Cançon de Santa Fe

YEAR 1050  -The middles Ages. "Santa Fe" Song is the firs text in Occitan , first too European language, first too after the latin...

Legir ausi eis un pin

Ausis legir sos un pin

Del velh temps un libre latin

Del vièlh temps un libre latin

Tot l'escoltei tro a la fin

L'escotèri tot, tre la fin

Anc non fa sens qu'el no-lh declin

Jamai diguèt de rason sens que la declina( e pòdi me fisar a n'aqèl òme perque a pas jamai dich res sens l'aver demostrat)

Parled del pairal rei Leicin 

Parlava del paire del rei Leicin

E del linhatg' al Maximin 

E del linhatge del Maximim  

Cels meiro-ls sants en tal traïn

Aquels meneron los sants en tal tren.amb tant de crudèltat

Com fa-lh venairels cervs matin

Coma fa los venaires amb los cèrvis de matin

A clusals menan a la fin

A clusas los menan a la fin. Sagis de menar las bestias a l'abroa del precipici

mortz los laissavan en sopin

morts , los laissavan d'esquina

Jazon e-ls camps com a fradin

Jason en los camps coma paucs-vals

No-ls sebeliron lor vezin

Los sebeliron pas lors vesins

So fo prop del temps de Constantin

Se faguèt  del  temps de Constantin  

Cançon auzi qu'es bèla en tresca.

Ausis cançon qu'es bèla en trèsca 

Que fo de rason Espanesca.

Que foguèt de rason espanhòla 

d'inspiracion espanhòla 

Non fo de paraula Grescesca

Foguèt pas en paraulas grègas

ni de lenga Sarrazinesca

Ni de lenga sarrasina 

Douss'e suaus es plus que bresca

Doça e suava es plus qu'una bresca .

E plus que nuls piments qu'òm mesca.

E plus que cap de piments qu'òm mesca. (mespresar)

Qui ben la ditz a lei Francesca 

Qual ben la dis a lei francèses (Lo que la dis ben de la lei françèsa, es a dire la fe(veire lo tresor del felbritge) françèsa) e non pas lo que la contarià coma se calià la dire d'un biais françès.

Cug me que sos grans pros l'en cresca

Cujèt que  grands prodèls li faran. manquèt de far de grands profits

E qu'n est sègle l'en paresca

E qu'aquèste sègle paresca.

E qu'aquèl segle pareissara. Es un vòt emplèc del subjonctiu..L'autor espèra que la vertat siague conesecuda. 

Totas Basconn' et Aragons

Totes Bascs e Aragons

E l'encontrada dels Gascons

E l'encontrada dels Gascons

Savon quals es aquist cançons 

Savon (de) qual es (d')aquèsta cançon . Savon quals son aquestas cançons

E s'es ben vera 'sta rasons

E s'es plan vertat aquèsta rason.

O se es per aquesta rason 

Ieu l'auzi legir als clercsons

Ieu l'ausiguèt legirs als clerguons


et a grammadis a molt bons

E als gramarians dels melhors 

si com o monstra-lh passions

Se coma lo mostran las passions

Sembla que lo monde se tirava deja la bora sus aquel subject de  la propriétat del text 

En que om lig 'estas leissons

 E qu'òm legis aquestas leissons( aquèsta moralas

E si vos platz est nostre sons

 E se vos agradatz lo nòstres sons

pròva que s'agis plan de lenga occitana e de sons occitans e d'un biais dels trobadors

 Aissi com-lh guida-lh premers tons

 Aici coma los guida, los primièrs tons

Coma lo cap de musica per la nautor de las premièras nòtas , ieu vos mostrarai en cantant per vos coma un present e (a gratis)don

Ieu la vos cantarei en dons. 

 Ieu la vos cantarai en dons

-------------------------------------------------- 

 Un escrivan anonim del ròdol de Narbona ont se serià debanèt la vertadièra batalha de "Roncesval", que donèt la Cançon de Rotland . de fach la Cançon de Santa FE , raconte qu'es lo primièr roman épica del monde occidental.

La tèsa de Lafont es que foguèra liurada aquela batalha pels Normands e Gascons  aligats contra los Arabis al'entorn de Narbona. E l'autor es ben nascut de la region... 


In red the trobador's language 

In black the occitan's language.

Escrich de color roge l'original, ecrich de color negre amb  l'occitan modèrn assatg. 

I a pas gaire de diferencia, entre las dosa lengas me pareis , subretot que se trovan mai de mots dins lo diccionari de Mistral.   levat la traducion que mòstra, segond ieu , que deja  en 1050 l'escrivan del poèma cercava d'aparar la "Cançon de Santa FE" de las arpas dels Françès que volontavan de se l'aprofièchar  tot sol, l'autor dis que totis los monde de l'encontrada Bascs, Gascons e Aragon savian de quals èran la cançon e que los quites clerguons la cantavan e que se prepausa d'aprendre amb el lo biais d'entremesclar los sons e a gratis de la cantar .

Escrich en pichòt lo comentari de l'ase que quicha lo clavièr.

pregaria de perdonar las asenadas que serià prèst de corregir.


Ostal Bodou

Ostal Roqueta.M 

Ostal Mistral 

Ostal Calelhon 

Ostal Manciet 

casal nòstre

Taban

cardabela 

ostal d'occitania tolosenc

F BRUN

Calandreta mureth

POC

Jacme 

IDECO(crompar de libres)

Radio Occitania 

paratge

Trobadours 

Nord Vivarais

Jean Duvernoy et l'inquisition

retornar