The Pearl ----in occitan of course

John Steinbeck  1902 1968  revirada  a l'occitan...

 La perla( The pearl)

" Dins la ciutat , òm dis l'istòria d'una perla gròssa - consi foguèt trobada, puèi perduda tornamai; l'istòria de Kinò , lo pescaire e la sia femna Juana e lor nen Coyotitò. E coma l'istòria foguèt tant de còps contada , s'enrasiguèt dins la memòria de totis. Mas , tals los vièlhs contes que demòran dins lo còr dels òmes , s'i tròba pas pus que lo bon e lo mal, lo negre e lo blanc , la gracia e lo malsòrt- sens cap de nuança intermediari.

"Se aquesta istòria es una parabaòla , benlèu cadun n'en  tirara sa pròpri morala e i descubrira lo sens de la sia pròpria vida. Que que ne siague , òm conta  dins la vila que...."

--------------------------------------------------------------------------------

 KIna se despertèt a punta d'alba. Las estelas beluguejavan encara e lo jorn s'anonciava que per un teunhe lusor descolorada sus l'azuèlh , a l'est. Los gals cantavan dempuèi qualques moments e los pòrcs matinièrs avian ja entreprès lors contunhuòs furgatges dins los boissons e los randals, a la cerca d'una noiridura oblidada de la vèlha. Dins la mata dels figuièrs d'Inda , davant la casa , una nisada d'aucelons bresilhavan e bolegavan sos pichòtas alas.

Kinò dubriguèt los uèlhs e fixèt d'en primièr lo carat lumenos que dessenhava la pòrta , puèi la caissa penjada ont dormissià Coyotitò. E , fin finala, virèt lo cap vers la femna , Juana , espandida sus lo palhèt a son costat , lo nas e ls popas tampadas jos un tròç del saile que li cenchava los rens. Los uèlhs de Juana èran dubèrts. Kinò se sovenià pas d'aver un còp susprès la sia femna los uèlhs clavats , a son revèlh. Las prunèlas escuras lusissian coma de pichonas estelas  e , coma cada matin, lo gaitava.

Kinò ausissia lo mormolh de las vagas cortas sus la plaja. Aimava aquel bruch... Clavèt los uèlhs  per milhor n'en ausir la musica. Bnlèu qu'èra lo sol de far aital, o benlèu que los sieus o avian ja fach. Un còp èra  los aujòls de Kino foguèron de grands trobaires de cançons ; tot çò que vejavan, pensavan, fasian o ausissian venian un cant. I avia de tot aquò mai que mai de temps... Las cançons subreviuguèron; Kinò las saviavan mas pas cap de cançon novèla èra venguda s' ajustar. Aquò volià pas dire que ia vaià pas cap de cants intimis. Aqueste quite moment , una cançon  passava pel cap de Kinò, una cançon clara e tendre - e foguèsse capable de la dire , l'aurià sonada la "Cançon de la Familha".

La cubèrtura  èra tirada dusca'l nas per l'aparar de l'aire umida del matin. Un brusissament lèugièr  a son costat sonèt son agach. Aquò èra Juana que , gaireben silenciosamnt , se levava . Sus sos pèds nus , anèt vers la caissa penjanta ont dormissià Coyotitò e, se clinant , mormolhejèt un pichòt mot reconfortant. Coyotitò dubriguèt los uèlhs un momenton , puèi los calvèt e se tornèt durmir.

Juana venguèt vers lo fogal, descubriguèt lo recaliu e bufèt dessus  per lo reviscolar  tot en copant de buscalhas sus las brasas. 

A n'aqueste moment , Kimò se levèt tanben s'envelopèt la testa , lo nas e las espatlas dins sa falçada. Puèi aprè d'aver alisat los peds disn las sandalas , sortiguèt del membre per remirar l'auròra.

Defora , s'acoconèt davant la pòrta e drapèt las extremitats de la flaçada a l'entorn dels ginolhs. Naut dins lo  cèl, dessus del golfa , vejèt los troçes de nivols se colorar. Una cabra se sarrèt, lo niflèt e lo desvistjèt de sos uèlhs jaunese frèchs. Dins son esquina , lo fuòcalucat per Juana s'abrandèt d'un còp , esclairant lo cadre de la pòrta d'una lusor trantolanta e raiant sos ulhaus a travèrs los branctges de la casa. Traigut per la flamba, un parpalhòl de nuèch tardièr s'engolèt dins la maison. E darrièr el , Lo Cant de la Familha subran s'enaucèt  e lo ritme   d'aqueste cant èra martelat per la peyre molinièra que Juana ambe, trissava lo milh de las còcas matinalas.

Ara , lo jorn s'instalava lèu : una lusor palinassa, un rogejamentt , una clartat e, d'un còp , una explosion de fuòc , al moment ont lo solèlh sorgissia  del fons del Golfe . Kinò baissèt las parpèlhas  per pas èstre eissorbat. Ausissià las còcas petejar  dins l'ostal e sentissià a l'entorn d'el la nolor apetissadissa que montava del torrador. Al'entorn d'el las formigavan s'afanavan - las gròssas negras al còrs  lusissent  e las mai pichòtas , grisassas e lestas. Kinò los espiavan ambe l'indiferença d'un Diéu; mentre qu'una , poscosa e espaurugada, ensatjava freneticament de s'enracar a la trapèla  d'un precipici  sablonos  cavat per ela per un formiga-leon. Un can etica s'avançèt crentos e ,  sus un apèl doçamenton mormolhat per Kinò , vengut se jocar a sos pèds, la coa sunhasoment replegada sus sas patas  e lo cais pausat sus lo tot. Era negre, ambe d'unas tacas dauradas a la plaça de las ussas. Era un matin coma totes los autres e praquò gostos entre totis.

Kinò ausiguèt lo craïnament de la còrda quand Juana sortiguèt Coyotitò de la caissa per le lavar e lo penjar contre sa popa dins son saile coma un amac. Kinò seguissià totes sos gèsts sens mèsme los veire. Juana canatav de la votz bassa una cançon vièlha sus tres nòtas, rejovenida a cada represa per un ritme cambiat. E tot aquò participava del Cant de la Familha. Tot ne'n prenia sa part. E la cançon s'enauçaca d'unes còps per un accòrdi ponhent que sarrava la gòrja e que disia :" Aici es la securitat, aici es la calor , aici es lo Tot."

D e l'autre costat del rendal d'espinas s'enaucavan d'autras casa que desgatjava de fum e dels bruches de dejunars matinièrs , mas aqò èran d'autres cants , los pòrcs èran d'autres pòrcs, lor femna èran pas Juana. Kino èra jove e mascle  e sos pelses negres tombavan sus son front usclat. Son agach èra a l'encòp caloros, feròtge e calr , sa mostacha fina  e rufa. Desgajèt lo nas de jos la flaçada, que l'aire negre e pudent sèra netejat  e lo solèlh daurat alisava la maison. Prèp de la randura , las plumas del còl eirissadas en colarèta, las alas desplegadas , dos gals se saludavan e  esboçavan una lutja . Aquò seria una paura batèsta , qu'aqueles dos èran pas dels gals de luchar. Kino los espièt un moment puèi levèt los uèlhs sus un vòl de colombas sauvatgas que bategavan cap alas montanhas. Ara lo monde èra despertat. Kinò se levèt e dintrèt dins lo cabanon.



Nasquèt en 1902 dins lo ròdol de alinas, en California. D'origina alemanda e irlandèsa, creissèt dins una familha tipicament americana, trabalhadora e provenciala:  son paire èra fonctionari  e la sia maire regenta.  Aprèp las estudis secondarias, fa los mestièrs los mai divèrs per pagar sas estudis a l'universitat de Sandford. Passa qualques mèses a Nèu Iòrq coma raportaire, mas suffris  de l'atmosfèri de la vila e torna en California. Troba un emplèc de gardian d'una maison perduda dins las montanhas del lac Tahoe . Dins lo suau de l'ivèrn escriu La Copa d'Aur qu'es publicada en 1929 . Encoratjat , decidis de se vodar a la literatura. En 1935 pareis Tortilla Flat, en 1937, De Mirgas  e de Omes. Los Rasims de la Rabia , en 1939 es considerat coma lo mai grand dels romans descrivant la crisi sociala que se produsissia alara a l'epòca. Aqueste romans s'adaptan miravilhosament plan al cinema, çò qu'apòrta a Steinbeck  un demai de renomenada.

Lo prèmi Nòbèl corona son òbra en 1962.

Moriguèt en 1968.

LIGAMS


Ostal Bodou

Ostal Roqueta.M 

Ostal Mistral 

Ostal Calelhon 

Ostal Manciet 

casal nòstre

Taban

cardabela 

ostal d'occitania tolosenc

F BRUN

Calandreta mureth

POC

Jacme 

IDECO(crompar de libres)

Radio Occitania 

paratge

Trobadours 

Nord Vivarais

Jean Duvernoy et l'inquisition


return