หมากขุม




       หมากขุม เป็นการละเล่นยามว่าง สามารถเล่นได้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ แต่โดยมากจะเป็นผู้หญิงเป็นกีฬาที่ใช้ฝึกสมองคิดคำนวณ เป็นความสามารถเฉพาะตัว เป็นการละเล่นที่แพร่หลายมากในย่านคาบสมุทรทะเลใต้ มีเล่นนับตั้งแต่แอฟริกาลงมาถึงอินเดีย ศรีลังกา ไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และประเทศอื่นอีก แต่ละประเทศก็เรียกชื่อแตกต่างกัน เช่น ฟิลิปปินส์ เรียกสุงกะ (Sunga) ชาวมาเลย์เรียก คงกัก ราง หมากขุมนิยมทำจากไม้เนื้ออ่อนรูปร่างยาวคล้าย เรือ ขุดเป็นหลุม (ขุม) โดยแบ่งเป็น ๒ แถวๆ ละ ๗ หลุม (หมากขุมมีหลายขนาด เช่น ๔-๕-๗-๙ หลุม โดยมากนิยมชนิด ๗ หลุม) ซึ่งเรียก “หมากเจ็ด” และหลุมทั้งหลายนี้เรียกว่า “เมือง” หัวท้ายรางทำเป็นหลุมใหญ่ข้างละ ๑ หลุม เรียกว่า “หัวเมือง” หรือแม่เรือนก็เรียกสำหรับเก็บลูกหมาก ดังนั้นทั้งหมดจึงมี ๑๖ หลุม หมากใช้ทั้งหมด ๙๘ เม็ด (ถ้าเป็นชนิดหมากห้า คือ ชนิดมีแถวละ ๕ หลุม ก็จะเท่ากับ ๕*(๕*๒) เป็น ๕๐ เม็ด) วิธีเล่นใช้ ๒ คนนั่งคนละข้าง ใส่หมากหลุมละ ๗ เม็ด ผลัดกันเดินนำหมากหยอดหลุมละ ๑เม็ด จนหมดครบทั้ง ๑๔ หลุม และหมากหมด คราวนี้ให้นับหมากที่ใส่หลุมใหญ่ (หัวเมือง) ของใครมีมากกว่าเป็นผู้ชนะ หมากที่ใช้เดินนิยมใช้ลูกสวด (สวาด) มากที่สุด เพราะคุณภาพดี เสียงเพราะ เบา ทน สะอาด และมีขนาดพอเหมาะ สมัยใหม่ใช้ลูกแก้วลูกหินเนื่องจากลูกสวดหายากป่าหมด



Comments