La revolucion françèsa de Felix Castan

Extrach de OC revista en  1989 

 La revolucion maire d'Occitania.


La revolucion françèsa es pas estrangièra ; se pausar en defòra per mistica occitanista portaria còp a nòstre integritat. La societat tala que s'èra bastida de trusc e de tròsc dins lo reialme de França , calia que s'engrunès dusca'l fondament , perçò que tot lo fustam n'èra  cussonat e tròp empiricament aplechat.

Om pòt criticar la racionalitat de còps factiça dels responsables de la novèla constitucion nacionala  françèsa , e n'i a que se rion encara. Los despartaments  son çò que son. Mas an tengut e las regions d'ara son estadas fachas sul meteis modèl.

Se cambiaràn pas còpsèc, ne podèm èstre solides.

Se cal acostumar,- e ne sem dempuèi plan temps!

L'arlequinada administrativa aparten a la nacio françèsa , vièlha de dos  sègles . Una segonda natura : l'autra natura , lo territòri n'es tot estropelat, engabiat.

Occitania a pas sa plaça aqui. Occitania es d'una autra mena . Passa per malhas dins aquel malhum.

 Jòga un autre jòc . Lo relarg administratiu es lo relarg de la nuèch. Ela s'espompis dins lo relarg del jornal cultural. Un escrivan o un militant se tracha pas s'es de Tarn e Garòna o de Var, e sos interlocutors   apartènon a cap de despartament, son totes obrièrs de l'òbra de  Renaissança.

Dins lo corrent del sègle XIX , l'escambi, lo debat, la problematica comuna se son amodats a proporcion que s'aluenhavan del ancian temps que 89 avià abolit , e de las provincias embarradas dins lors parets de costumas e de rivalitat. Aqueles sembla6Estats avian per fonccion principala  d'empachar los autors occitans de se junher jos una identitat comuna  e de realisar lor comunautat de destin. Tota creacion èra atal condemnada a la tomba en espelissent , a part qu'anguès se far veire dins las acampadas parisencas.

Vòli pas dire que tot a cambiat dempuèi.

La consecracion parisenca es somiada de planes encara.

Tot se fa pas d'un còp!

 

Calia primièr definir un lòc que s'i poguès bastir los fogals irreductibles de la vida literaria autonòma , e los pòls culturals ont l'identitat s'afortis.

L'identitat francèsa se farguèt politicament altorn del poder monarquic, puèi republican. E mai los occitans la volguèron coma los autres , benlèu mai , a rapòrt  lor eime juridic tradicional... Es una rega que l'identitat occitana a pas jamai conescuda. Cada cp qu'una identitat politica s'enairèt aici, foguèt contra l'unitat occitana: Catalonha se conquistèt  una nacionalitat en se virant d'esquinas a la  comunitat occitana. Cò meteis seria arribat se lo reiaume de bearn s'èra mantengut isolat  .

L'identitat occitana a pas avut d'originas politicas.

Occitania se fa la pròva qu'una identitat se pòt fargar en fòra dels camins politics. Es una granda pròva experimentala de portada universala : nòstra porgida principala a la sciença de las civilisacions.

La sciença de las civilisacions a sempre blesejat perçò que crei sens pròvas que tota civilisacion es penjada a una formacion politica coma la frucha a l'arbre. Aici l'Occitania per dire qu'aquò's pas vertat. Una civilisacion, una cultura s'es constituida en çò nòstre sus un fondament linguistic e disn d'endeveneças qu'afavorisan pas lo nombrilisme nacional.

Partent d'aqui la nocion de civilisacion càmbia  de caractèr e un sciença vertadièra , una sciença independenta deven possible.

Granda mission per la cultura occitana , s'ò volon comprene.

Una cultura que son engenh a totjorn ajudas d'ambicions superioras e que jamai s'embarrèt dins lo floklòre  o lo regionalisme. Podèm observar doas menas d'identitats dins lo mond: l'identitat politicò - culturala  o "nacionala" e l'identitat linguisticò-culturala o "cosmopolita" , ligadas entre elas per de rapòrts acomplèxes. L'exemple de la dualitat França_Occitania  a valor de referencia.

Quand aquel espandi de paîs  se vejèt nud, al començament del sègle XIX , aprèp la brandida revolucionari e bonapartista , venguèt lèu bronzinaire coma un issam desembarrat . Un eissam fòl que cerca ont penjar son lum. Dins tot lo cors del sègle ajèt cap d'autra tòca.

Se as divisions  provincialas avian contunhat, sens venir de frontièras nacionalas , lo poiriment estructural auria butat lo poiriment cultural. La cerca d'identitat  seria estat amagada e la dinamica se seria perduda dins lo vòg ... Mas a la mitat   del sègle ja los escrivans se volian recampar per se trobar un principi d'unitat , en estant que l'aisina provinciala èra aclapada.

D'en primièr se trobèron un paire. L'identitat collectiva se personalisèt disn la cara d'un mèstre . L'identitat se degalhèt en culte de Mistral.

Calguèt la fòrta capacitat critica de Perbòsc  e de sos amics  per demistralar lo concèpte unitari e adoptar definitivament  lo nominacion occitana. De Ricard e Ròca-Ferrièr avian prepausat lo nom d'Occitania. Mas pensi que Perbòsc sol portèt aquel concèpte al nivèl d'una revindicacion definitiva e d'una liberacion del culte mistralenc , que se'n trufava disn sas letras a Estieu.

Conquista categorica sus l'anequeliment provincial e sus la barradura , sus la sacralisacion d'un òme , quin que sia. Foguèt l'abotiment d'un sègle de respelida pòst-revolucionaria . Apondrai que se los barris vièlhs de las anticas provincias s'èran ja afondrats coma los privilègis del 4 d'agost , jamai la cara enemiga del centralisme se sera destacada coma un solèlh mòrt , e jamai lo moviment  de recobrança  se sera arborat per la lucha e per agantar , primièr en França , la bandièra del pluralisme e de la decentralisacion salvadoira.

 

 FELIX CASTAN lo 6 04 89

 






 

 

Ostal Bodou

Ostal Roqueta.M 

Ostal Mistral 

Ostal Calelhon 

Ostal Manciet 

casal nòstre

Taban

cardabela 

ostal d'occitania tolosenc

F BRUN

Calandreta mureth

POC

Jacme 

IDECO(crompar de libres)

Radio Occitania 

paratge

Trobadours 

Nord Vivarais

Jean Duvernoy et l'inquisition


retorn