Valere Bernard

We need Occitan , Provençal 

retorn

 


Ostal Bodou

Ostal Roqueta.M 

Ostal Mistral 

Ostal Calelhon 

Ostal Manciet 

casal nòstre

Taban

cardabela 

ostal d'occitania tolosenc

F BRUN

Calandreta mureth

POC

Jacme 

IDECO(crompar de libres)

Radio Occitania 

paratge

Trobadours 

Nord Vivarais

Jean Duvernoy et l'inquisition

 

D'aprèp Lafont e Anatole 

Valere Bernard nasquèt de Marselha en 1860, d'una familha populara . Sos gosts artistics  rescontron plan lèu una vocacion felibrenca. A 15 ans , es l'escolan de Rave , professor a l'Escòla dels Arts-Bels de la sià vila que travalha a ilustrar Chailan. Legiguèt alara Gelu e Mistral e començèt de rimejar en provençal. Victor Lieutaud apara sos primièrs ensatgs. De 1881 a 1886 es a Paris , costejant los talhs de l'escalpraire Cabanel , dels pintres  Pubis de Chavanness e Felicien Rops, mas tanben lo cafè Voltaire ont rescontra de joves felibres . Tornat a Marselha , deven un dels pilars de l'organisacion : majoral en 1893, cabiscòl de l'Escòla dels Trobaires , capolièr de 1909 a 1913. Escriu , escalpra, pintra pron mal , que capita pas de petar una factura convencionala, mas gravaire de bel engenh. A comptar de 1921, es professor d'estetica a l'Escòla dels Arts Bèls. Son talh es lo luòc de rescontra dels joves Occitans de Marselha. El meteis , sensible a l'espelida del catalanisme, se daissa ganhar a l'occitanisme literari e lenguistica? Collabora a Oc e al Gai Saber. Es l'un dels fondadors de la Societat d'Estudis Occitans. Moris òrb en 1936.

De natura mai ric e instable , apassionament esteta, Bernard daissa una obra mai que mai divèrsa.

 

La poesia entre realisme e idealisme.

Aquesta òbra , l'estrena ambe sos Sirventés albigeistes ( Li Balado d'Aram, 1883), jos l'influença de Felix Gras e d'Auguste Fourès : son estrambòrd patriòtica se vestis de tèmas simbolicas, dins una forma estròfica ja adrecha, mas fòrça classica e dins un lengatge mistralenc. Parla tanben d'una espasa mistica:

 Prince , dison qu'un jorn d'aurassa

se deu ténher de sang uman,

mai cu saup quora ?... uei, paurassa

es tròp lorda pèr nòstri mans.

Aquestes poèmas nacionalistas valgon ni pus ni mens que l'abondosa  produccion felibrenca ont s'inscrivon.  L'originalitat de Bernard dins las letras d'oc, pareissa pauc aprèp, dins lo Cadarau 1884.  Remonta d'alhors als modèls françeses: lo poèta provençal es pastat d'un espiritualisme romantica e baudelarian que li fa estigmatisar las laidors de la vida urbana , la misèria populara , lo sacatge que l'industria moderna fa dins l'òrdre natural coma dins l'òrdre uman , mer milhor desgatjar l'apèl irrepressibla de l'ideal , de l'azuèlh . Ten de vams d'una mena de misticisme cosmogonica:

O! quora morirai? .. Alòr , l'ama serena 

pèr totjorn embandida au pus prefons dau cèu

seguira sènsa fin , coma un divin aucèu,

l'armònia sèns fin que di mondes s'avena .

 D'autres còps , dins l'Arpo, aquel misticisme subis l'influença del paganisme mistralenc : lo poèta onora lo Dièu Solèlh , sorga de vida e de la poèsia . Lo realisme de l'orror li fa pintra la guerra (Guerra 1895), per lo poèma coma per la gravura.

Lo libre de la La Paurilho (1899) troba a n'aquesta dualitat ligada de l'inspiracion , una occasion remarcabla de s'exprimir. Lo recuèlh foguèt d'intrada jutjat major . Lo portison es d'alhors de Mistral. Ensatja de donar dels barris popularis de Marselha , de lor miseria e de lor crauna un image desesperanta. Mas la poèsia se servis ambe una complasença trop vistable  la carga descriptiuva  , espèssis mantuns còps la color  per que se reconeissèsse pas l'estetisme de l'autor. La descubèrta d'aquesta epòca es ddins la causida del dialècte marselhes , que l'autor coneis plan per son experiança jornalièra, mas que sentis al travèrs de la drudesa de Gelu: dialècte a las raras de l'argòt, mesclat de galicismes e de manlèus mietjaterrencs qu'es,- per parlar pintraduras - la "matièra" rica  de sos tablèus de vida.

de seguir