ความรู้ใต้ทะเล

ชิ้นงานคฌิตศาสตร์

    วาฬเพชรฆาต



    ปลาวาฬเพชรฆาต
     
     
     
     
    ปลาวาฬเพชรฆาต เป็นปลาที่อยู่ในตระกูลของโลมา ซึ่งมีขนาดใหญ่ที่สุด โดยมักจะถูกมนุษย์นำมาเลี้ยงไว้ในสวนน้ำ พร้อมกับฝึกฝนเพื่อใช้แสดง เนื่องจากความฉลาดแสนรู้ของมัน แม้ว่าชื่อของมัน จะฟังดูน่ากลัวแต่รับรองได้ว่า ไม่ทำอันตรายมนุษย์แน่นอน
    ออร์ก้า (Orca) เป็นอีกชื่อหนึ่งที่ใช้เรียก ปลาวาฬเพชรฆาต (Killer whale) มันมีลักษณะเด่นที่ลวดลาย ซึ่งลำตัวด้านหลังของมัน จะเป็นสีดำ มีสีขาวที่ใต้ท้องและอก รวมทั้งรอบดวงตา ก็เป็นขีดสีขาวเช่นกัน นอกจากนี้ ทั้งครีบหลังของมัน ที่ตั้งฉากและสูงกว่าปลาวาฬอื่นๆ โดยเฉพาะตัวผู้ที่มีครีบหลังสูงถึง2 เมตร ซึ่งครีบหลังของตัวเมียจะไม่ค่อยตั้งฉาก แต่จะเอนไปทางด้านหลังมากกว่า ปลาวาฬเพชรฆาตตัวผู้ จะมีขนาดประมาณ 9.5 เมตร และประมาณ 6,500 กิโลกรัม ส่วนตัวเมียจะมีขนาด 7-8 เมตร และหนักประมาณ 4,500 กิโลกรัม
    ส่วนใหญ่แล้ว สามารถพบปลาวาฬชนิดนี้ ได้ในมหาสมุทรทั่วโลก โดยเฉพาะแถบอุณหภูมิต่ำ อย่างขั้วโลกเหนือ รวมทั้งมหาสมุทรอาร์คติก และแอนตาร์กติกจะพบได้มาก เนื่องจากในน้ำแถบนั้น มีธาตุอาหารที่อุดสมบูรณ์ เหมาะแก่การอยู่อาศัยของสัตว์น้ำ จึงนับว่าเป็นแหล่งอาหารชั้นดีของนักล่าอย่างปลาวาฬเพชรฆาต ซึ่งต้องการอาหารเป็นสัตว์เลือดอุ่นวันละ 60 กิโลกรัม โดยเหยื่อเหล่านั้นได้แก่ ปลา ปลาหมึก แมวน้ำ นกทะเล สิงโตทะเล เต่าทะเล ปลาโลมา เป็นต้น
    ปลาวาฬเพชรฆาตจะอยู่กันเป็นฝูงประมาณ 5-30 ตัว และหากินแบบแท็กทีม ทำให้มันสามารถล้มปลาวาฬสีน้ำเงิน ที่มีขนาดใหญ่ มหึมาและฉลามขาวได้ ด้วยการกัดที่หางของเหยื่อ เพื่อทำให้เหยื่อ ไม่สามารถว่ายน้ำหนีได้ รวมทั้งยังสามารถ เหวี่ยงเหยื่อที่มีน้ำหนักมากกว่า 300 กิโลกรัม ให้ลอยอยู่กลางอากาศได้ โดยเฉพาะการคว่ำแผ่นน้ำแข็ง เพื่อลากแมวน้ำลงมาเป็นอาหาร นั่นจึงเป็นที่มาของชื่อ "ปลาวาฬเพชรฆาต"
    โดยภายในกลุ่ม จะประกอบด้วยตัวผู้วัยฉกรรจ์เพียงหนึ่งตัว ตัวเมียวัยเจริญพันธ์มากกว่า 1 ตัว และลูกๆ ของพวกมัน ซึ่งจะว่ายน้ำไปพร้อมๆ กัน โดยมีระยะห่างไม่เกิน 1 กิโลเมตร โดยจะว่ายเหนือผิวน้ำ ด้วยความเร็วประมาณ 10-15 กิโลเมตร / ชั่วโมง แต่ความเป็นจริงแล้ว มันสามารถว่ายได้เร็วกว่า 50 กิโลเมตร / ชั่วโมง และดำน้ำได้ลึกถึง 300 เมตร
    นอกจากความสามารถในการล่าแล้ว ปลาวาฬเพชรฆาต ยังส่งสัญญาณโซนาร์ใต้น้ำ เพื่อหาตำแหน่งที่อยู่ของวัตถุตรงหน้า และยังมีความสามารถ ในการสอดแนม โดยใช้การลอยตัวตั้งขึ้นตรง เหนือน้ำ เพื่อหาเหยื่อและสอดส่องอันตรายรอบตัว โดยจะใช้หางช่วยพยุงให้ตัวตั้งขึ้น หรือที่เรียกว่า "Spyhopping”
    ช่วงชีวิตของปลาวาฬ จะมีระยะเวลาประมาณ 100 ปี ตัวเมียจะโตเต็มวัย เมื่อมีอายุประมาณ 8-14 ปี แต่ตัวผู้จะใช้เวลาในการโตเต็มวัย นานกว่าตัวเมียประมาณ 2 ปี โดยตัวผู้จะผสมพันธ์กับตัวเมียหลายตัว เมื่อแม่วาฬตั้งท้อง มันจำเป็นต้องอุ้มท้องอยู่นาน 1 ปี หลังจากนั้น จะตกลูกออกมาเพียงหนึ่งตัว ซึ่งมีขนาดประมาณ 2.4 เมตร และหนักประมาณ 180 กิโลกรัม เมื่อเวลาผ่านไป 18 เดือน ลูกจึงจะโตเต็มที่ และแม่จะทิ้งช่วงไปประมาณ3-8 ปี จึงจะพร้อมผสมพันธ์ใหม่อีกครั้ง
    852e8ddf5b8.jpg (600×450)

    ตื่นตาไปกับภาพหายาก ของหนุ่มนักทำสารคดี ผู้มีพรสวรรค์ในการทำให้สัตว์ป่าอันดุร้ายอย่าง
    ปลาวาฬเพชฌฆาตยอมสงบท่ามกลางสภาพแวดล้อม บนเกาะอันโหดร้าย และรุนแรง  A Man Among Orcas



    87a90f57.jpg (500×377)

                หนุ่มนักทำสารคดีธรรมชาติเชื้อสายอเมริกัน เดวิด เรเชิร์ท อุทิศชีวิตให้กับสิ่งที่เขาหลงใหล เดวิดมีความเชี่ยวชาญด้านทะเล และมีความสุขที่ได้อยู่กลางทะเลและผืนน้ำอันแสนเยือกเย็น เขามีความต้านทานอันน่าเหลือเชื่อต่อสภาพแวดล้อมอันแสนรุนแรง และมีพรสวรรค์ที่แท้จริงสำหรับการรับมือกับสถานการณ์ทางธรรมชาติอันแสนซับซ้อน เพื่อให้ได้มาซึ่งสารคดีสุดพิเศษชุดนี้ เขาใช้เวลากว่าสี่เดือนในอ่าวห่างไกลแห่งหนึ่ง บนเกาะที่ห่างจากทวีปที่ใกล้ที่สุดกว่าสองพันไมล์ ร่วมกับนักทำสารคดี และผู้กำกับอีกหนึ่งคน

    ec4c26cdc0.jpg (500×375)

                ตื่นตาตื่นใจไปกับภาพที่หาดูได้ยากยิ่ง เมื่อมนุษย์เข้าใกล้กับธรรมชาติมากที่สุดอย่างที่ไม่เคยมีใครทำได้มาก่อน เดวิดจะใช้พรสวรรค์ และทักษะความรู้อันช่ำชองทางด้านพฤติกรรมของสัตว์ป่าของเขาในการทำให้สัตว์ที่ดุร้ายที่สุดอย่างแมวน้ำช้าง และปลาวาฬเพชรฆาต เชื่องจนสามารถเข้าไปถ่ายทำในระยะประชิดได้อย่างน่าทึ่ง รวมถึงความสามารถในการสื่อสารกับเพนกวินด้วยภาษากาย! และว่ายน้ำคู่ไปกับปลาวาฬเพชรฆาตหนักกว่าแปดตัน และแมวน้ำตัวเขื่อง ภายใต้สภาพแวดล้อมทางธรรมชาติอันโหดร้ายบนเกาะโคเซท เกาะเล็กๆ อันห่างไกลทางตอนใต้ของมหาสมุทรอินเดีย ที่มีทั้งฝน และหิมะตกตลอดทั้งปี รวมถึงลมที่แรงกว่า 100 กิโลเมตรต่อชั่วโมง







    นักฆ่าละเมิด Orca ปลาวาฬ
    นักฆ่าวาฬภูมิ Orca

    "ฟรีวิลลี" (Free Willy) ภาพยนตร์ดังเมื่อสิบกว่าปีก่อน ทำให้คนทั่วโลกประทับใจในความน่ารักและแสนรู้ของ "วาฬเพชฌฆาต" แต่เมื่อมีข่าวว่าวาฬเพชฌฆาตในสวนสัตว์น้ำทำร้ายครูฝึกจนถึงแก่ชีวิต ก็สร้างความตกตะลึงและความเคลือบแคลงสงสัยให้คนทั่วไปไม่น้อยว่า เหตุใดวาฬเพชฌฆาตที่ได้รับการฝึกหัดอย่างดี ถึงก่อเหตุสะเทือนขวัญได้เช่นนี้
           
           "ออร์กา" (Orca) หรือ "วาฬเพชฌฆาต" (Killer whales) เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ อยู่ในวงศ์โลมา (Delphinidae) มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า ออคินัส ออกา (Orcinus orca) วาฬเพชฌฆาตอาศัยอยู่ในมหาสมุทรได้ทั่วโลก ตั้งแต่อาร์กติกเรื่อยไปจนถึงแอนตาร์กติก รวมทั้งในทะเลแถบเขตร้อน
           
           นักวิทยาศาสตร์จำแนกวาฬเพชฌฆาตออกเป็น 3 สายพันธุ์หลัก ได้แก่
           
           - สายพันธุ์ทั่วไป (Resident) ส่วนใหญ่อาศัยอยู่ตามชายฝั่งด้านตะวันออกเฉียงเหนือของมหาสมุทรแปซิฟิก อยู่รวมกันเป็นครอบครัวอย่างเหนียวแน่น
           
           - สายพันธุ์อพยพ (Transient) มักเดินทางไปทั่วตามชายฝั่งทะเล รวมกลุ่มกันเล็กๆ ราว 2-6 ตัว แต่ไม่เป็นครอบครัวเหนียวแน่นและมีพฤติกรรมไม่ซับซ้อนเท่าสายพันธุ์ทั่วไป
           
           - สายพันธุ์ทะเลลึก (Offshore) นักวิทยาศาสตร์เพิ่งค้นพบวาฬเพชฌฆาตสายพันธุ์นี้เมื่อปี 1988 ซึ่งมีพันธุกรรมแยกออกจาก 2 สายพันธุ์ข้างต้นอย่างชัดเจน ส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในทะเลเปิด มักรวมตัวกันเป็นฝูงขนาดใหญ่ประมาณ 60 ตัว แต่พฤติกรรมอื่นๆ ยังมีข้อมูลน้อยมาก
           
           ลักษณะเด่นของวาฬเพชฌฆาตคือ มีสีดำบริเวณส่วนหลัง และมีส่วนอกและท้องเป็นสีขาว รวมทั้งบางส่วนของด้านข้างลำตัวและด้านหลังดวงตาที่มีสีขาวเช่นกัน ลำตัวขนาดใหญ่และแข็งแรงมาก มีครีบหลังขนาดใหญ่คล้ายรูปสามเหลี่ยมมสูงถึง 2 เมตร โดย ทั่วไปวาฬเพชฌฆาตตัวผู้จะมีความยาว 6-8 เมตร และมีน้ำหนักประมาณ 6-7 ตัน ส่วนตัวเมียมีขนาดเล็กกว่าไม่มาก แต่วาฬเพชฌฆาตบางตัวอาจมีความยาวได้สูงสุดเกือบ 10 เมตร และหนักถึง 10 ตัน ซึ่งวาฬเพชฌฆาตสามารถว่ายน้ำได้เร็วกว่า 56 กิโลเมตรต่อชั่วโมง
           
           วาฬเพชฌฆาตเป็นสัตว์สังคมที่มีพฤติกรรมซับซ้อน มีตัวเมียเป็นจ่าฝูง หากมีชีวิตอยู่ในธรรมชาติ วาฬเพชฌฆาตเพศเมียจะมีอายุยืนเฉลี่ย 50-60 ปี หรืออาจยืนยาวถึง 90 ปี ขณะที่วาฬเพชฌฆาตเพศผู้จะมีอายุเฉลี่ยที่ 29 ปี และอายุยืนสูงสุดได้ถึง 60 ปี แต่ หากเป็นวาฬเพชฌฆาตที่ถูกเลี้ยงไว้ในสวนสัตว์น้ำ จะมีช่วงอายุสั้นกว่าพวกเดียวกันที่อยู่ในธรรมชาติอย่างมาก บางตัวอาจอยู่ได้ไม่เกิน 25 ปีก็มี
           

           เหตุ ที่ได้ชื่อว่า "วาฬเพชฌฆาต" เพราะวาฬชนิดนี้กินสัตว์ทะเลอื่นๆ เป็นอาหาร รวมทั้งฉลาม โลมา แมวน้ำ สิงโตทะเล เพนกวิน หรือแม้แต่วาฬต่างสปีชีส์ที่มีขนาดใหญ่กว่า จึงได้ชื่อว่าเป็นวาฬชนิดที่ดุร้ายที่สุดในโลก ซึ่งเทคนิคการล่าเหยื่อของวาฬเพชฌฆาตมีหลายรูปแบบขึ้นอยู่กับชนิดของเหยื่อ ผู้โชคร้าย แต่โดยทั่วไปวาฬเพชฌฆาตในธรรมชาติจะไม่ทำร้ายมนุษย์ เว้นแต่กรณีของวาฬเพชฌฆาตที่ถูกนำมากักขังและเลี้ยงไว้ตามสวนสัตว์น้ำต่างๆ ซึ่งเคยเกิดขึ้นมาแล้วหลายครั้ง
           
           ล่าสุดวาฬเพชฌฆาตชื่อ "ทิลิคัม" (Tilikum) ก่อเหตุทำร้ายครูฝึกจนถึงแก่ชีวิตภายในสวนสัตว์น้ำซีเวิลด์ (SeaWorld) ในเมืองออร์แลนโด มลรัฐฟลอริดา สหรัฐฯ เมื่อวันที่ 24 ก.พ. ที่ผ่านมา สร้างความตกตะลึงให้กับคนทั่วโลก และทำให้หลายคนเกิดข้อสงสัย ว่าเหตุใดวาฬที่ได้รับการฝึกและเลี้ยงดูมาอย่างดีจึงมีพฤติกรรมก้าวร้าวและ เป็นอันตรายต่อมนุษย์
           
           แบรด แฮนสัน (Brad Hanson) นักชีววิทยาประจำศูนย์วิทยาศาสตร์การประมงตะวันตกเฉียงเหนือ (Northwest Fisheries Science Center) ขององค์การมหาสมุทรและบรรยากาศแห่งสหรัฐฯ (National Oceanic and Atmospheric Administration) ซึ่งเป็นผู้หนึ่งที่ได้ศึกษาพฤติกรรมของวาฬเพชฌฆาตในธรรมชาติ ได้ให้สัมภาษณ์แก่ไซเอนติฟิคอเมริกันว่า ด้วยขนาดและฟันของวาฬเพชฌฆาต มันถูกออกแบบขึ้นมาเพื่อล่าเหยื่อที่มีขนาดเล็กกว่า และสามารถทำอันตรายต่ออะไรก็ตามได้ในเวลาอันรวดเร็ว
           
           "เท่าที่เคยรู้มา ไม่เคยมีเหตุการณ์วาฬเพชฌฆาตที่อาศัยอยู่ตามธรรมชาติทำร้ายมนุษย์มาก่อนเลย แต่หนังสือพิมพ์เคยรายงานข่าวกรณีนักเล่นกระดานโต้คลื่นถูกสัตว์ทะเลทำร้าย บริเวณนอกชายฝั่งรัฐแคลิฟอร์เนีย เมื่อปี 1972 ซึ่งบริเวณนั้นก็มีเหตุการณ์มนุษย์ถูกฉลามทำร้ายหลายครั้ง แต่กรณีนี้ไม่ทราบแน่ชัดว่าเขาถูกอะไรกัดกันแน่ และจากร่องรอยบาดแผลแล้วสันนิษฐานว่าอาจไม่ใช่ฉลาม" แฮนสัน เผย
           
           เป็นไปได้หรือไม่ที่สภาพแวดล้อมในสวนสัตว์น้ำอาจเป็นมูลเหตุให้วาฬ เพชฌฆาตทำร้ายคนบ่อยครั้ง แฮนสันบอกว่า มันเป็นสิ่งสำคัญมากที่เราต้องระลึกไว้เสมอว่า "วาฬ เพชฌฆาตเป็นสัตว์สังคม" พวกมันมีความผูกพันทางสังคมที่เหนียวแน่นมาก ไม่เพียงจำเพาะเจาะจงต่อสปีชีส์เดียวกันเท่านั้น แต่ยังรวมถึงผู้คนที่พวกมันใช้ชีวิตอยู่ด้วยในสถานที่ที่พวกมันได้รับการ เลี้ยงดูมา
           
           แม้ในสภาพธรรมชาติ วาฬเพชฌฆาตจะแสดงพฤติกรรมออกไปในทางที่ทำให้เราตกใจกลัว ซึ่งพวกมันมักใช้ฟันของมันแสดงปฏิสัมพันธ์กับสัตว์ชนิดอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นการแสดงออกของความก้าวร้าว หรือความขี้เล่น มันก็ยากที่จะบอกได้จากสิ่งที่เห็น ส่วนหนึ่งนั้นเป็นเพราะเราเห็นวาฬเพชฌฆาตในธรรมชาติในช่วงเวลากที่จำกัดมาก เมื่อมันขึ้นแหวกว่ายอยู่บริเวณผิวน้ำ แต่เราแทบไม่รู้เลยว่าเมื่อมันอยู่มันอยู่ลึกลงไปใต้น้ำนั้นมีอะไรเกิดขึ้น บ้าง
           
           "วาฬเพชฌฆาตเป็นสัตว์ขนาดใหญ่และแข็งแรงมาก หากมันแสดงพละกำลังต่อสิ่งใดหรือสัตว์ชนิดใดที่มีขนาดใหญ่พอฟัดพอเหวี่ยงกับ มัน เหมือนอย่างที่มันแสดงออกต่อพวกเดียวกัน ก็คงไม่มีผลอะไรมากนัก แต่หากทำอย่างนั้นต่อมนุษย์ ย่อมต้องส่งผลกระทบอย่างมากแน่นอน" แฮนสัน กล่าว.

              โดย ASTVผู้จัดการออนไลน์
    Comments