Joan Bodon

Lo prèmi nobèl  del nòstre  pichòt païs  O qu'aurià degut èstre....

Jean Boudou es nascut en 1920 a Crespin dins Avayron. Son enfancia es tota rurala. Primièr desraiçament , mas dins un cadre roergat; l'Escòla Normala. Lo second es pus grèu: lo STO en Alemanha  a comptar de 1942. N'en torna prigondament marcat psicologicament , moralament . A començat d'escrieure en oc , encoratjar e aconsèlhar per Enric Mouly. Quitara pus d'o far. Trantalha un moment entre Felibritge e IEO , que n'en rescontra los òmes en 1951 a Rodez . Mas a comptar de 1956 , es vertadièrament entre elses. Regent itinerant agricòl dins Avairon , se tracha tanben d'organisar dins son ròdol l'ensenhament occitan. Acabara sa vida dins Argièr.

Del conte de las velhadas al roman fantastic.


Boudou ven del Felibritge . Sa primièra cultura occitana es facha de pròsa roergata tradicionala. Dins aquesta pròsa s'escalpra son primièr libre: Contes del meu Ostal 1951,  que s'apara dels pus grèus luòcs comuns felibrencs. Ame los Contes dels Balssàs 1953 lo contaire passa un grad novèl. La brava istòria folklòrisanta daissa lo pas d' a fons  al realisme , al temonhatge  sus la condicion pacana. Al travers de l'anecdòta pareis la pintradura de l'ascencion sociala  d'una familha : aquestes contes son la cronica dels Balssàs  aujòls roergasses d'Onorat de Balzac qui estranjament figuron tanben disn l'ascendençia de Boudou. 

Lo romancièr , aital apreparat , nais ame La Grava Sul Camin 1956 . Aqueste libre es un contrapunt  del Larsenhac de Lafont. Opausa  al tèma de la Resistencia  e de la liberacion de l'òme  per la lutja , las alienacions enduradas  e la comunautat malurosa de totis los èstres que l'eveniment ,tira,  trastolèja e esclafa. Lo èros , Enric Savinhac reverta fòrça a l'autor: la vida malaisida dins una pichòta boria , los sacrificis faches per la familha --Mas Enric de Salvinhac aboca lo concors de l'Escòla Normala e serai pas jamai regent ;  a la vingteuna annada en 1940 e la deportacion en Alemanha , pèi lo retorn dins un  monde desamistat. Estudia psicòlogica  e pintradura de las us  son menadas ensems dins lo tablèu de la societat rurala, ame sas trivialitats e sas crassas. Aqueste roman parla a l'encòp d'un exclùs del monde dels òmes e d'una civilisacion pròvisarament  sursitaria. Es esmogant , imensament uman e desesperat.

Normalament , la toca de Boudou ame l'occitanisme devria lo condusir d'escrieure lo conte mème de l'Occitania tradicionala condemnada. Sos tres autres romans son aqueste raconte. Dins La Santa Estela Del Centanari 1960 l'autor es encara concernit : Boudou se servis  de sa pròpri presencia  a la Sainte Estelle d'Avignon , ont recebèt un prèmi , lo personatge de Mouly e las rescontras fachas  en viatge .  S'inventa alara en oc l'imor fantastic : lo Felibritge es una religion estranja  mai pròcha de la mistica dels Temonhs de Jehovah. La seconda partida del roman apparten a la sciença ficcion: un savant occitaniste construsis de ròbots  capables de subreviure a la catastròfa atomica e que parlaron la lenga  que la salvaron  se arribon  de se reprodusir. Certas scènas , coma la redicha del pecat original per dos èstres dins un carrat de majofas , son remirables de poesia farfantèla.

Dins lo Libre dels Grands Jorns 1964 lo èros qui un còp de mai parla a la primièra persona , se sapchant condemnat pel craba, ven passar las darrièras setmanas a l'astra a Clarmont d'Auvernha. Se passèja dins la vila mesclat als personatges de la talvera, totis curios dins lor biais. Fenis per s'adobar a l'experiença falorda d'ideologues marxistes  que fan viure artificialament de testas copadas. Lo tèma de la folia èra dins los romans d'avancièrs . Se desenvelopa aici sus un fons d'ansia. I a pas sonque que la darrièra pagina, que un còp la mòrt acceptada , ofris una nota d'espèr.

Lo Libre de Catòia 1966 daisse tomabar lo fantastic. Mas lo tèma prigond a pas cambiat . Lo roman es una cronica dels Enfarinats , aparaires  Roergasses de la gleisa refractari al Concordat de 1801. Assistèm  a al fin d'aquela resistençia  dont lo necitge es soslinhat de pichòts malastres , que lo capuditge es una novèla folia. La fin de l'Occitania , qu'entèsta Boudou se legis en transparencia.

 

L'escritura de Boudou.

Tre lo primièr libre , Boudou tot felibre que foguèsse , mostrava la sia originalitat d'escritura. Quitèt pas de la madurar. Partant d'una sintaxa occitana fòrça idiòmatica mas que cerca pas cap d'efeit , a volgut levar tot pintorèsc lexical. Escrivèt ame de frasas cortas , es d'una percepcion aisida. Aquela pauretat ven una riquesa d'art dins la mesura ont pareis lutjar l'emocion del raconte mas fa pas que la bandar del dedins prigondament. La majora part de las paginas dels quatre romans s'impauson per aquesta rigor , crudèla , crainantas, aquesta tendresa renegada. S'escalpran dins la memoria e non se daisson pas oblidar. Aital a la fin del Libre dels Grands Jorns  :" Ara soi tot sol sus l'estrada . Una banqueta de cada part . Me jaire.

Mas non , me cal pas daissar tombar. Me cal contunhar entrò a Clarmont. A nòstra Dòna del pòrt poder arribar. Nòstra Dòna arribi.

Per téner còp, pensar pas mai a res. Ne cantar una . La del mèrlhe . De tot lo vam que me demòra:

E mai encara canta

Lo paure mèrle , mèrlhe.


E mai encara canta 

Lo paure mèrlhaton."

A la poderosa retenguda de las frasas junta la compausicion  dels romans faches de capitols mai corts, cadun ajent son tèma propri e son resson emotiu.  Lo raconte demòra linear , mas los resson tematics ne son que mai evidents, e lo desalenament narratiu pus justament romput. Es possible qu'aquela escritura , qu'a sai que de rasons pedagogicas, (Boudou pensa a las dificultats de legidura d'un public occitan non format) siague malaisidament reverta en occitan.. Mas Boudou foguèt estrambordament  per sos compatriòtas  pacans e per los joves intelectuals de l'occitanisme. 


Lo poèta de l'electro-chòc

Un brave temps Boudou escriguèt de poèmas sens los publicar . A l'entorn de 1955, enganat de gosts formals felibrencs, se trovià escartat de la poesia de Nelli, Laffont, Espieux, ... Li calià apurar son ton en  poesia, coma o fasià en pròsa. Calià tanben que la poesia occitana moderne siague capable d'aculhir sa tematica pròpri , son gost del quotidian e son renèc del sureal. Que ne vers Boudou es pas un escrivan fantastic. Dis la condicion popularia occitana ame de mots sonque popularias . Mas en 1965, Viure o publica  e en 1970 pareis Ren Non Val L'Electro-Chòc. Aquesta poesia d'una granda rigor verbala rimada e ritmada classicament ( foguèt tanlèu mèsa en cançons) , es fin finala de las mai modernes.Parla de las limitas de l'amor coma de la misèria occitana en estalviant los mots. Retrova lo folklòre al nivèl lo mai autentic. Simbolisa l'occitanisme, tot coma los romans, mas sens faula, en se servent de l'anecdòta biografica. 

Dins l'Alba de Pigala:

Cercavi fortuna la trobèri lèu...

Gardèt los debasses e lo casavèc

De qué ne  pensavas Tolosa-Lautrec:

Sus una flaçada , sens cap de lencòls...

Mas per cridar l'alba cal un rossinhòl.

 

Qu'es aquela trèva que totjorn me sèc?

Lautrèc es Tolosa , lo comte bufèc...

Quand l'amor se paga per un blavairòl.

Mas per cridar l'alba cal un rossinhòl.

  Una de las importancias de la genracion de 1956 es ligada a la sia pòtençia d'accuèlh, que sinhifica ja lo biais dont s'intègra  a l'obra de Boudou. Torna descubrir d'escrivans del passat e un poèta desconegut de son temps: Fernand Barrue (1891-1956) qu'avià escrich entre la guerre de 1939-1940 Poscosas arantèlas d'un carelh escantit mai esmogants poèmas que fan pensar a Apollinaire. Dona a Denis Saurat (1890-1958) l'astre d'acabar sa vida per una obra occitana. Aqueste escrivan françès , universitari  angliciste , qu'avià subetot viscut a Londres , torne descubrir la lenga de sa primièra enfancia ariegèsa en 1953. De poèmes d'oc li son "dictats" entre son sòm. Aqueste fenomèna de resurgencia , interpretat misticament lo tresvira . Dona aital una obra epica pireneenca , ont se tornon trobar los mites qu'avià estudiat coma istorian de las religions. Dos grands boçins an paregut: Encaminament catar 1955  e lo Caçaire 1959 . An fach colar mai de tencha e la majora part dels Occitans foguèron sceptics  sus lo mistèri de lor fabricacion. N'en demòra que Saurat a impausat un ton epica , fach del maridatge d'un onirisme totalament liure e d'una lenga de diccion pacana vertadièra.


de seguir 


 

Ostal Bodou

Ostal Roqueta.M 

Ostal Mistral 

Ostal Calelhon 

Ostal Manciet 

casal nòstre

Taban

cardabela 

ostal d'occitania tolosenc

F BRUN

Calandreta mureth

POC

Jacme 

IDECO(crompar de libres)

Radio Occitania 

paratge

Trobadours 

Nord Vivarais

Jean Duvernoy et l'inquisition


 


 

 

retorn