Occitans sens o saber (seguida)


de Maria Clara Viguier sociològa al CNRS

 Question de lenga e de grafia" se desempegar"


"Per escriure un occitan de bona mena, se cal desempegar de la lenga francesa.

la sintaxa nòstra es pas la lenga francesa.

D'unes forvian d'escriure - estant qu'an una polida cultura francèsa-: de qu'es aquel d'aqui? per de que? de d'aici, de d'alai, n'agueron pas jamai cap, aquò sias tu que l'a nhafrat

E puèi escrivon : l'estiu tira a sa fin , se rassassièron de noiridura. Aquò' s lo frances prononcat en OC . Aqueles puristas an pas jamai ausit de trabalhars occitans dire:

L'estiu s'entanchava , s'acabava, s'escanava fasià las espèras , las tèlas, èra las canas...

S'assadolèron , s'embuquèron, s'arribèron , se conflèron de mangilha a ne far petar lo boton mèstre!"

responsa de Severac lo Castèl. 

 

Existis una teòria  

dels nivèls de lenga: la lenga popularia es expressiva , illustrada aqui dessus , la lenga administrativa - que pel moment fa pas gaire mestièr- la lenga comerciala, la lenga scientifica enfin , seriosa, abstracha , fargada ambe de mots que son pas de bon compréner, e de frasas longas.

Un libre en occitan scientific es pas un libre inutil , autrament o fariài pas. Es , dins l'estat actual de las causas, una accion gratuita , gaire reconeguda per las instàncias universitarias. En escambi , es possible de s'afranquir de las convencions , d'escapar tant coma se pòt a la farlabica , e de servar una expression agradiva e chucosa.

 

Las enquistas son escrichas, per mens d'un quart en francés. N'i a que se son excusats d'o far. M'an dich: pensi la responsa en occitan, mas coma sabi pas escriure, reviri en francés. O : sabi pas pron , vau aprendre. D'unas repsonsas son en francitan , aquel francés calaufit de mots e de viraduras derivadas directament de l'occitan. Lo francés demòra enfrancés.

 Las enquistas en occitan se pòdon classificar segon los grands parlars: lengadocian, provencal, lemosin , gascon. Lo lengadocian, que compta per mai de la mitat, se pòt desseparar en lengadocian enrasigat , escrich per los que son d'origina lengadociana e conèisson plan lor lenga , e lo lengadocian veiculari , escrich per d'uns que son d'un autre parlaar sens saber l'escriure , d'autres que son exiliats a qu'an après directament una lenga mejana , d'autres que penson qu'una lenga comuna es lo milhor mejan d'escambi...

Veni de far de categorias teoricas. Es pas possible de desseparar las enquistas segon una classificacion. La rason principala es lo nivèl desparièr de conaissença de la lenga . Ont plaçar un lengadocian mesclat de qualquas formas gasconas o perigordinas.? Tot çò que se pòt donar es  l'òrdre d'importancia  de cada parlar: lengadocian, provencal, gascon , lemosin. Lo nòrd -occitan autre que lemosin es a pron pèna representat( l'orlhaguès es lingüisticament lengadocian). me fa pena que lo nòrd occitan en general sià pas mai present : i a doas rasons , la distancia del centre de difusion de l'enquista , e la mesfisança de qualques uns sus lafinalitat d'una tala enquista e los perilhs que s'i estacan.

Compreni plan las rasons d'aquela mesfisança . De segur , cal pas respondre a una enquista sens èstre informat de son utilisacion a cort e long tèrme. D'unes s'estimàn mai de pas respondre a cap d'enquesta. Mon quite sindicat de cercaires me dona a l'ocasion , la consigna de pas respondre a una enquista administrativa.

 de seguir un autre còp

 

L'extrach es tirat del libre de la sociològa MC Viguièr . Libre que se titola "Occitans sens o saber" que remembra plan lo poème de Joan Bodon , sul subjèct dels trabalhadors de La Sala  quand lutjèron per salvar son trabalh.

"Los carbonièrs de La Sala , occitans sens o saber, cantan l'Internacionala , la cançon del desespèr... 

L'estudis es fòrça interessanta....

del meteis autor un autre extrach

retorn



Ostal Bodou

Ostal Roqueta.M 

Ostal Mistral 

Ostal Calelhon 

Ostal Manciet 

casal nòstre

Taban

cardabela 

ostal d'occitania tolosenc

F BRUN

Calandreta mureth

POC

Jacme 

IDECO(crompar de libres)

Radio Occitania 

paratge

Trobadours 

Nord Vivarais

Jean Duvernoy et l'inquisition