηδες:

-Αγαπούν  τον  τόπο  τους, όπου  και  αν  ευρίσκονται.

-Διακατέχονται  από  υψηλό  θρησκευτικό  συναίσθημα, που  το  εκδηλώνουν  κυρίως  με  την  πληθώρα  των  λατρευτικών  τους  εθίμων.

-Τηρούν  την  παράδοσή  τους  και  την  πολιτιστική  τους  κληρονομιά, που  τους  άφησαν  οι  πρόγονοί τους.

-Σέβονται  και  τιμούν  την  μνήμη  των  προγόνων  τους.

-Γνωρίζουν  τον  πλούτο  του  λαϊκού  πολιτισμού  τους  και  προσπαθούν  τουλάχιστον  για  την  διατήρησή  του.

Έτος 1954. Η ρίψη του Σταυρού την εορτή των Θεοφανείων στο ποτάμι του Νεοχωρίου

Έτος 1960. Η πομπή της δεύτερης Ανάστασης στο Νεοχώρι

Με  βάση  τα  πιο  πάνω  εγγενή  στοιχεία  της  φυλής  εκτιμάται  ότι  αυτή διαθέτει  αντισώματα  με  τα  οποία  αυτοπροστατεύεται.


Παραδοσιακή Θρακική πάλη (παλαίστρα) στο Νεοχώρι

Παραδοσιακή Θρακική πάλη στο Νεοχώρι, με τους Δημήτριο και Γεώργιο Λυμπερίδη

Παραδοσιακή ιπποδρομία στους γάμους, στα πανηγύρια και στις μεγάλες γιορτές (Νεοχώρι)

Παραδοσιακή ιπποδρομία στο Νεοχώρι

Τα  εκδοθέντα  βιβλία  για  τους  Μάρηδες  συμβάλλουν  αποφασιστικά  στην  διατήρηση  και  στην  διάδοση  του  πολιτισμού  τους.

Συγκεκριμένα :

-Βιβλίο  «ΜΑΡΗΔΕΣ – Το  γνήσιο  Θρακικό  φύλο».  Με  αυτό  κατοχυρώθηκε  η  ταυτότητα  και  η  θρακική  φυσιογνωμία  της  φυλής ( έτος  2001).

-Βιβλίο  «Η  Παραδοσιακή  Ενδυμασία  των  Μάρηδων». Με  το  βιβλίο  αυτό  η  παραδοσιακή  φορεσιά  της  φυλής  έγινε  αθάνατη (έτος  2007).

-Βιβλίο  «ΝΕΟΧΩΡΙ – Το  Κεφαλοχώρι  των  Μάρηδων». Σ’ αυτό  περιγράφεται  ένα  αντιπροσωπευτικό  χωριό  της  ράτσας  ενώ  αναφέρονται  και  στοιχεία  που  αφορούν  την  φυλή  σαν  σύνολο (έτος  2010).

Το  Λαογραφικό  Μουσείο  της  φυλής  στην  Μάνη  Διδ/χου  ιδρύθηκε  το  έτος  2009  με  σκοπό  την  διάσωση  της  πολιτιστικής  κληρονομιάς  των  Μάρηδων. Επίσης  και  τα  Λαογραφικά  Μουσεία  του  Νεοχωρίου  και  των  Βρυσικών  εξυπηρετούν  τον  ίδιο  σκοπό.


Η  Ένωση  Πολιτιστικών  Συλλόγων  και  οι  Πολιτιστικοί  Σύλλογοι  των  χωριών  των  Μάρηδων  με  τις  πολιτιστικές  εκδηλώσεις  και  την  αναβίωση των  εθίμων  συμβάλλουν  προς  τον  σκοπό  αυτό.

Βράβευση αναβατών και αλόγων μετά την Παραδοσιακή Ιπποδρομία απ' την Πρόεδρο του Ε.ΠΟ.Σ.ΜΑ Αθαν. Ασπρογέρακα

Παραδοσιακή Θρακική Πάλη

Βράβευση παλαιστών απ' την Πρόεδρο του Ε.ΠΟ.Σ.ΜΑ Αθαν. Ασπρογέρακα

Σπουδαιότατο  παράγοντα  στην  διατήρηση  και  στην  διάδοση  του  πολιτισμού  της  φυλής  αποτελούν  οι  γυναίκες  των  Μάρηδων, οι  οποίες  είναι  συνειδητοποιημένες   σχετικά.  Είναι  οι  θεματοφύλακες  των  παραδόσεων  και  οι αυθεντικοί  εκτελεστές  των  εθίμων  και  κυρίως  των  λατρευτικών.

Οι  νέοι  που  ζουν  στα  χωριά, στις  κοιτίδες  του  λαϊκού  πολιτισμού, ακολουθούν  τον  άγραφο  νόμο  της  φυλής  και  προσαρμόζονται  ανάλογα. Το πρόβλημα  υπάρχει  σ’ αυτούς  που  ζουν  στα  αστικά  κέντρα, που  κινδυνεύουν, κυρίως  τα  παιδιά  τους, απ’ την  αλλοτρίωση.