Josèp Anglade e Josèp Salvat

Tirat del numéro 342 del Gai Saber 

 Al mèstre , a l'amic


per lo centenari de sa naissença.


En julhèt 1919 , tornavi de la Granda Guèrra , escanat de raumatismes, sens voler me faire espitalisar, talament me trigava de tornar al païs.

A la dintrada d'octòbre , reprenguèri lo camin de la Facultat , a Tolosa, per i preparar las partidas especialas de la licencia , faire de tèmes e de versions d'espanhòl, a trenta ans . Passèri , a la prima, l'examèn per demobilsats . Eri lo pus ancian, benlèu tanben, per pas dire segurament , lo melhor preparat per reüssir . Pensavi donc a partir en Espanha per i trabalhar a una tèsi sus Santa Terèsa, aviai deja lo passapòrt, devengut necessari aprèp la guèrra. E gar'aqui que lo professor de qui dependia ma reussida me venguèt trobar dins un corredor per me dire :" J'ai besoin de vous pour tenir la classe en haleine. Vous serz reçu en fin d'année".

Un sordat tornat de quatre ans de guèrra avia lo drech de trobar aquel biais de far un pauc 'cavalhèr". Me tornèri metre al trabalh , sens fèbre praquò , segur qu'èri de ma reüssida , en fin d'annada. Abandonèri mos estudis d'espanhòl, e anèri escotar , un pauc curios , una leiçon  del professor Anglade.

Foguèt una revelacion. Son aculhença simple , franca, corala, me conquistèt d'arreu. E manquèri pas una litson. Lo mèstre , desprovesit d'instruments de trabalh , fasia son cors , sus de maluroses tèxtes policopiats qu'èran una misèria. Los ai gardats e, d'aqui entre aqui, los remiri ambe plaser. Mas , cossi me regalavi! Jos un pèl eleganta e polida , retrobavi lo mème parlar dont m'èri totjorn servit en familha, qu'avia legit dins un libre per ieu sacrat: "Histoire de la Terre Privilegiée et plus aprticulièrement de la commune de Rivel"; l'autor, Casimir Pont , i avia imprimit un poème occitan, sus son aujòl, La Mòrt del Filhòl Vièlh. La lenga d'aquel poème èra la lenga dels trobadors , quand òm sab legir una o l'autra.

Sabiai pas que , qualques meses plus lèu, s'èra fondat , pas lenh de Tolosa , a Avinhonet , disn l'ostal d'un ancian magistrat , lo Baron Desazars de Montgalhard un gropament felibrenc , que li disian Escòla Occitana. Lo mèstre Anglade , qu'èra dels fondadors , m'oc faguèt saber. Me mostrant una pichòta publicacionde cobèrta verda , me diguèt :" Aici una revista polida, color d'esperança. Josepon , t'i cal abonar". E me la donèt. Atal coneguèri lo Gai Saber , e lo Felibrige. Lo numerò que me donèt Anglade , lo primièr de la coleccion, que ten en 24 volumes , es dins la Bibliòtèca del Collègi d'Occitania.

A la dintrada d'octòbre 1920, esperavi èstre nommat professor al Seminari de Carcassona , ont aviai grandit. L'abesque , sens tener compte de promessas que m'avian faitas , ni de mos desirs, me nommèt professor al Seminari de Castèlnoudari . Eri acostumat d'obesir : a la Guèrra, sul front de l'Est, a Fraise disn las Vòstjas, un oficièr me nommèt planton, a n'un pòste de telefona qu'èra pas encar instalat; e aqui passèri la Fèsta de Totsants e lo Jorn dels Mòrts. Obeïguèri a mon abesque coma aviai obesit a mon oficièr.

Plorèri , segur, mas partiguèri.

E  foguèt una benediccion de Dius.

A Castèlnòudari , pauc d'escolans, pauc de traba, e cap d'embestiament . Poguèri donc , cada setmana, pel trèn o per autocar, partir cap a  Tolosa, cap a Josèp Anglada e sas litsons. Eri uros, sens encara me rendre compte de mon bonur. Podiai , sulcòp m'occupar d'aquels estudis occitans que m'encantèron , me faguèron lor presonièr de nèit e de jorn. Parlavi ambe lo mèstre , avnt la litson , aprèp la litson. E el, lo sentissiai uros de dorbir, davant mon regard assetegat, d'orizons novèls e cada jorn pus grands.

Om ne pòd jutjar per la primièra letra que recebèri d'el , ont trobèri deja, quicòm mai que de compliments.


De seguir

retorn

 

Ostal Bodou

Ostal Roqueta.M 

Ostal Mistral 

Ostal Calelhon 

Ostal Manciet 

    casal nòstre

Taban

cardabela 

ostal d'occitania tolosenc

F BRUN

Calandreta mureth

POC

Jacme 

IDECO(crompar de libres)

Radio Occitania 

paratge

Trobadours 

Nord Vivarais

Jean Duvernoy et l'inquisition