Welcome to magarbuddhhism.com


Birth place of lord Buddha
 Nepal Magar Buddhist Service Society
          Nepal Magar Buddhist service society    had been established in 2057B.S(2001)to           revive the  Buddhist religion and subsequent culture, to  unite the people among the Buddhist community, to maintain the religious co-existence and harmonious relation-ship among many religions those have been following their respected religions for several years in Nepal.This is non-profit making,non-government,public welfare oriented social organization.It has been organizing many seminar and training by doing coordination among various organization of Nepal those are related to Buddhism . 
             भगवान गौतम बुद्धको शान्ति को सन्देस र   उप्यिगिता को व्यवहारमा परिवर्तित गरि बुद्ध धर्म, संसकीर्ति, दर्शन सभ्यता पुनर्स्थापित नभए सम्म राष्ट्र को सर्बंगीर्ण विकास हुन र शान्ति कायम हुन् नसक्ने यथार्थ लाई आत्मसाथ गरि बुद्ध धर्म र सस्किर्ती को पुन्रुथान  गरि सम्पूर्ण बुद्ध धर्म्वाल्म्बी हरु को साथै सम्पूर्ण मानब जति बीच मा एकता कायम गरि धार्मिक सहिसुनता र सद्भाव स्थापित गर्न शान्ति का अग्रदुत भगवान बुद्धको शान्ति-सन्देस, बुद्ध धर्म, सस्किर्ती र समाज सेवा को मध्यम द्वारा नेपालको सर्बंगगिन विकास गर्न र बिश्वोमा शान्ति स्थापना गराऊँन बिसुद्ध समाज सेवा को भाबना ले २०५७ चैत्र २८,२९,३० को पर्थम भेला ले "नेपाल मगर बौद्ध सेवा समाज" को स्थापना भए को हो ... अहिले सम्म मा यस  ले दुइटा अधिबेसन गरिसके को छ...हाल रहे को कार्य समिति हरु को नामवली निम्न प्रकार छन्:- 
         Center committee
 Nepal Magar Buddha sewasamaj
                 Kathmandu Nepal
Chairman:-           Deo Bdr Rana Magar
Vice chairman:-    Basant Thapa Magar
     "        "       :-    Amar Bdr Thapa magar
                       :-    Bal Bdr Rakhal Magar
                       :-    Prem Bdr Darlami Magar
                       :-    Tej Bdr Pun Magar
                       :-    Narayan Ale Magar (Nam Magar)                                          ( Bhikkhu Medhankar)                
                           Now studying in Thailand
General Secretary:- Indra Bdr Rana Magar
Secretary            :-  Man Bdr pulami Magar
Treasurer             :- Tek Bdr thapa Magar
              1,Yam Bdr Thapa magar
              2, jeet man Pun Magar
              3, Kul Bdr Rana Magar
              4, Rajan Pulami Magar
              5,Tilok Bdr Thapa Magar
              6,Madhumalati Budhathoki Magar
              7,Jung Bdr Lunggeli Magar
              8, Ran Bdr Thapa Magar
              9, Surya Bdr Thapa Magar
             10,Chakra Bdr Aslami Magar
             11,Lal Kumari Budhathoki Magar
             12,Khagendra Kyapchhaki Magar
             13,Narbir Pun Magar
  Please Contact:-Bhikkhu Medhankar(Nam magar)
     Phone No:0066-0-891185127Thailand

How extremely luky. I am that have not died yet....
       How extremely lucky I am that have not died yet. I am especially lucky that my death did not occur last night. Consequently how wonderful and fortunate it is that today I am still a human being a state that is extremely rare but this is not all. I have a perfect human body, which is also extremely rare .i have met the virtuous friends who reveals the unmistaken complete path to enlightenment, who is extremely difficult to meet. And I have met the Buddha, Dhamma and Sangha, which is also extremely difficult to meet. Given that I have met all of these extraordinarily fortunate circumstance, I should not waste my life in any way .I should make my life as useful as possible for infinite other sentient beings. Their peace and happiness depends upon me, and my happiness’s only received from their kindness in so far my life fulfills the greatest usefulness for other sentient beings. It becomes the means to achieve success and happiness for myself as well.
      The purpose of my life is to free all sentient beings from sufferings. I am responsible for the happiness of all sentient beings .Why? because whether my actions are helpful or harmful to them depends .completely on my own mind ,on whether I have compassion or not .By generating compassion immediately therefore benefit numberless other sentient beings .I do not harm them.The ultimate purpose of my life is to work perfectly for others. In order to fulfill that purpose it is necessary for me to achieve the state or full enlightenment omniscient mind and in order to do that. I must actualize the path to enlightenment.
           Magar and Buddhism is great reletion from Buddha time. Magar are Buddhist.Buddhism is great master way in the human life.So try to understand to Buddhism.Peoples belived Buddhism is not onely religions Buddhism is a since.........where suffering is? How to suffering arises and how to end suffering humen life?The Buddha was teaching Dhamma, Minefullness and Happiness life........The Dhamma's aim is simple. How to be free from suffering.
                      By:- Bhikkhu:-Medhankar(Nam Magar)
                                                                                                                            Buddhism in Nepal
Buddhist influences are evident in the culture of Nepal because Buddha was born in Nepal. It has strong Buddhist background and has played role in spread of Buddhism to Tibet. Nepalese princess Bhrikuti played a significant role in development of Buddhism in Tibet and Far East. Tibetan Buddhist architecture has long been influenced by Nepalese artists and sculptors like Araniko. The sacred Buddhist texts in Mahayana Buddhism are mainly written in Ranjana script (the script of Newars) or scripts like Lantsa which are derived from Ranjana.

Among the Tibeto-Burman tribes, Tibetan Buddhism is the most widely practised form. Newar practice Newar variant of Vajrayana Buddhism and Theravada Buddhism. Many Buddhist groups are also influenced by Hinduism.

Buddhism is the dominant religion of the thinly-populated northern areas, which are inhabited by Tibetan-related peoples, namely the Sherpa, Lopa, Manangi, Thakali, Lhomi, Dolpa and Nyimba. They constitute a small minority of the country's population.

Ethnic groups that live in central Nepal, such as Gurung, Lepcha, Tamang, Magar, Newar, Yakkha, Thami and Chepang, are also followers of Buddhism. These ethnic groups have larger populations compared to their northern neighbours. They came under the influence of Hinduism due to their close contacts with the Hindu castes. In turn, many of them eventually adopted Hinduism and have been largely integrated into the caste system.

The Kirant tribes, especially the Limbu and the Rai, have also adopted Tibetan Buddhist practises from their Buddhist neighbours. The Jirel, which is considered a Kirata tribe, have also adopted Tibetan Buddhism.

Nepal is a home of more then 60 autochthonous or indigenous peoples having more than 100 languages. Who comprise the majority population  of the country  magar (ethnic group) is a biggest population of the country . All magars change of the Religions. 75 % magar accept to Buddhist Religions.

                 Nepal and Buddhism are synonymously liked together Reference of Nepal must  come implicitly and compulsorily in the study of Buddhism description of Buddhism becomes virtually incomplete without reference of Nepal it will not be exaggeration to state here that role of Nepal is great and important not only because it is home land of the Buddha but also due to several other perspectives hence an attempt is made here to deal with some of the remarkable contribution of Nepal in Buddhism under the following headings .  

    1.Nepal :- birth place of lord Buddha .

    2.Nepal :- Treasure trove of Buddhist texts and scriptures .

    3.Nepal:- live open museum of Buddhism .

    4.Nepal:-Where Buddhism is believed to have started much

                    before the birth of shakyamuni Buddha.

    5.Nepal:- Holy Buddhist pilgrimage site.

    6.Nepal:-Tapo bhumi field of Buddhism,meditation practice.

    7.Nepal:-Where the Buddhist followers have their own unique

                   Religions culture structure.             

                         By-Bhikkhu Medhankar (Nam Magar)                           Bangkok,Thailand.

को हुन् मगर हरु..

  विश्वमा परापुर्व कालमा मानिसको तीनवटा रंग क! महाजती थिए -निग्रो ,कौकसुस र मोंगोलियन! एसियाको मध्ये भागमा मंगोलवंसका मानिसहरु को वसोवास थियो!मानब विकासको साथै राष्ट्र निर्माण को क्रममा चीनको उतरमा मंगोलिया भन्ने देश आज पनि विद्यमान छ भने २००० वर्ष अगाडी सम्म पनि बिहार मा मगध भन्ने देश थियो!
नेपाल मा पनि आदिम काल मंगोल बंसको नाम हामी मगर जति ले बोकेर अझै बाची रहे को छौ!हामी मगर हरु मगध राज्य मा बस्ने मगधि हौ ! बुद्ध भगवान ले बोल्ने भाषा पाली अथवा मगधि भाषा थियो! अशोक स्तम्भ मा लेखिएको मगधि भाषा व्रम्ही लिपिमा लेखिए को छ! र उक्त्त लिपि मगर को अक्खा लिपि हो! लुम्बिनी मा लेखिए को भाषा लिपि भने को मगधि अथवा मगर जति को आफ्नै मौलिक भाषा र लिपि हो! पश्चिमी तिब्बत लाई मगरिस पनि भनिन्छ यसरी मंगोलिया देखि मगध सम्म फैलिए को भूभाग नै प्राचिन मगरात हो! इशा को ११औ सताब्दी तिर खस् हरु को अभिलेख मा "मंग्वर बिषय" भनिए को छ ! पछि खस् र मगर छयस्समिस भएर बसे को ले मगर र खस् जति को थर हरु मिल्न गएको हो! जस्तै वुढाथोकी, थापा, राना क्येप्चाकी इत्येदी..पिर्थीबीनारायण शाह ले " मा मगरात को राजा हु " भनेर गर्व गर्ने गरे को थियो..यस हिसाब ले पनि मगर को अस्तित्वो सिद्द हुन्छ !
मगर हरु नाग्वंसी पनि हुन् मगध नागहरु ले नै बनाए को राज्य हो ! मगध मा एक समय शिसुनाग वंस को कक्वार्ण ले शासन गर्दथ्यो !ति नाग जति लाई मग: पनि भनिन्थ्यो येही जति को नाम वाट मगोल-मगध-मंग्वर-मगर भएको हो !महाभारत काल मा जरसंध भन्ने नागराजा प्रतापी थिए!जो कौरब को समर्थन मा थिए पछि किष्णले झेल गरेर भीमसेन वाट मारिए को थियो! मगध शिसुनाग वंस को बिम्बिसर राजा को पाला मा शक्तिशाली राजतन्त्र को रुप मा उदय भए को थियो! पछि ब्रामण को प्रभाब बढे पछि मगध नागवंसी मगर हरु लाई तल्लो स्तर को मतवाली भनेर भन्ने गरियो!
लुम्बिनी मा भगवान बुद्ध जन्मदा नन्द र उप्नन्द नाम गरे का नाग हरु ले सितल पनि ले नुहैदिनु भए को थियो!जुन पोखरी आज सम्म पनि विध्यमान छ ! नवलपरासी को रामग्राम मा बुद्ध को अस्ति धातु नाग हरु ले संरकछन् गरेर राखे को थियो! जस लाई सम्राट अशोक को शक्ति ले पनि उठुनु सकेन! नाग हरु ले प्रोटेक्ट गरे को कुरा बिभिन् ग्रन्थ हरु मा पढ्न सकिन्छ ! लुम्बिनी, रामग्राम का बासिन्दा नाग हरु मगर नै थिए! विक्रम सम्बत १०५५ साल मा लेखिए को अस्त्स्रहसिका प्रज्ञापरमिता नामक बौद्ध ग्रन्थ गुल्मी का सुबर्णकर राना मगर ले लेखे का थिए!कास्मिर का इतिहासकार कल्हन ले लेखे को रज्त्रन्गिनीमा सन् ७८२ मा कास्मिर का राजा ज्स्यपिंद ले"नेपाल" मगरात मा हमला गर्दा मगरात का मगर राजा अरमुड़ी ले पराजित गरे का थिए यस माने मा मगर हरु कत्ति शक्तिशालि थिए भन्ने पुस्टि हुन्छ !...................बाकी
                         By:Bhikkhu:-Medhankar(Nam Magar)


 Why magars are Buddhist?
            Magar haru ra Buddha Dharma usakalin samaya dhekhi nai sambandha raheya ko dhekhinchha Aaja vanda 2600 barsa pahile vagawan Buddha Lumbini ma janmanu hudha tyehaa Nanda ra Upananda namak Nagraja haru le tato ra chhiso pani le first choti nuhai dinu vaya ko thioo ti Nagraja ko thiya vandha tini haru magar raja thiya Lumbini bat uttar ra palpa ko sauth ma abastit Baldhanggadi vhanne thauu magar ko kipat raheko6 ra palpali sen bamsawali ma Nag wa bivhuti vaner magar raja lai upadhi dhiya ko pain6 teskaran le pani lord Buddha lai nuhai dine Nanda ra Upnanda Namk Nagraja magar nai thiya.ani magar sabbdha ko uttpati ko dherai le jasto aartha laya pani Magar ko Aartha Buddha kalin samaya ma Magahd vanne rajya vihar ko uttari belt hudhai Hal Nepal ko Kapilvastu,Nawelparasi bat palpa ko kehi south vaga samma ffailiya ko thiyoo ra tehi magahd rajya ma basne maniss haru bistarai pribartan sangi magahd ..magahd hudhai Magar vayako ho na ki hami magar kunai Mongoliya bat Nepal chhire ko hoinauuu. Buddha vagawan Mahaparinirvrann hunu vaya pa6i uuha ko assti dhatu Ramgram ko Nagraja le pani paunu vaya ko thiyoo. Buddha ko Asti dhatu jumbu dipa vari ma 8wata rajya ma badiya ko thiyoo Jas maddhye Hal Nepal ma abastit Kapilvastu ko Sakya Raja ra Ramgaram ko Nag raja le paunu vayako thiyoo ra Ramgram ko Nag raja le Buddha stupa banayar stupa lai rachha garer rakhe ko thiyoo vanne kura Lalitvistara ma sspasta lekhiya ko6 ra hal so stupa Nawelparasi ko Jharahi nadi ko kinar ma aabastit6 yes mane ma pani magar haru Buddhist hunn. Tespa6i Bikram sambat 1056 sal ma Gullmi ko subarnakar Rana magar ra Bikram sambat 1126 ma Lamjung ko Ganga Rana magar le Sanakirit vasa ma Srastasahasika Prgyaparmita Namak Buddha Grantha lekhiya ko painn6.Yes mane ma pani magar haru purano Buddhist hunn.Tes pa6i bistarai Hindu ko parvhutoo badhe pa6i magar haru le banaye ko Buddha Vihar haru lai bistarai Hindu sakti pith ma pribartan gare dhekhin6 .Abba hami magar haru ko bastabik purano ra sahi Dharma Buddha Dharma nai ho.Teskaran hami le Buddha Dharma lai Deeply rup ma Jannu jaruri6 Hami le vhule ko bato lai pheri khojnu Jaruri6 ma yeuta Buddhist student ko tarpha bat sampurna Magar samudha lai Request garnu chahan6u hamro Dharma vane ko Buddha Dharma ho yes lai Chhinne kosiss garauu.....
Be happines....... Be happines..........Be happines....
Nam magar (Narayan)
Buddhist student(Theravada Monk)
The Buddhist Dhamma's aim is simple.
  The truth is that Dhamma is extremely close to us.
It is so close that we can say it is about ourselves.
The Dhamma’s aim is simple.
How to be free from suffering (dukkha).
      When we study Dhamma, we should look directly into
“Where suffering is, how suffering arises and how to end suffering.” To be successful in the study of Dhamma means to practice until reaching the end of suffering, not about the amount of knowledge acquired or the ability to explain Dhamma beautifully! The truth is that the suffering we experience lies within our body and mind. The field of study for Dhamma is actually inside of us. Instead of looking to the outside world for learning, we may look inwardly at our own selves. The method is simple. Just to observe our body and mind closely. We can start by simply observing our physical body.The first step is to relax: - There is no need to be tense or to think about practicing Dhamma. We just observe our own body. It dose not matter how we can notice, we just observe as much as we can.
       Once at ease:-We can be aware of the whole body. we watch it as we might watch a robot.. Walking, moving, chewing, swallowing food (Adding some material thing to the body), and excreting waste. If we can watch this robot-body which we call “ours” performs its tasks, as neutral observers we will eventually see that the body is not really ours and moves of its own accord. It is only material object, which never stands still and never stays fixed. Even the components of this robot change constantly, with substances moving in and out all the time, such as breathing in and breathing out, consuming food and drinks and excreting waste. Thus the body is just a group of elements (earth, wind, fire and water) which is not permanent. By simply observing the body, our clinging to the wrong view that the body is “ours” will eventually fade. Than, we will see that there is some other nature (that we call mind), which knows this body and which resides within it once we can see that this boody is just a group o constantly changing elements and dose not belong to us, why don't we try to observe that which is hidden inside our physical body.In this way,we can learn about oursselves more deeply and in greater detail.
That thing which is hidden inside of us can easily be seen it is the feelings of happiness, and neutrality. For example, as we observe this robot- body moving around, soon we will see aching, pain,thirst,hunger, and soe other discomforts arising from time to time.However, once the unhapy feelings pass, we will again feel happy for a time (happiness arising). For example, when we are thirsty and feeling unhappy, we drink some water and the unhappiness caosed by the thirst is gone. Or if we are sitting for a long time and begin to ache,we feel unhappy.once we adjust the body position, the discomfort goes away and the unhappiness disappears with it (happiness arising).Sometimes when we are ill, we can be aware of physical suffering continuously for a longer period of time. for example When we have a toothache for several that days, if we closely moniter the pain, we will discover that the discomfort arises from somewhere between the tooth and the gum. We will that these feeling of happiness, unhappiness and neutrality are not part of the body, but something that can be felt and observed within the body, just like body itself.From there, we can study ourselves in greater detail. We can closely observe that when physical suffering arises, it is our mind, which reacts negatively. For example, when we are hungry we get upset more easily, when we are tired we get angry more easily, when we have fever we get agitated more easily, or when our desires are not met we get irritated more easily. We can be aware of the anger that arises when faced with physical suffering. On the other hand, when we see beautiful sights, hear pleasing sounds, smell pleasant fragrances, taste delicious flavors, feel a soft touch or a comfortable temperature- not too hot not too cold- or think pleasant thoughts, we will feel liking and satisfaction with such sights sounds, fragrances tastes, touches, and thoughts. Ones we are aware of pleasant and unpleasant feelings as they arise, we can similarly become aware of other feelings such as doubtfulness, and tranquillity of mind as well. When we study these feelings further, we will begin to realize that they themselves are not stable. For example when we are angry and become conscious of the anger, we can detect the constant change in the intensity of this anger. Eventually, it will fade and disappears, what is important is that the anger is seen as an object to be observe other feeling with this same understanding. At this point we can see that our body is like a robot. And the feelings of happiness, unhappiness, and all others are just objects to be observed and do not belong to us. The more we understand about the process of our minds, the more evident is the truth that suffering only arises when there is a cause.We will find that there is a natural impulse, or force within our mind. For example when we see a beautiful woman, our mind will start to develop a liking toward her. This creates a compelling force toward that woman. Our mind will in turn wander toward that woman, seeing only that woman. And we forget about ourselves......
By:-Bhikkhu Medhankar (Nam Magar)

मगर भाषा मा कविता........

पाइन्ग्न कनुंग लाम(खोजौ न हाम्रो बाटो)....
कुत्तै राहा कान मगर जति पाइन्ग्न कनुंग लाम
डाडा र भाटा छानार मजेयोसा कानुंग ईम !!
वाहुन कै कनकी अग्यनंग न भुलदिया
मगर कोलक हिन्दु ति देयार नामसिन न मुलदिए!!!
फ्होकुंग कुरा सेयारा काने लोहो धर्म डस्लेसा
सुद्ध छन् कि घेतो(गाईको) र्होस कसार कनकी वाक्कन खस्लेसा !!!!
मितालुंग टोपी दुन्न वाहुने मिखुतायंग झोरक्च
मगर डेकी कारम सेम मगर को हि छानच !!!!!
प्रचार जाटिंग भाषा, लिपि,धर्म पट्टाको सोवारा
जिवाक्न डै लिपि, भाषा, धर्म मादुप्ले लोवारा !!!!!!
धेरै छाना अव च पईन्ग न कानुंग लाम
कानुंग धर्म बुद्ध न आले शान्ति नै कानुंग लाम!!!!!!!
माहोइंग लाफा को हान मात्रै गार लफंगा छान्ने कान
माउइन्ग लाफा को सोझो छान्न केयोटिंगन कानुंग शान!!!!!!!!!

                                      भिक्षु:Medhankar(नाम मगर)
सत्य एक्लो रहेछ........!!!!
  उर्मिला मगर   धरान.....
            जीवन अनुभवहरूको संग्रह हो भनेर मैले आजसम्म मानिआएको छु । अनगिन्ती विषयहरू छन् जीवनमा, जसलाई हामी जान्न चाहन्छौँ निरन्तर । अनगिन्ती कुराहरू छन् जीवनमा जसलाई हामी भोग्न चाहन्छौँ, कसैगरी र अनगिन्ती रङहरू छन् जीवनमा, जसमा हामी रङ्गीन चाहन्छौँ सधैँभरि। यही चाहनालाई मैले भोक पनि भनेको गरेको छु । यसैले मान्छेलाई उफार्छ, थेचार्छ, दौडाउँछ र भगाउँछ । भाग्दाभाग्दै, उपि्र“mदाउपि्र“mदै, रमाउँदारमाउँदै र दुःखी हुँदाहुँदै जीवन त फेर िछोटिँदै जान्छ र सकिन्छ एकदिन । हामी त केही पनि पत्तै पाउँदा रहेनछौँ । मोह हाम्रा नजरहरूमा आएर कसरी बस्ने रहेछ भने हामी त केवल त्यसैलाई मात्र देख्ता रहेछौँ र जीवनभर िअरू केही नभनेर त्यसैको पछि मात्र लाग्दा रहेछौँ पुतलीहरू लालटिनको वरपिर िझुम्मिएजस्तो । तर, पाँच फुट जमिन र एक भारी दाउरा जीवनको अन्तिम सत्य भएको देखेपछि बादल फाटेर नीलो आकाश देखेजस्तो हुन्छ कहिलेकाहीँ । त्यसबेलामा बडो गम्भीर र भावुक बन्न पुग्छु । त्यसैबेलामा मनले ज्ञान, विवेक र मस्ितष्कलाई बडो निरीह बनाइदिन्छ, त्यो अनुभव पनि । कतिपय यस्ता अवस्थाहरू पनि आउँदा रहेछन् जीवनमा, जतिबेला जीवनभर िकठोर परश्रिम, सीप र रुपियाँ खर्चेर आर्जेको ज्ञान र विवेक, मन र भावनासँग पराजित भइदिँदा रहेछन्.....
.......त्यसै ले...... सत्य एक्लो रहेछ, नितान्त एक्लो । सत्य एक्लो भएर नै कहालीलाग्दो पनि भएको होला । एक्लो भएर नै कठोर र कुरूप पनि भएको होला । यस दुनियाँमा एक्लो आउनु पहिलो सत्य र एक्लो जानुचाहिँ अन्तिम सत्य रहेछ । यसबीचमा अनेकौँ रंगीन भ्रमहरूसँग अनेकौँ किसिमले खेल्दा रहेछौँ, अनेकौँ किसिमले जम्काभेट गर्दा रहेछौँ र तिनलाई अनेकौँ किसिमले भोग्दा पनि रहेछौँ । जितेको अथवा हारेको भ्रम पनि यसैबीचमा पाल्दा रहेछौँ, पाएको र गुमाएको भ्रम पनि यसैबीचमा बोक्दा रहेछौँ । र, भ्रम भने कहिल्यै पनि सत्य जसरी एक्लो बस्दो रहेनछ । कहिले साथी-संगातीका रूपमा, कहिले कायाप्रेमका रूपमा, कहिले घृणा र दुश्मनीका रूपमा तर त्यो जहिले पनि एक्लो नभईकनै आइरहँदो रहेछ । भ्रम त घामको वरपिर िछायाँ दगुररिहेको जस्तो सत्यको वरपिर िघुमिरहँदो रहेछ हामी मान्छेलाई थाहै नदिईकन । हामी भने त्यही बाहिरी रङहरूको चमकदमकलाई हेरेर सत्य भेटेको भानमा पररिहँदा रहेछौँ धेरैजसो समय त । यसरी हामी हिँडिरहँदा रहेछौँ आफ्नै उमेरमाथि टेकेर र बाटोजस्तो हाम्रो उमेर हामी जति हिँड्छौँ जीवन, त्यति नै छाटिँदै जाँदो रहेछ । यिनै भ्रमहरूको ताल, सुर र धुनमा हामी आयुभर िनाचिरहँदा रहेछौँ................................। 
                                      उर्मिला मगर धरान.....
मगर हुर्रा नाच छोटो चिनारी
            त्याग र बलिदानको लागि आफ्नो संसार नै पनि दिन सक्ने दयालु जाति भनेर चिनिने मगर जाति हुन् चाहे त्यो पश्चिम डडेंल्धुराको छेउँसम्मको होस् या पूर्व सिक्किम, भुटान, अछाम र बर्मासम्मको होस् आखिर मगर जाति भनेको एक हो । तरपनि भौगोलिक संरचनामा छुट्टाछुट्टै स्थानमा बसोबास भएको हुँदा मगर जातिहरूले मान्दै आएका सांस्कृतिक नाचहरू पनि क्षेत्र अनुसार अनेक थरीका छन् । यी मध्ये पूर्वतिर नाचिने हुर्रा नच्च (देउसी) पनि एक अति लोकप्रिय नाच हो ।
          हुन त हुर्रा नाचलाई प्रायँजसो देउसी नै भन्ने चलन छ । किनकी मगर राजा बलिराज दैवी ज्ञानीभन्दा पनि आफै देवता  थिए भन्ने विश्वास गरिन्छ ! जसलाई हामी आफ्नो भाषामा देउ बराही भन्छौं बुद्ध भगवान को पैतला मा माछा र कमल को फुल अङ्कित चिन्ह थियो!बुद्ध भगवान को परीनिब्बन पश्चात नाग(मगर) हरु ले त्यहिँ रुप लाई देउ बडा को नाम मा पुजा गर्न थाले क थिए मगर भाषा मा देउ को अर्थ देवता र बडा को अर्थ ठुलो मान्यजन हुन्छ! बुद्ध भगवान लाई ठुलो देवता भनेर मान्ने गरे को थियो पछी त्यहिँ देउ बडा सब्द अप्भ्र्मसा भएर देउ बाराही भए को हो ! र हामी मगरहरूको नाचहरू पनि धार्मिक भएको हुँदा देउस्याहा अर्थात् देवता को नाच भनेर हुर्रालाई भनिने चलन छ । किनकी मगर भाषाबाट देउ भनेको देवता  र स्याहा भनेको नाच हुन्छ । यहीँ नै देउस्याहा भन्दाभन्दै पछि आएर देउसी हुन गएको हो!
          बि.सं. २०४६ सालको प्रजातन्त्रको पुर्नआगमनपछि पूर्वका धनकुटा, मोरङ, पाँचथर, सुनसरी, झापातिर मात्र सिमित रहेको यस नाचलाई देशभरका मगर जातिहरूले नाचिनु-मनाउनुपर्छ भनि धेरै ले आवाज उठाए र यहीँ उद्देश्यलाई आत्मसात गर्दै यस नाच लाई देश ब्यापी गरिएकोछ। फलस्वरूप यहीँ उद्देश्यले जहाँ मगर त्यहाँ हुर्रा भन्ने नाराका साथ नेपाल हुर्रा नृत्य प्रतिष्ठान को स्थापना भयो । यो हुर्रा दुइ शब्द मिलेर बनेकोछ हुर्र र राहा हुर्र को अर्थ रमाइलो र राहा को अर्थ आयो हुन्छ ! देउस्याहामा हामीहरू रोमाञ्च अथवा आनन्दको अत्ति शिखरमा पुग्ने बेलामा यो शब्दले रनघन पार्दै मच्चिन्छौँ हुर्र हा... गर्दै । र यो मगरहरूको आफ्नै ठेँट शब्द हो ।
          यो हुर्रा नाच कुनै किम्बदन्ती नाच होईन । तरपनि पश्चिममा तत्कालिन खस् हरूबाट राज्य खोसिएपछि पूर्वतिर छिरेका मगरहरूले यो नाच आफैले जन्माएको नाच हो! यसको उदगम स्थल धनकुटा मुढेबास हो। यसलाई बिभिन्न तथ्यहरूबाट स्पष्टी दिन सकिन्छ ।
          हुर्रा नाच मगर जातिहरूका लागि अत्यन्तै महत्वपूर्ण र बिशिष्ट भएको मानिन्छ । बिशेषत: तिहारको अवसर पारेर मनाईने यो नाचको बिशेषता भने भूमी शोक तथा भूमी सर्वदा नै हो । धनकुटाको मुढेबास गा.बि.स. वरपरतिरका गा.बि.स. प्रायँ लेकपर्ने हुँदा यहाँका अन्नबाली पाक्न झण्डै बर्षदिन नै लाग्छ । लामो समयको प्रतिक्षा पश्चात् अन्नपात भित्र्याईसक्दा झण्डै कार्तिक लागिसकेको हुन्छ र यसैको उपलक्ष्यमा खुशियालीका रूपमा यो नाच नाचिन्छ ।
समय र प्रकार:
          खास गरेर हुर्रा वल्लो गाउँबाट पल्लो गाउँ गएर धुमचुमका साथ नाचिने गरिएता पनि यस बाहेक बिभिन्न सामाजिक पूजा (भूमिपूजा), विवाह, आदि जस्ता बिशेष कार्यक्रमहरूको अवसरमा पनि नाचिन्छ । यो नाचको महत्त्व अन्य जातिको भन्दा छुट्टै भएकोले यसको प्रकार पनि बेग्लै र बृहत छ । धनकुटाको मुढेबास र बुधबारे गा.बि.स. को बिचमा सौरे भन्ने बजार छ । गाईतिहारे दिनमा सौरे बजार मादलको धुनले गुञ्जायमान हुन्छ । यसको एउटा वास्तविकता छ । त्यो बजारमा जनै पूर्णिमा अथवा भदौरे पूर्णिमा देखि मादल बजाउनेहरूको धुईरो लाग्न थाल्छ । मोरङ, पाँचथर, सुनसरी, धनकुटाका टाढाटाढादेखि मादल बनाउन ल्याईन्छ । भोटेहरूले गाईतिहारे औंसीको दिनमा सबै मादल बनाएर मगरहरूलाई जिम्मा लगाउँछन् । मादल पाएपछि मगरहरू सौरे बजारको बिचमा रहेको बलिराज (कथित ठुलो ढुङ्गा) लाई झ्याली, मादल र मुरलीको गुञ्जामानका साथ फेरो लाएर आज्ञा माग्दै आफूलाई निम्तो दिएको गाउँतिर नाच्न जान्छन् । यसरी अन्य गाउँ जाने बेलामा गीत गाउनेको स्वर नसुकोस् अनि मादलको तानाबाना नचुँडियोस् भनेर देउ बाराही लाई एउटा भाले चल्ला उठाईन्छ र पछि नाचगानको कार्यक्रम सकेर फर्केपछि पूजा गरिन्छ । अर्को गाउँमा गएर नाचगान गरेर सकिएपछि बिदावारीको क्रममा त्यहाँको गाउँलेले नाच्न-गाउन आउनेहरूको बाटो कुनै भूतप्रेत वा केहीले नछेकोस्, खोलानाला राम्ररी पार भएर जानु भनी जोर बन्दुक पड्काएर बिदाई गर्ने चलन छ ।
          हुर्रा नाचको लागि ठूलो आँगनमात्र उपयुक्त हुन्छ किनकी यो नाच पचास जनाभन्दा माथि दुई तीन सयजना सम्म नाचिने नाच हो । बिचमा चार-पाँचवटा सम्म ठूलो मादल रन्केको हुन्छ, त्यहीँ तालमा नाच्नेहरूले ताल मिलाउँदै नाच्नुपर्ने हुन्छ । हुर्राको तीनवटा कदम हुन्छ - छोटी कदमे, दुई कदमे र तीन कदमे । बिचमा मादलेहरू भट्याउनेहरू दुई कदमे नाच्छन् भने त्यहीँ तालमा बुढाबुढीको लस्कर तीन कदमे जान्छ र युवायुवती तथा बालबच्चाहरू हात समाएर गोलो छोटी कदमे नाच्ने गरिन्छ । त्यहाँ नाच्ने जतिपनि हुन्छन् तिनीहरू मादलको एउटै तालमा खुट्टाको चलाई मिलाउनुपर्ने हुन्छ । यस नाचमा हात चाल्नु पर्दैन । हात एक-अर्कासँग समातिन्छ । बुढाबुढी होस् या त बालबच्चा वा युवायुवती नै, तर नाचको गीत भने देशै रमाईलो नै रहन्छ । देशै रमाईलो एउटा थेंगो हो, गीत आफै रचेर दोहोरी वा गाउँले मायाप्रितीको कुरा गर्ने हो र अन्त्यमा देशै रमाईलो टुक्का जोड्ने हो ।
केटा :- बार्है न हाते लै लै, पटुकी मेरो छेउँ छेउँमा किनारी... देशै रमाईलो
            तपाईं र न हामी लै लै, भेट भयो आज, गरौं कि र चिनारी... देशै रमाईलो
केटी :- क्या राम्रो रुमाल लै लै कुसुमे बिचैमा फुल बुट्टा को... देशै रमाईलो
            हजुरै न ज्यान त लै लै कहाँको कुन्नी। म चाही धनकुटा को... देशै रमाईलो
          यसरी देशै रमाईलो रमाईलो थेंगोमा मायाप्रीतिका कुरा गर्दै औंसी देखि एकादशी सम्म क्रमश: रातदिन बजेको मादल निरन्तर ताल नमारी अन्तिम क्षणसम्म यो नाच नाचिन्छ । अझ भनौं झ्याली मादल उठाईसकेपछि नसकिउन्जेल बिसाउनु हुँदैन, अन्यथा अशुभ हुन्छ भन्ने कथन छ ।
         भिक्षु नाम मगर,थाईलण्ड



   भिक्षु नाम मगर
संक्षिप्त बुद्ध जीवनी.....
 पेज..Nepal Magar Buddhist Service Society मा हेर्नु होला           (Nepal Magar Bauddha sewa samaj)   
घुम्ने जाने होइन धनकुटा...
By: Manus Blog... 
Lali Gurans Chitre, Basantapur
           घुमघाम गर्न चाहनु हुने साथीहरुलाइ यो सुन्दर स्थलहरुले भरिपूर्ण धनकुटा पनि एउटा राम्रो गन्तव्य बन्न सक्छ । यहाँ धेरै नै राम्रा ठाउँहरु छन जिल्लामा रहेका केही घुम्नै पर्ने ठाउँहरु तपाइहरुको सामु पस्केको छु एक चोटी यतै जाउँ न त? म तपाइहरुलाइ एउटा सुन्दर ठाउँ लैजान्छु एक छिनसगँ यात्रा गरौ न है ?तपाइहरु जहाँ हुनुहुन्छ त्यहिबाट सिधै धनकुटा,हिले सम्मको रात्री बस उपलब्ध छ । हैन त्यसरी रात्रीवसमा जान सकिन्न भने पनि केहि छैन तपाइ धरान सम्मको (दिवा तथा रात्री) बसमा जान सक्नु हुन्छ । जादा धरान नै पनि एउटा राम्रो गन्तव्य बन्न सक्छ । या एउटा नेपालकै सुन्दर नगरी हो । जहाँ तपाइको १२ घण्टाको बसको यात्राले थकित मन पनि त्यसै फुरुङ्ग बनाइ दिन्छ । अब जाउ धरानबाट १६ कि.मी. उकालो.... यो धरानको उत्तर समुद्रसतहवाट १४२० मी. को उचाइमा पहाडको टुप्पोमा अवस्थित सानो सुन्दर ठाउँ जुन भेडेटार बजारको नामले परिचित छ । यसलाइ म पुर्वको नगरकोट भन्न रुचाउछु। चिसो ठाउँ,स्वच्छ वातावरण,नागबेली सडक तथा मनमोहक दृष्यहरु यहाँका प्रमुख आर्कषण हुन। यी एक चोटी नजर लगाउनुस त यहाँ ।
धनकुटा हिले बाट देखिने मकालु हिमाल.......Mt Makalu.
छैनत सुन्दर ?
यो धनकुटा जिल्लाको दक्षिणी प्रवेशर पनि हो । यहाँबाट धनकुटा सदरमुकाम ३६ कि.मी. दूरीमा रहेको छ । भेडेटारबाट ओरालो र उकाला करीब १० वटा जति नागबेली घुम्तीहरु काटेर धनकुटा पुगिन्छ ।
हजुर यी माथीका डाडाँहरु धनकुटा बजारको एक भलकहरु हुन् । अब यो धनकुटा नगरपालिका स्थीत धनकुटा बजार छोडेर हामी फेरी उकालै लागौ । धनकुटा बजारको बसपार्कबाट करिब १२ कि.मि. अगाडी लगभग भेडेटार जतिकै चिसो ठाउँमा पुग्न सकिन्छ जसको नाम हो हिले । यो समुद्रसतहबाट करीब १९५० मीटर उचाइमा अवस्थित छ । यस हिलेबजार धनकुटा नगरपालिका वडा नं. १ मा अवस्थीत परदछ । कोशी राजमार्गमा पने हिले बजारबाट अघि बढेर तेह्रथुम, संखुवासभा तफ गएको छ भने भोजपुर तथा तुम्लिङ्गटार तफ जाने सडक पनि यहाँबाटै छुट्टिएको छ । हिले एक सानो पहाडी बजार हो । हिले एउटा व्यापारीक केन्द्र पनि हो । यहाँको तोङ्गवा र सुकुटी निकै प्रसिद छ । यदि तपाइहरुले पनि यहाँ पुगेर यहाको सुकुटी अनि तोङ्गवाको स्वाद लिनु भएन भने तपाइले जीवनमै निकै महत्वपूर्ण कुरा मिस गर्नु हुनेछ । यहाँ पर्यटकहरुकालागि सुविधाजनक होटल, लजहरु उपलव्ध छन। वर्षभरी चिसो हावापानी रहने हुनाले हिलेमा पनि चिसो वातावरणमा रमाउन चाहने मानिसहरु वर्ष भरी नै आइरहन्छन त्यसैले त तपाइहरुलाइ पनि सगैँ लान लागीरा छु नी ।

अव वाया तफको तेह्रथुम जाने बाटो छोडेर दाया तफ मोडौ अनि करिब १२ कि.मि. अगाडी बढौ त अब................. एक पटक यो भित्तालाइ पनि नियाल्ने कि त ????
हजुर यो हो पाखि्रबास, यी भित्ताहरु सदैव तपाइहरुको स्वागतमा हासी रहेको हुनेछ । मैले आज लैजान खोजेको ठाउँ पनि यहि सम्म हो, यो घुम्न जानेहरुको लागी उपयुत्त गन्तव्य स्थल । यी रङ्गिन भित्ताहरु आफै पनि मनमोहक छ यो एउटा कृषी अध्ययन अनुसन्धान केन्द्र पनि हो । यहाँ भित्र तपाइहरुले विभिन्न प्रकारका बनस्पति तथा जनावरहरु पनि नियाल्न सक्नु हुन्छ भने यहा विभिन्न किसिमका बोट विरुवा निसुल्क वा ससुल्क प्राप्त गर्न सकिन्छ । नीकै वष देखि यो क्षेत्र एउटा रमाइलो पारिवारिक पिकनिक स्पटका रुपमा पनि विकसित हुदै आएको छ । यहाबाट अगाडी गयौ भने अरुण पुग्न नि सकिन्छ तर यात्रा यहि विसर्जन गरौ । कस्तो लाग्यो त यो पहाडी यात्रा?एक चोटी जानेकी त यहा सम्म ?

RajaRani Tal, Dhankuta
Hile Bazar
Sidhuwa Bazar
Chhintang Martys
Dada Bazzar Water Collector
Tea State, Kuwapani, Hille
Hille Tea Garden
Namste Water Falls
 मकालु हिमाल को काख मा सुन्दर गुफा पोखरी
मगर लिंक हरु..........
                              Nepal magar Bauddha sewasamaj 
                                                         नेपाल मगर संघ
                                                           यु.के. मगर संघ
                                                       बिश्व मगर संघ, बेल्जियम
                                                         मगर संघ हङ्गकङ्ग
                                                          लाङ्घाली यु.एस्.ए
                                                               नेपाल मगर
                                                          मगर अध्ययन केन्द्र
                                                    नेपाल मगर साँस्कृतिक संघ

Useful Links

Nepal Magar Association
Website: www.nepalmagarassn.org.np

Nepal Federation of Indigenous Nationalities (NEFIN)

Website: www.janajati.org

Magar Studies Center
Website: www.magarstudiescenter.org

UK Magar Association

Laghali Association USA

Magar Association Hong Kong
Website: www.hkmagar.org

Nepal Magar Students Association

Eighteen Magarat

World Magar Federation. Belgium



 यो एकबारको जुनीमा.........
 Nam Magar
Nam Magar (भिक्षु Medhankar)
       यो एकबारको जुनीमा अमेरकिाको धनाढ्य कुइरेनीको कोखबाट जन्मिएको भए तेरो नाम: नाम मगर रहने थिएन माइला ! अर्थोकै केही हुने थियो । यो....जन्मिने थिएन । तर, त्यो सब केही भएन । तँ समस्यै समस्याको माखेसाङ्लोमा जकडिएको Nepal..को एउटा अनकन्टार गाउँपाखामा, त्यो पनि एक साधारण परविारमा जन्मिइस् । साधारण बाबुको तँ छोरासँग पनि बाबुले सिकाएको संस्कार र वंशानुगत रूपमा प्राप्त गरेको दुब्लो, पातलो, होचो,परेको एउटा ज्यानबाहेक अर्थोक केही छैन.......।

एकबारको जुनीमा यो नाम मगर   को ज्यान ५ फिट ४ इन्चसम्म पुगेर अड्कियो । अब त्यो उचाइमा आधा सेन्टिमिटर पनि थपिने सम्भावना छैन । दुई-चार दिन अलि सन्तोष हुँदा र खान राम्ररी पाउँदा एक-दुई किलो वजन बढ्न सक्छ । त्यो पनि कुन दिन चिनी रोग देखा पर्ने हो र घट्न थाल्ने हो, टुंगो छैन । ठूलो खाइलाग्दो ज्यान लिएर सडकमा लमरङ्लमरङ् हिँड्न पाउनु र परैबाट 'आहा क्या ज्यान पाएको मान्छे' भनेर आइमाई मान्छेहरूले ईष्र्या गरुन् भन्ने इच्छा यो नाम मगर को पनि हुँदो हो । यस्त्ाो सपना यो एकबारको जुनीमा कसैगरी पूरा नहुने भो ! सम्भावनाका ढोकाहरू बन्द गरििदयो समयले, शरीरले, सम्पत्तिले, देश, काल, परििस्थति र धेरैथोकले........।
यो एकबारकै जुनीमा हो त्यो बिल क्लिन्टनले माया गरेकी त्यो मोनिका संसारप्रसिद्ध भई । संसारभरकिा अखबार र टेलिभिजनहरूले उनीहरूको 'लभस्टोरी' प्रसारण गरे । तिनीहरूले गरेको 'किस'को कथा छापेर पत्रपत्रिकाहरूले लाखौँ डलर आम्दानी गरे । संसार हल्लाएर उनीहरू छुट्टएि ।नाम मगर  ले पनि गर्या हो नि पिरेम त ! पिरेम त्यो काली... मोरी र नाम मगर   कसैले चालै पाएन। भित्रभित्रै पिरेम गरे, भित्रभित्रै के विषयमा झगडा गरे र कसैले चालै नपाई छुट्टएि नाम मगर   ले नजिकका साथीभाइलाई त्यो केटीसँग प्रेम गरेको कुरा सुनाउँदा नाम मगर  को अनुहार, ज्यान, खानपान, आम्दानी, जागिर हेरेर तिनीहरूले उसलाई हाँसोमा उडाए, पत्याएनन् थुक्क मोरा नाम मगर  .... तेरो लभ स्टोरी !!!एकबारको जुनीमा........
अनुभब हरु..........
लाहुरेको जिन्दगि.अनि गणेश राई को भोगाइ..हरु 
साप्ताहिक नेपाल.....
सङ्कलक:-भिक्षु Medhankar(नाम मगर)        
         हातमा घडी । काँधमा रेडियो । सफा र चिल्ला सर्ट-पाइन्ट । टिलिक्क टल्कने बुट । निधारमा एकापट्टि ल्केको ह्याट । आहा ! कुनै समय यस्तो थियो, पल्टनबाट लाहुरे दाइ छुट्टीमा आउँदा हेर्नेको गाउँभरि भीड लाग्थ्यो । सोह्र वर्ष पुगेका कति ठिटीहरू मनभरि लाहुरेलाई सजाउँदै चोलीको तुनामा फूल बाँधेर पर्खन्थे । कति त लाहुरेनी हुन रातभर ननिदाई छट्पट्टिन्थे !

तर के लाहुरेको जिन्दगी बाहिर देखिएजत्तिकै रवाफिलो र मोजमस्तीयुक्त छ त ? 'अहँ', बि्रटिस गोर्खा पल्टनबाट भयानक युद्धहरू भोगेका गणेश राई भन्छन्, 'सधैं राइफलको नालमा सिउरनिुपर्ने यो जिन्दगी खोई के जिन्दगी !'

कर्मले बन्दुक बोक्नै पल्टनमा पठाएको खोटाङे त्यो ठिटो बिस्तारै आफ्ना भोगाइहरूलाई कलमको निबले कापीका पानामा उतार्न थाल्यो । लेख्दै जाँदा तीनवटा कृति प्रकाशित भइसके, सबै 'राइफल' कै सेरोफेरोमा । युद्ध एम्बुसमा राइफलको संगीत -उपन्यास), राइफलको नालबाट जीवन नियाल्दा -संस्मरण उपन्यास) र राइफलले फलाकेको जिन्दगी -कवितासंग्रह) का सर्जक अझै राइफले सिर्जनाहरूमा जुटिरहेका छन् । किन उनी सधैं साहित्यमा राइफलको पछि दगुर्छन् त ? 'राइफलै लाहुरेको पहिचान', उनी प्रस्ट्याउँछन्, 'म साहित्यमा अदेखा र अलेखा वस्तु उतार्न चाहन्छु । युद्ध लडेकाहरूको जीवनी र भोगाइ अरूलाई थाहा हुँदैन । त्यो रहस्योद्घाटन नै मेरो साहित्य हो । र, जीवनको मुख्य क्षण पल्टनमा बिताएको मान्छेले अरू विषयमा लेख्न पो कसरी सकोस् !' गोर्खा पल्टनमा लाहुरेहरूको साहित्यिक बुलेटिन निस्कन्थ्यो- 'पर्वते' जुन अझै छापिन्छ । नेपाली रोमन र अंग्रेजीमा आउने त्यही पुस्ितकामा सिर्जना कोर्दाकोर्दै गणेश साहित्यिक फाँटमा अघि बढे । त्यसलाई अझ बढावा दियो फक्ल्यान्ड युद्धले ।

'फक्ल्यान्डको युद्ध' भन्नासाथ हाम्रो आङ जिरङि्ग हुन्छ । अझ त्यहीं लड्नेलाई त कस्तो हुँदो हो ? सोधौं उनै गणेशलाई जसले सुरुदेखि अन्त्यसम्म त्यो भिडन्त भोगे । 'हामी फक्ल्यान्डमा उत्रिँदा भुइँभर लिासैलास थियो', सत्ताइस वर्षअघिको घटना उनले सम्झे, 'पाइलैपिच्छे त्रासैत्रास थियो ।'

आन्ध्र महासागरको फक्ल्यान्ड टापुको स्वामित्वलाई लिएर सन् १९८२ मा बेलायत र अर्जेन्टिनाबीच भीषण युद्ध भयो । अपि्रल २ मा सुरु भएको लडाइँ जुन १४ मा अर्जेन्टिनाले आत्मसमर्पण गरेपछि समाप्त भयो । त्यसमै भिड्न बेलायतका तर्फबाट गएको फस्ट सेभेन गोर्खा राइफल्समा गणेश पनि सामेल थिए ।

आन्ध्र महासागरमा एक महिना पानीजहाज यात्रा गरी पुगेको बि्रटिस सैनिक टोलीलाई पलप्रतिपल क्षेप्यास्त्र आक्रमणमा परनिे डर हुन्थ्यो । 'राइफलको नालबाट जीवन नियाल्दा' पुस्तकमा उनले तिनै दिनहरूको संस्मरण उपन्यासका रूपमा उतारेका छन् । 'हत्केलामा जीवन राखेर फक्ल्यान्ड उत्रियौं', उनी सुनाउँछन्, 'त्यहाँबाट नफर्कुन्जेल कहिले मरन्िछ टुंगो थिएन ।'

त्यो युद्धमा बेलायतले ३० हजार सैनिक पठाएको थियो । 'उता अझ धेरै थिए,' उनी भन्छन्, 'तर, राम्रो प्रशिक्षित नभएकाले डटेर मुकाबिला गर्न सकेनन् ।' ७४ दिने युद्धमा २ सय ५५ बेलायती र ६ सय ४९ अर्जेन्टिनी सैनिक र अन्यको ज्यान गएको थियो । 'हाम्रो साथमा एसएलआर, जीपीएमजीजस्ता हतियार थिए', गणेश सम्झन्छन्, 'उनीहरू एके फोर्टी सेभेनले भिडेका थिए ।'

गोर्खा पल्टनका दलबहादुर सुनुवार र ज्ञानबहादुर राईहरू आँखैअगाडि ढलेको देखेर पनि गणेशहरू शत्रुको किल्लामा जाइलाग्न छाडेनन् । लाहुरे जिन्दगीको भोगाइ अर्थात् युद्धमा मनोविज्ञानको ठूलो हात हुने उनले सिके । 'सुरुको मनोविज्ञान भय भए पनि बिस्तारै निडरतामा परण्िात हुँदो रहेछ', ३१ वर्ष पल्टन खेपेका गणेश अनुभव सुनाउँछन् । फक्ल्यान्डमा उनले युद्धअघिको, युद्धमा परेपछिको र युद्ध सकिएपछिको सबै अवस्था भोगे । 'युद्ध गर्नभन्दा त्यसपछि व्यवस्थित वातावरण निर्माण गर्न गाह्रो पर्दो रहेछ,' उनले भने, 'गोली हान्न जति सजिलो छ, सम्हाल्न त्यस्तो कहाँ हुन्थ्यो र !'

मलाया, इन्डोनेसिया र ब्रुनाईबीचको बोने टापु उनको अर्को अनुभव हो । त्यहाँ उनले सन् १९६२ देखि ६६ सम्म बिताए । हङकङ, ब्रुनाई, मलेसिया, इन्डोनेसिया, सिंगापुर, कोरयिा, अस्ट्रेलिया, न्युजिल्यान्ड, बिलिज, होन्डुरस, ग्वाटेमाला, जर्मनी, प|mान्स, डेनकार्मजस्ता धेरै देशका ड्युटी उनले पचाए । ती ठाउँका अनुभव अवकाश जीवनमा किताबका पाना बनिरहेका छन् । हुन सक्छ शरीरमा युद्धैयुद्धको रगत बगिरहेका यी स्रष्टा 'युद्ध साहित्य' प्रबर्द्धन गर्न चाहन्छन् । 'म किन युद्धबारे मात्र लेख्छु भन्ने प्रश्न गर्नुभन्दा', उनी बयान दिन्छन्, 'बरु अरूले पनि युद्ध विषयमै लेखिदिए हुन्थ्योजस्तो लाग्छ । यसका कथा-व्यथा, घाउ-चोट र दर्दनाक पक्षहरू जब उजागर हुनेछन् अनि मात्र युद्धप्रति वितृष्णा जगाउन सकिने छ ।'

हो नि ! अनुमान गरौं त, फक्ल्यान्डका ती दिन कस्ता थिए होला ? 'मारनिे डर त थियो नै, कति छाक खान नपाउने अवस्था हुन्थ्यो,' उनी सम्झन्छन्, 'कहिले चरा मारेर खायौं, कति रात भोकै पनि बितायौं ।'

त्यसैले त उनी अहिले मानवीय, जीवन भोगाइ, उत्पीडनयुक्त, सन्देशमूलक एवं प्रभावमूलक रचनातर्फ लागेका छन् । तर, ती सबैको माखेसाङ्लो बनेर आएको हुन्छ युद्धऔजार अर्थात् राइफल । राइफलको कर्तुत पीडादायी लागे पनि उनलाई त्यही राइफल प्यारो लाग्छ, गोलीको छेडाइ बीभत्स लागे पनि गोली खेलौनाझैं लाग्छ । किनकि, त्यही राइफल वर्षौं उनको सिरानीमा सुत्यो, वर्षौं काखमा लुट्पुटियो । 'आफ्नो परविारलाई जति प्रेम गरें, मजबुरीले नै किन नहोस्- त्योभन्दा धेर राइफललाई गरें', उनी भन्छन्, 'अनि त्यही राइफलबारे म किन नलेखुँ !'
                           Third Eye Meditation
                               How to Meditate
                                Buddha Wisdom
                             Meditation for Healing
                                  Free Meditation
  web sites.
 #. www.bbcnepali.com