Godolin

Lo temps de Godolin 

Lo còp de mèstre de Godolin es en 1610 de celebrar lo rei mòrt. lo seu poèma de bèla enauçada es fòrt diferent de lo de Joan de Garros . Godolin es pas gascon , mas tolosan. Son rei es pas "lo noste Enric" mas " del partèrra françès la bèla flor tombada" e "lo Solèlh de França" . Es aital mès fin a una mena de volontat nacionala occitana qu'al travèrs de lor provinçalisme,  los escrivans de Provença  e de Gasconha  avian dicha: Guillaume Ader aurà pas de posteritat literaria . Tolosa sona l'ora de l'integracion de la literatura d'oc al reialme de Franca . En aqueste luòc , se passa sens discutida , car la ciutat;  se foguèri rebèlla , a pas conegut de butada autonomista. Es ara assenada  d'alhors. La consequencia d'aqueste sicut novèl  es que la poderosa creacion poetica e teatrala del mièg sègle  se desenvelopa sens se ligar aparentament als pulsions politicas que bolegan la consciença colectiva  de Pau a Ais. Las revòltas de Rohan e de Montmorency temptaran pas cap d'escrivans occitans. Al revèrs quand en 1622 Louis XIII ; après aver somès Montpelhièr se presentarà davant Ais , en provençal Bruey l'aculhira . Un òme grimat en trobador dira son poèma al rei. Poèma de fiseltat monarchica : car dins Ais veritablament la fidelitat i resida. E en 1624, Brueys encaraa escriura lo Païs de Provença a sei vesins mau avisats , tablatura de fidelitat : leiçon facha als lengadocians viu , remembra penitent dels trèbles e de la secession marselhèse , e mème d'una demanda d'una centralisacion de l'administracion de la justicia ; Bruey respondant als intencions de Richelieu , dis que cal:

Las fortaressas inutilas

de tot un grand nombre de vilas

que mantènon en possession

dins França la division.

ordonar que siàn reversadas.

I a de segur lo dialòga de las Musas, copiat de Du Bartas, que Despuèch escriu per la dintrada de Schomberg a Montpelhièr lo 1er Octobre 1633. I vesèm l'afirmacio del drèch a la lenga naturala, facia a la cròia françèsa, e la celebracion del passat occitan istorica e guerrièr . Mas aquèla mèsa en garda facha al governor estrangièr, a n' aqueste tarrible soldat que ven de destrusir al canon las parets d'Elne e que succèdis a Montmorency , s'accompanha naturalament de l'omenage que li es rendut ...


PEYRE GODOLIN

Era Tolosan de Tolosa. So paire , cirurgian plan conegut;foguèt mantuns còps baile de a corporacion. Nascut en 1580, son enfancia correspond ame los trebles de la Liga Catolica dins una vila catolica, es escolan dels Jesuitas. Foguèt d'estudias de drèch , mas licenciat e admès al  barròt , plaidajèt pas jamai.

Sa vida se confond ame son ròtle de poèta de la ciutat. Se liga ame Larade, a d'autres joves  de la sia generacion. Rend sos devèrs a l'institucion floralesca  e ganha en 1609 lo  gaug  per un Cant Reial en françès. Aquò's l'epoca ont son compatriòta e capdèt Mainard se bute a Paris e  ribèja lo ceucle de la Reina Margarita.

Godolin demorarà a Tolosa e escriura en occitan. Es  lo  protegit de  d'Adrian de mOnluc , de Monmorency, de Berthier, president del parlament . Vis uros e liure . Per  las grandas occasions de  festivitats , la vila demanda sos servicis:  dona los tèmas  e los prològas dels Baletis . Sos poèmas del Ramelet Moundi son acampats en "floretas" successivas 1617,1621,1637. La darrièra es postuma 1657: Godolin moriguèt en 1649.


Patriotisme linguistica e umanisme.


La lenga de Godolin es la "lenga mondina tolosenca" e el meteis proclama dins l'avertiment " A tots"  de la Primièra Florèta :"noirigat de Tolosa me plai de mantener lo langatge bèl..." Es la sa vision de l'occitan. Coneis lo gascon del seu amic Larade, mas dins obra fa del gasconlo lengatge comica e pacan del bari d'otra Garona , en que es plan Tolosan encara. Mas aquel langate tolosan , l'apara  tre la debuta ambe una poida energia contre sos renegaires.:"siàm quitis damb les que donan del nas a la lenga Mondina , tant per non se poder emprigondir dedins la coneissança de sa graçia coma per nos far creire qu'elis an trobat la fava a la còca de la sufisença."

Lo troba capable de "derrambulhar tota sòrta de concepcions " escafant d'un sol trach de pluma los dires segond l'escala de las lengatges. Al servici lenguistica aajusta los arguments miticas de la sia epoca: antiquitat, que lo tolosan remonta a la Torre de Babèl( òm n'a pas alra l'idèa d'una lenguistica istorica) e que Tolose foguèt basada per Tolus "pichòt nebot de Noè"

Li arribarà plan en seguida de sacrificar al françès mas pron fugitiuvament ,  subretot per explicar la causida de tota una vida. 

 

Botada a un companhon mòrt.

A de bon, companhons , imaginem consi

La verenhaira Mòrt non s'i palpa un boçin

L'òme , coma un rasim quilhat sus la soqueta,

Diu sentir qualque jorn lo talh de sa piquèta;

Dins lo clòt, per panièr, l'Auriva met en bas

Le negre damb le blanc, lo madur damb l'agras.

Totis n'èm qu'un sospir a sa trista musica,

Que la pròva de nau de son aritmetica.

Lo petit camparòl que culhis un pastor

Le tutet que l'òm fa sus un cap de canton,

Ombra , polvèra , son , fum, bodofletas d'aiga,

Petit molin de prat a la sason primaiga,

Qu'es adesara flor, e dins unpauc serà

Un floquet de borril que lo vent desfarà

B'au sentic , l'autre jorn, un janti Camarada

Damb qui lo passatemps a fait sa retirada;

Damb el l'èrba del gaug es tombada pel sòl,

E lo Rire despuèi   plora sus son lençòl 

Ai!Jaquet a clucat , que totis planhèm ara

E per l'amor de qui, mon còr fa mala cara;

Car los trèts bigarrats  de son dròle discors,

Sa postura, son cant, sos passes, e sos torns,

Podiàn , plaguès o non , d'una invencion novèla

Al pus melancolic alisa la ratèla.

Me bremba que sovent damb le veire a la man

El fasià contre tots a qui melhor rimar,

Mès el èra tan fòrt en raretas de dire

Que se calià  calar per esclatar  de rire:

Un rufadis de nas , un còp d'uèlh de travèrs,

Viravan a cadun las gautas al revèrs;

Son espri forèc tal, sa faiçon tan gentila,

Que n'avià qu'un teston quand partic d'estavila,

Damb que vic l'Italia, ont son braç de soldat

Tenc, dins las garnisons, son nom recomandat.

Cinc ans  el retirèc  la mostra de Venisa

E Roma mai de sièis noiric sa galhardisa.

Mès l'enveja de Mars le fasèc venir tal

Que demorèc un an malaut a l'espital,

On un Operatur en favor de sa mina

Li mostrèc de bon grat cent trèts de medecina ,

Que tant urosament el pratiquèc tot l'an,

Que les plus espatlats gariguen en fiulant.

Mas l'aire del païs que nos dona naissença,

E que jamai non mòr dins nostra sovenença ,

Li molzèc les esprits , afin qu'encar mai

Le vissson per aci pus brava que jamai

Dròlle , escarabilhat, calandre remercable,

A mai pus, que tenià dos rossins a l'estable,

Un carròça del pòrt , e tres vailets fidèls

Que vivian solament de li veser los uèlhs.

Mossurs e Menestrals li teniàn coma fraire

E n'èra bèl esprit, ni filh de bona maire

Que devèrs mon Jaquet, non  corrià  transportat

Per se còser damb el un fièl d'amistat .

Gara lo Companhon, ça disià tot lo monde,

Qu'a contrafar las gents n'a pas que lo segonde,

Surtot quand escarnis un faissièr del Salin

Que n'enchaia cinc quarts ses còrda ni polin.

A! paures!qu'es aquò? Quin còp de desfortuna?

Ni son abiletat, ni l'affeccion comuna,

Ni de sos recipès, l'aprèst en cent faiçons,

Non gandit del clot de sos predecessors.

Aquò's fait! el es còs , car la Parca rabida

Copèc espressitè l'escauta de la vida,

E li panèc le lum de l'aimable solhel 

Per rejoïr les mòrts e pefonar damb el.


 



 

 Veire tanben


Ostal Bodou

Ostal Roqueta.M 

Ostal Mistral 

Ostal Calelhon 

Ostal Manciet 

casal nòstre

Taban

cardabela 

ostal d'occitania tolosenc

F BRUN

Calandreta mureth

POC

Jacme 

IDECO(crompar de libres)

Radio Occitania 

paratge

Trobadours 

Nord Vivarais

Jean Duvernoy et l'inquisition



 

Retorn