maria do cebreiro, antologia
 
en su voz
http://www.sokaire-folk.com/Audio/Pensandonelas/7.-%20Coci%C3%B1o%20a%20todas%20horas.mp3
Poetas galegas

María do Cebreiro Rábade Villar (Santiago, 1976) es escritora e investigadora en el ámbito de la Teoría de la Literatura y Literatura Comparada. Es autora de los libros de poemas O estadio do espello (1998) y (Nós, as inadaptadas) (2002), accésit del Premio Esquío. Ha publicado, además, el poema largo pérfida erín, en edición digital (2001), y la serie Atlas (2003). Con el poemario Non queres que o poema te coñeza (2004) recibió el Premio Caixanova, convocado por el Pen Club de Galicia. Ha coordinado las antologías A poesía é o gran milagre do mundo (2001) y Damas Negras (2002), de letras de canciones interpretadas por mujeres.

   Agora respiro máis, por dicir algo. O amor polo silencio da xente que amo, que intenta ser amor polo meu propio silencio. É moi longo, ten medo, non hai páxinas. A memoria sempre arde. Pasaba moi a modo a xema do meu índice por riba dos outeiros. Son de cinza. Pechouse. Xa pasou.
     Na escrita deixei as parénteses e volvín ás maiúsculas. Por aquilo do respecto.
     No esencial, sigo tendo os mesmos gustos.
     O meu ascendente non é Acuario senón Leo.
     Non é que aprendamos dos erros, é que errar é o único xeito de nos coñecer. (En realidade a ninguén lle gusta coñecerse).
    
"Deus ensina o seu rostro nos ollos dos vencidos". Desde que nos deixou, temos menos imaxinación e hai máis buratos.
    
Préstame ulir as cousas antes de probalas.
    
Sempre lle fun leal á cantiga de amor. Non sempre lle son leal a quen ma inspira.
    
As prácticas van caras.
    
Aínda non teño carné de conducir.
    
Tampouco teño contrato laboral.
                                                                          
Iso si, non me queixo.


BANCO MUNDIAL

Voaban as gaivotas coma cisnes
xantando a carne pobre.
No penúltimo canto, absenta,
avutres dun océano xeado
que xa non precisaba beber todo o seu sal.
Cadáveres ardentes, doedes ata as uñas,
esquecidos aínda de morrer.

Olla as pombas de vidro non soprado
polas rúas de Xénova.
Pero o soldado acaba de matar
o seu irmán xemelgo,
o que despois de morto se transforma
no seu irmán maior.

Pasaban por enriba aqueles tanques,
unha (outra vez) pasaron
o rapaz sospeitou dos seus verdugos
xusto antes de pensar:
“os meus verdugos”.
Os carros de combate
crebáronlle os talóns de cristal de murano.

Os seus pés tiñan ás e enmudeceron
a madeira luída da súa voz
(nunca o espiñeiro albar
viu branquear as follas contra a fin).

E no control remoto, verbum erat.
Dirixir a distancia equivale a matar.
Hai quen renuncia, logo, a unir índice e chaga
na pistola dun xesto: tampouco quixen eu
levalos cara as tempas do teu irmán pequeno
sen pasar polo tanque.

O tanque, eran os tanques
descosendo a túa sombra:
puideron rematarte pero unha alma
comeza a repartirse entre mil corpos.

Unha canción de berce
amenceu feita un prego cabo da túa poza:
“o corazón do tempo moverase por ti”.

E nos eixos as rodas separaban
a chuvia do teu sol.


BANCO MUNDIAL

Planean las gaviotas como cisnes
comiéndose la carne de los pobres.
En el último canto, como absenta
buitres de un mar helado
que no necesitaba beber toda la sal.
Y los pobres cadáveres ardientes
duelen hasta las uñas,
olvidados incluso de morirse.

Pasaban las palomas de vidrio no soplado
por las calles de Génova.
Pero el soldado acaba de matar
a su hermano gemelo,
al que después de muerto se convierte
en su hermano mayor.

Pasaron por encima aquellos tanques,
una (otra vez) pasaron:
el joven sospechó de sus verdugos
justo antes de pensar: “son mis verdugos”.

Los carros de combate
quebraron sus talones de cristal.
Las alas de sus pies enmudecían
la madera lijada de su voz
(nunca el espino albar
vio blanquear sus hojas hasta el fin).

En el control remoto, verbum erat.
Dirigir a distancia equivale a matar.
Algunos renunciamos a juntar llaga e índice
en el arma de un gesto: llevarlos a la sien
de tu hermano pequeño sin pasar por el tanque.

El tanque, eran los tanques
descosiendo tu sombra: lo rematan y un alma
empieza a repartirse entre mil cuerpos.

Nuestra canción de cuna
amaneció doblada a los pies de su charco:
“el corazón del tiempo se moverá por ti”.

En los ejes, las ruedas separaban
la lluvia de tu sol.



PÉRFIDA ERÍN

                         (SETE VISIÓNS EN TERRA)
                          
A Chus, a Manolo e a Paulino, que chegaron

  1. azar obxectivo

irlanda segue lonxe, coma vós: equipolente, a miña intelixencia
ensaia nós de barco cos zapatos e os amallós compoñen
a música do chan, lousas desafinadas.
Levádellas ó mar, que é doutra corda
(prenderei na máis curta esa distancia).

Pero no medio e medio do traxecto
ancorarei os óxidos. Mesmo bucearei, se mo pedides,
na busca do tesouro que perdín.

Nas estremas, os vértices, lonxe de se atraer,
veñen dar noutra cousa. En min non se cumpriu
lei electromagnética ningunha,
porque nos aeroportos son as identidades
as que, presas de estrañas convulsións,
repelen a brancura do meu rostro.
E iso, desacougante, que ás veces lles poñemos
no verán, os mosquitos,
demasiado doados de morrer
na perversa espiral da cinta plástica.

Velaí o destino lamentable
da loita organizada contra os trópicos.

Hoxe, en suma, non houbo
pasaxe para min,
e nin o corazón,
que nunca lle fallou á orquestra íntima,
poderá detallar puntualmente o fracaso, o lamento ante a perda, nubes irreversibles
cando entre sangue e sangue sentimos cómo escoa
unha fluencia impar:
as posibilidades desbotadas.

O desacougo medra cando a mingua se estende ou se desmanda.
Quizais o corpo-máquina puidese suxeitarse
á lóxica inconsciente do despiste.
Así, nun organismo coma o meu
todo sucedería por azar,
os biorritmos irían ó compás do desastre
e o reloxo das veas tería a intermitencia
dalgún despertador intempestivo,
dun reloxo de cuco pendurado no teito, boca abaixo,
debaixo dunha fiestra substituta do chan
cos cristais cheos de bafo: unha trapela, un túnel
que conducise ó inferno, de cabeza.

(os cofres máis valiosos
son
matarilerón
os que custodian dentro
as chaves mergulladas).

2. A ciencia empírica

Dúas mulleres que viven nun piso de estudiantes
rematan por levar o mesmo tren de vida:
paradas que son óvulos desfeitos, estacións que de pronto retroceden
ante o ferro do seme esparexido en balde,
ante a semente tántrica.

Así os brotes de soxa,
conxelados.

Dous péndulos que marcan horas equidistantes
postos un cabo do outro,
acabarán bailando ó mesmo ritmo.

Todo, excepto a beleza, se contaxia.

En venecia vendíanlla ó postor máis cativo

(cómo inoculei eu, que nunca cartos tiven,
o virus imposible da beleza).

3. a venecia irlandesa

Colle unha coliflor, pártea pola metade.
Aí tés un hemisferio,
o lado máis austral,
as circunvolucións do teu pasado.

Seguramente andades
coa punta dos maimiños sobre o lee,
e os pregos da materia sumerxidos
nun río de pegadas.
Bed-rock, lino nalgures, é o nome que lle deron os xeólogos
a un estraño accidente que transcorre
nas correntes estremas. Co uso do guión,
pretendían reducir a cualidade insólita
do máis fondo dos ríos.

Un leito de dureza que fai da auga corrente saba mol
e dos pés vosos, auga. Tamén ós venecianos lles aprenden
a cantar de xeonllos sobre as dornas.
É un xeito de afacerse á decadencia móbil
na que toda cidade se resolve.
Perdereime, se vou,
na banda máis azul da camiseta.

(sempre que a miña nai me daba de mamar,
vestíase con roupa de liño transparente.
Aínda lle son alérxica a tódolos tecidos,
incluído o seu pelo).

En qué burato negro perdín o meu carné de identidade,
requisito do tránsito.
O meu fanado punto de chegada:
unha cidade ergueita sobre as augas dun río.
Se de pronto espertase do seu profundo sono,
veriamos sorrir ó triste heráclito

(a eternidade é un órgano de feira
que Deus desafinou
antes do seu sonado suicidio.
O tempo é un maragato
que o pulsa no teclado e pón a cabra
enriba da banqueta.
Despois da súa función
deixa quedar os pesos
e colle as perras chicas)

A non ser que tamén na doce erín
teña lugar o mal das augas altas
e a perla do feinismo se vexa, cal padrón,
sometida a un periódico naufraxio.

4. As malas (in)fluencias

nós sós: sinn fein sen min
encallado no fondo,
igual que o petroleiro
do poeta.

De cómo unha verdade tan probada
(as vangardas, o mar)
quedou comigo en terra.

Esta é a crónica do meu desprazamento polas redes da ausencia.

A viaxe que queda sen facer
modifica, de feito, todo o que non vivín
pero quizais tamén todo o que xa vivira.

Non hai como volver a unha cidade amada
para que os pasos sexan de sal nas escaleiras.
Así non hai quen poida resistir.
As rúas estreitábannos
con plutonio nos brazos e cemento no van
e a penas consentían o abandono.

En castelán do século de ouro, a palabra “azafata” significaba fonte.
En bandexas de prata, amables señoritas
adoitaban levarlles ós monarcas da corte
os asuntos de estado. Pergameos coa boca ben lacrada.
Concentrado nun selo, o vermellón do sangue que as loitas non callaran.

Un sangue así de fresco podería curar
mesmo ó rei pescantín,
enfermo pola ausencia de conflictos.
Tamén a el lle levaban un suntuario graal,
que nos primeiros textos viña sendo unha prata
ateigada ata os bordes, pero máis ben patela

(o da profundidade veu despois,
coa materia cristiá).

Servíanlle, profanas, as doncelas
ó seu amado rei
pescadas e ollomoles de iris inquisitivos, melancólicos.
Presencias circulares. Colas que os dentes morden
sen atreverse nunca a formular
a cuestión terapéutica.

Todo canto se lacra ten por obxecto último enfrontar pareceres.

Nós, que estado non temos, podemos emprender voos internacionais
e atopar bo consolo na estraña inmensidade do estranxeiro.
Aínda que os aeroportos se pretendan utópicos
(duty free, non-lugar, tamén lugar ameno)
sempre hai redes etéreas que a política
esconde.

5. Os trazos da canción

En australia os tótems fixéronse a si mesmos con arxila,
bolboretas sen ás polos camiños brancos.

Antes esparexeran pegadas de palabras por todo o territorio
e estes rastros de ensoño quedaron imprimidos
para sempre nas rochas.
A longa sucesión das primeiras pisadas
forma unha partitura musical.
Se sabes a canción, a letra non audible da canción,
nunca te perderás polo país.

A laranxa sanguina, as rosas damascenas.
Cousas que se desfán en ríos vermellos
e manchan canto tocan.

Unha canción é un mapa e tamén unha vía,
un pasaporte, un modo de substento,
unha escada que leva
ó máis alá. Se vas pola túa vía
espantarás o mal.
Tódolos teus encontros serán con irmandiños
e a loita será sempre hospitalaria.
Cada un dos episodios do cantar compartido
é unha zona sagrada,
militar. Pero, ai do que se para
e bebe dunha fonte
ou dun regato
que soan noutro ton,
alleos á epopea salmodiada.

Quizais atope a morte,
ou desentoe coa vida.

Os trazos da canción conectan o invisible que está próximo
co invisible arredado: dunas
de corrubedo.

No centro da cidade de parís hai unhas escaleiras
que repiten de sete en sete banzos
a escala musical. E cando vas por elas
os teus pasos compoñen
músicas de ascender e descender,
e a partitura cambia se decides subir de dous en dous,
ou baixar dando chimpos.
Como a escaleira é longa e frecuentada, cada un dos que a invaden
compón a súa canción, a un ritmo propio,
e unha canción conflúe coas restantes, e non hai son no mundo
que se pareza ó ruído compartido.

Ó final dunha obra de teatro político,
os actores queimaban bolboretas
para mostrar na escena o horror do vietnam.
As bolboretas eran pedazos de papel,
pero os trazos do horror imprimíanse en branco
e quedaba o papel manchado co alfinete
e o público fuxía
das cinsas, espantado.

6. A fin da historia

As vías ferroviarias chafáronlles o conto das orixes
ós pobres australianos. O tren conectou sons e os furados do monte
fixeron saltar minas de cancións mutiladas.
Pretextando xunguir pobos veciños,
os señores da terra crearon un pupurri chafalleiro:
unha canción de abba sampleada
por un rapper do bronx,
cun chisco da madonna dos 80
e algo de fondo étnico
para disimular.

Tamén nós asistimos á chegada da estrada comarcal
pero, como se nada, a muiñeira
goza de longa vida,
e o folk, aclimatado ás esixencias célticas,
é unha das novas formas
do pensamento único

(había quedar bonito fukuyama
bailando a carballesa nas ribeiras do sil).

Cómo sería entón o contacto real coas costas irlandesas,
se a levamos impresa nun xen mítico,
barilmente legada
dos pais ós sucesores. Poderemos as fillas,
de pasos conquistados,
erguernos contra a mancha orixinal. Coller unha tixeira e facer un collage
cos restos do xenoma masculino: o mapa pretendida-
mente humano
que reproduce, a escala, fiordos recortados
polo mesmo patrón.

7. para a habana

Toda illa é terrible. Por iso me conteño e devoro a chamada
deste salouco escuro.

A morte pola auga sobrevenlles agora
ós viaxantes que chegan
en dorna do inferior. Ós balseiros que voan
no aire dun pneumático pinchado.
Ós que mollan o lombo e comproban no tránsito
que a angustia é a resposta dos valentes
á maré dos estreitos.

Qué difente, en tanto, a morte dos turistas,
caendo cara ás augas
desde arriba.
De ben pouco lles serven, nese transo fatal,
as instruccións precisas
das sempre uniformadas azafatas
e dos sempre eficientes auxiliares de voo:

ana maria shorter viaxaba coa twa
e baixou desde o ceo
como din que, de pronto, fan os anxos.

Irlandeses do mundo, billie holiday canta anos despois
o voso gloomy monday. A voz de lady day converte a técnica
nunha imaxe da morte, masiva desde o século.
E a reverberación do seu micrófono
repite ata o infinito:

irlanda era unha torre dividida, como a mente das loucas na illa da salpêtrière
O capital serodio fixo estalar, de pronto,
a mente das enfermas. Vólvense esquizofrénicas,
elas que só dispuñan dunha arteria
para cada pasado. A non ser que ó cambiar de compañía
cambie tamén o tempo, e haxa varios presentes simultáneos.
Podemos supoñer que os amantes ausentes
viven nun decorado que alterna coa pantalla.
Non é que nos deixaran, senón que se mudaron
á habitación de enfrente,
onde as paredes falan porque son
a vida que contamos cos dedos dunha man.
Feita anacos miúdos, nunca tocará terra
a costa salferida da consciencia. Caso perdido, á fin.
Sabemos, desde hai tempo, que o mal do corazón
ten carácter político. Fronteiras escindidas: velaí, quizais, hoxe
o punto de xuntura. Nin synge coa súa frauta de médula de vaca
daría representada esta grande elexía
esponxiforme. Absorbémolo todo, como atentos discípulos.

Mesmo a keats,
ó epitafio

que nos enterra ós mortos
no cal vivo da auga.


(INTENCIÓNS)

Non levo té nas palmas pero teño unhas xemas
que poden rebentar en calquera momento.
Asisto á prehistoria das raíces
e os meus dedos ensaian a caricia só porque non te poden rabuñar.
Con auga da traída
preparo unha infusión de finísimas herbas
e o verde leva un nome proscrito de muller, de maría, de min.
Tamén quero casar pero non teño roupa.
Por iso ás veces penso no xabrón do lagarto,
nas eventualidades, miña nai:
enxugar outra vez a saia coa que andaba perdida por aí
(igual que a carolina íspome polos pés).
Primeiro eu almorzaba malas herbas ata un fondo chamado última gota
e logo
así fregaba a louza, así, así,
mesturando na lingua memoria con desexo.
Imito a voz de isolda,
lamento o meu destino moito máis torpemente que luísa
insisto (sempre insisto) en preguntar,
coas miñas mans tan brancas
sumidas nos cacharros máis profundos.
Podía demorarme en refregar a carne contra tódolos concos
para apañar os restos dun pouso tan acedo como inútil.
Pedín xogar a bico, verdade ou consecuencia
pero non me deixaron.
Así pasaba o ferro, así, así
coa traizón dos outros incendiándome o pulso,
e emprendía reformas nese cuarto que por desgracia todos levamos dentro
ou tapaba as goteiras dun faiado
que ardera sendo eu inmediatamente anterior na orde do tránsito.
O braseiro e a decadencia son case a mesma cousa.
Sorprendeume entre os dedos o espertar do remol
Porque me souben lúcida pero sentimental despois de todo.
Así berrei por fin, así, así,
solicitando asilo, pedra pómez, calquera circunstancia respirábel.

O estadio do espello, 1998


(INTENCIONES)

No llevo té en las palmas pero tengo unas yemas
que pueden estallar de uno a otro momento.
Viajo a la prehistoria de todas las raíces
y mis dedos ensayan la caricia sólo porque no pueden arañarte.
Con el agua del grifo
preparo una infusión de finísimas hierbas
y el verde lleva un nombre proscrito de mujer, de maría, de mí.
También quiero casarme pero no llevo ropa.
Por eso a veces pienso en el jabón,
en la que se avecina, madre mía:
enjuagar otra vez la falda con la que iba por ahí
(soy de las que se visten por los pies).
Primero desayuno malas hierbas hasta un fondo llamado última gota
y así friego la loza, así, así,
mezclando la memoria y el deseo en la lengua.
Imito la voz de isolda,
lamento mi destino mucho más torpemente que luisa
insisto (siempre insisto) en preguntar,
con mis manos tan blancas
sumidas en los platos más profundos.
Podía demorarme en restregar la carne contra todos los cuencos
por recoger los restos de un poso tan amargo como inútil.
Pedí jugar a beso, verdad o consecuencia
pero no me dejaron.
Así planchaba, así, así
con la traición ajena incendiándome el pulso,
y emprendía reformas en el cuarto que por desgracia todos llevamos dentro
o tapo las goteras de un altillo
que ardió siendo yo inmediatamente anterior en el orden del tránsito.
El brasero y la decadencia personal son casi la misma cosa.
Me sorprendió en los dedos la aurora de un rescoldo
porque me supe lúcida pero sentimental después de todo.
Así grité por fin, así, así,
solicitando asilo, piedra pómez o cualquier circunstancia respirable.

FORMA E CONTIDO

Que o sangue chama á porta, que me deitas.
Tés o millo na man, a forza é miña.
Eu déixome caer. Na mesa o corpo atopa
a única dimensión que lle faltaba.
Non desexo a caída senón a permanencia
(quen come o pan da mesa
ignora esta consigna. Só me deito na mesa
con quen sabe deixar os versos
para o postre. A carne é o que falta por dicir).

O millo gaña peso en vertical
e a suor perde o medo no meu corpo.
Pero non levo escudo, só a dureza do mármore
sen vetas. O seu frío sen vetas por detrás.
Que o corpo loite a morte
para facer do mármore o seu único inverno.
O pan e os nomes rompen o papel:
o fume que non trago,
a cinza que non puido esquecer o seu lume,
a borra do café no fregadeiro
o millo erguido e quente na túa man.

Esta vez a escritora a penas se censura.
Deixará que o poema siga a súa propia forma,
que é a da roupa caendo.

As fendas abren euros na parede.
Dilátase a madeira, o mar estoupa,
medra o meu propio chan, ti baloreces.

A nada nos teus dedos, eu na punta.


FORMA Y CONTENIDO

Que la sangre golpea, que me acuestas.
La mazorca en tu mano, en mí la fuerza.
Yo me dejo caer. Sobre la mesa el cuerpo
da con la dimensión que le faltaba.
No busco la caída sino la permanencia
(quien come pan encima de la mesa
ignora esta consigna. Me acuesto nada más
con quien sabe dejar los versos
para el postre. La carne es lo que resta por decir).

El maíz gana peso en vertical
y el sudor pierde el miedo sobre el cuerpo.
Pero no llevo escudo, nada más la dureza
del mármol sin las vetas.
Su frío sin las vetas por detrás.
Que el cuerpo luche a muerte
para hacer de ese mármol su invierno decisivo.
Los nombres entre el pan rompieron el papel:
el humo que no trago,
la ceniza no pudo olvidarse del fuego,
la borra del café en el fregadero
el maíz levantado, caliente entre tus dedos.

Esta vez la escritora apenas se censura.
Dejará que el poema siga su propia forma,
que es el de la ropa desvistiéndose.

Las fisuras abrieron euros en la pared.
Se hincha la madera, el mar explota,
crece mi propio suelo, te humedeces.
La nada entre tus dedos, yo en la punta.

No quieres que el poema te conozca, 2004.


marte
Non hai sexo entre iguais, dixo o filósofo
e ergueu o dedo índice.
¿Era unha acusación?,
preguntou a rapaza en voz moi baixa.

O rapaz limitábase a escoitar.
Pasou algo de tempo. Logo dixo:

O futuro, en xeral, non me interesa moito.
O futuro é unha orde de esperanzas.
Pero o pasado, engade, o pasado está aí.
O pasado inventámolo entre todos.

¿E por que non facemos
o mesmo co futuro?,
dille ela erguendo a voz.

¿Por que non inventamos o futuro?
El le ciencia ficción, resolve enigmas:

Os xeólogos non saben cómo era de profundo ese suposto mar, nin sequera se foi tan só unha poza. E tampouco saben se estes depósitos de auga salgada existiron noutras zonas de Marte, nin cando xurdiron, nin cando desapareceron.

Como o vaso ten viño,
temos tempo.

E unha visión do inferno desde arriba:
moita calor no corpo,
os mares por debaixo.

(En Marte o Paraíso tamén queima).

O demo hai que tocalo,
está entre as cousas.

O lobo ensina os dentes,
pero sabe deterse
xusto antes de morder.

Ela vai a simposios, escoita conferencias:

O límite é o verdadeiro protagonista do espacio. O presente, outro límite, é o verdadeiro protagonista do tempo.

¿Cres que nos poderemos entender?
¿Onde?, preguntou el
con ousadía.

Antes de dar a volta, ela pensou:
"A eternidade é o estilo do desexo".



venus

O libro non ten sexo. O libro é unha árbore.
 
Ela era como o xeo da mañá.
El levaba un anel no dedo máis pequeno.

Non te quero fundir,
só quero ver a herba
debaixo do teu corpo.

E se temos ideas
é porque virá o xeo
rescatalas.

¿Que feito parte en dous a nosa historia
se non temos historia , só este verso?

Case non lembro a infancia.
Vou quedando durmido.
A cabeza pequena, sobre a mesa,
mentres os demais falan.

¿Era a lingua dos mortos,
a lingua dos teus mortos?

Non, e baixou a vista.

Era a lingua da escola,
era a lingua das máquinas.

Íntimo é unha palabra que se aplica
ao que está moi adentro.

Os poemas que gardo son os que non se pechan.

¿Ou os que non se abren?

Busco a lingua perdida,
a que me precedeu.

Se escribo ocupo o espacio.

¿Igual que os astrounautas?

Case igual, case igual,
pero sen a bandeira.

Sen cravala no chan,
sen erguela do chan.

¿Nin a que leva un río
atravesado?

Nin a do fondo negro.

Ao ler trémelle a voz.
Ao escoitar verque o viño sobre a mesa.

A vibración é o ritmo do desexo.




POEMA DE AMOR

¿Cómo se estende a mancha?

(Igual que o amor)

Negar o azul é máis que nomealo.
Non falarei do mar: xa non se pode.

Para abolir o azar, dados redondos.
Os vellos e os cativos demóranse nos sucos.

Logo a pel tacha a pel
para esconder as partes vulnerábeis
ou vai pousando brancos por onde ninguén sabe.

A redeira abre as palmas.
Quere amosar as fendas.
O negro só chegou
para facer o dano máis visíbel.

As contraccións do parto
repiten a frecuencia que se escoita
por detrás das estrelas:

un ruxido de fondo, o non creado.

Fóra da terra o tempo abraza o tempo.

Cando estoupan as naves o universo dubida.

As pegadas fan quente a luz da lúa.
As galaxias expándense.

Algúns buratos negros aprenden a falar.

A conquista do espacio é reversíbel.
Os imperios non teñen interior.

O azul só ten lugar fóra do tempo.


Poema escrito para Alma de beiramar, libro colectivo xurdido como resposta ao afundimento do petroleiro "Prestige" nas costas galegas, en novembro de 2002, catástrofe que deu orixe ao movemento civil "Nunca Máis"]

el banquete

El congreso fundacional fue celebrado,
supimos mucho después,
para poderle ver las piernas a la semiótica,
donde la semiótica no era, ya lo creo,
una rama del pensamiento,
sino una mujer
que tenía las piernas largas,
hermosísimas ("ven, mi cierva").
Y los semióticos, ellos,
nunca habían visto tal cosa
(ya no: "le temps s´en va",
sobre todo para ellas,
que nunca envejecieron
tan lentamente como en los poemas).

En el quinto verso dije, traduciendo,
que el pensamiento tenía ramas
y en cierto sentido me retracto.
No vaya a ser que alguien
lea y piense en el natural hermoso
o componga un poema virgiliano.

Las piernas de la Kristeva,
por debajo de la mesa, en abierta confluencia
con el encaje del mantel
eran el único objeto del congreso.
La semiótica se ocupa,
entre otras muchas cosas,
de la relación de los signos con sus usuarios.


SEN NADA QUE PERDER PEREGRINAMOS

Sen nada que perder peregrinamos
en dirección a delfos, e en delfos cultivamos asfodelos
e outros euforizantes
sen marca comercial.
As sombras desdobraban o perfil das campás,
nunca o do noso corpo
Non había, por iso, puntos de referencia
nin tampouco de apoio: mundo que remexer.
Despois enredabámonos
na lingua da serpenta, nos misterios da alma:
cáles son, xa que logo,
os condicionamentos da tristeza.
O abismo dista metros das paredes do templo
e as edras disfrutaban apreixándonos.
Alí comprobaremos cánto de purificación
e cánto de lixivia houbo nos noso hálitos
abrasivos,
letais.
Abriremos sen medo
a caixa de pandora: é inxusto que a esperanza
sexa o único atributo.
Sen fe, sen caridade deambulamos por delfos
e tamén sen as tres
virtudes teologais: alma, corazón, vida.

Nós queriamos ter, por descontado,
alma (para conquistarte)
corazón (para quererte) e sobre todo vida
(para vivirla junto a ti). Nós, as inadaptadas
fuximos do infinito que levamos en nós
e ás veces sospeitamos
que a vida recoñece como constitutivos da súa esencia
máis de tres ingredientes.
Serán logo os camiños do señor realmente inescrutábeis.

Por iso era doado que nos abismaramos ante
a bendita inconsciencia de tanta finitude.
O acabamento marca
os últimos principios do real.
Entón namorabámonos de apolo, ou mellor de tiresias
porque ten as dúas partes
e varias dimensións. E xuntos tomabamos fluoxetina
para elevar o ánimo,
na busca do segredo dos seres infinitos
dentro dun mesmo ser, do efecto producido
polos alucinóxenos. Confundimos despois
a parte máis externa da mirada
cos cristais de colores.

Recuerdo aquella vez que yo te conocí.

Pero esquezo, por contra, os pormenores:
nos curtos percorridos
os lobos asaltaban pobres nenas
vestidas de vermello
pasando por enriba dos árbores do sangue.


Soy la mujer de rojo,
a do sangue sinistro e temerario,
a víctima primeira dunha arte corporal
que consistía en ter
anfibios apreixados nos xeonllos.
Unha palabra miña podería curarte,
a ti que non precisas salvación.
Por qué fóra do conto nunca
se sana
sana.
Nin tan sequera hamlet, armado coa súa paz,
co meu buril.
hamlet de dinamarca,
a quen o meu amor fixo inmortal.



SE NON CRUZAS A RÍA...

Se non cruzas a ría, nunca terás nin néboa nin presencia
no abismo do meu trono. Esa é, nin máis nin menos,
a primeira das ordes que lle dei
para probar o seu atrevemento.
Al cruzar la barca le dije al barquero: las niñas bonitas
no llevan dinero, por iso me convidas con frecuencia
e pouso na túa lingua unha moeda vella de metal
ou unha nova só de chocolate.
E cruzamos os ríos da memoria,
e como lexionarios a punto da conquista,
chamados polos nomes desde a beira contraria
seremos inmortais, confundiremos
a seiva e a saliva de los árboles, das árbores que somos.
Ou como combatentes dispostos a morrer
na defensa dos símbolos
pasaremos o mar pola peneira na procura das onzas,
esfarelando o trigo, vendo o gran nos teus ollos
e o cereal nos meus, sen expurgar.
Porque hai sempre un residuo de vida que lembramos:
a vida coincidente. Velocidades houbo da outra banda
que o impulso dos motores dificulta
e estas gotas de chuvia levan incorporado
o esquenzo, disolvente das ánimas,
das bágoas anteriores que utilizo para inundar a pluma
e escribir ao dictado dos meus deuses
que os barqueiros non morren
sen dar antes razón da súa existencia.

Sempre a tristeza soubo defenderme do mar.



PARA A HABANA

Toda illa é terrible. Por iso me conteño e devoro a chamada
deste salouco escuro.

A morte pola auga sobrevenlles agora
aos viaxantes que chegan
en dorna do inferior. Aos balseiros que voan
no aire dun neumático pinchado.
Aos que mollan o lombo e comproban no tránsito
que a angustia é a resposta dos valentes
á maré dos estreitos.

Qué difente, en tanto, a morte dos turistas,
caendo cara ás augas
desde o ceo
como din que, de pronto, fan os anxos.

Irlandeses do mundo, Billie Holiday canta anos despois
o voso Gloomy Monday. A voz de Lady Day converte a técnica
nunha imaxe da morte, masiva desde o século.
E a reverberación do seu micrófono
repite ata o infinito:

Irlanda era unha torre dividida, como a mente das loucas
na illa da Salpêtrière. O capital serodio fixo estalar, de pronto,
a mente das enfermas. Vólvense esquizofrénicas,
elas que só dispuñan dunha arteria
para cada pasado. A non ser que ó cambiar de compañía
cambie tamén o tempo, e haxa varios presentes simultáneos.
Podemos supoñer que os amantes ausentes
viven nun decorado que alterna coa pantalla.
Non é que nos deixaran, senón que se mudaron
á habitación de enfrente,
onde as paredes falan porque son
a vida que contamos cos dedos dunha man.
Feita anacos miúdos, nunca tocará terra
a costa salferida da consciencia. Caso perdido, á fin.
Sabemos, desde hai tempo, que o mal do corazón
ten carácter político. Fronteiras escindidas: velaí, quizais, hoxe
o punto de xuntura. Nin Synge coa súa frauta de médula de vaca
daría representada esta grande elexía
esponxiforme. Absorbémolo todo, como atentos discípulos.

Mesmo a Keats,
ao epitafio

que nos enterra aos mortos
no cal vivo da auga.



IN THE MOOD FOR LOVE

Lembraba aquel papel prendido nas paredes,
sobre todo as violetas recortadas,
a frialdade dos pétalos, a humidade dos toros
e aquel ceo rachado por único telón.
- Alí, dixeches ti, porque eu antes pensara
“todo é sempre anterior para quen o examina”
e ás veces cabe a posibilidade
de que a escarificación nos tome por obxecto
non coma corpos, senón coma cidades
que o fango deposita sobre a pel.
Unha cidade, dixen: só aquilo que se ve dentro das gotas,
convertido en reflexo ou en residuo.

As chinesas ardemos sen mirar.

Quero dicir que entón todo o que fora escuro
veu dar ás miñas pernas
e sentín o desexo de descorrer a saia,
coma quen bota ao chan un pano falso.
A escena sería esta:
ollos que perseveran dentro doutros
alén da treboada,
sempre máis revirados que constantes:
a chuvia transversal
do meu país.

Sorprendeume non verte rir de fronte,
como se en ti o sorriso
fose sombra chinesca, a medio proxectar nun día que treme,
e pensei que ese xeito preciso de mirar era tamén un xeito
preciso de querer: a caída das pálpebras,
a pel monologando coa súa suavidade,
un corpo que se abate, como o círculo
namorado do centro. Así en nós o desexo:
un burato sen boca.
Así en vós a paixón: unha frecha sen arco.

E eu envexaba do vestido dela
non a seda salvaxe, nin os brocados tristes, nin as flores desfeitas
senón a súa estratexia para anunciar o tempo.
Non falo exactamente de climatoloxía,
de cómo transportaba un cántaro metálico na man
como quen acariña o seu desexo facendo confluír
a agua apresurada dos regatos, a agua suspendida das lagoas,
a agua recursiva das fervenzas.

Falo principalmente do xeito no que a tea
parecía un calendario,
máis que un pretexto para a mirada allea,
máis que un pano dourado para enxugar a breve
humidade do corpo,
máis que un suspiro a penas afogado.
Como se o cineasta atopase un recurso
para probar que o tempo do desexo
é un tempo arqueolóxico, o que quere dicir que para concibilo
é preciso contar con todo canto é denso.
A táctica consiste
en facerlle vestir un traxe de chinesa,
o vértigo apretado dun traxe de muller
baixo a lente de aumento.

E así describirán as donas de Hong Kong órbitas planetarias,
como se os pexegueiros fosen minerais
para afundir no sangue.

Así as apertas teñen, cando menos se abranguen todo o corpo
a vantaxe innegable
de tapar

rostros difuminados, a penas violentos

(en el bosque de la Habana
una china se perdió,
y como yo era un perdido
nos encontramos los dos).


IN THE MOOD FOR LOVE

Recordaba el papel pegado a las paredes,
sobre todo las flores recortadas,
el azul de los pétalos, la humedad de los tallos
y aquel cielo rasgado por único telón.
- Allí, me señalaste, porque antes yo había dicho en otra lengua
"todo es siempre anterior para el que lo examina"
y siempre cabe la posibilidad de que la escarificación nos tome por objeto
no como cuerpos, sino como ciudades
que el fango deposita en nuestra piel.
Una ciudad, te dije: sólo lo que se ve por dentro de las gotas,
convertido en reflejo
o en residuo.

Las orientales arden sin mirar.

Quiero decir que entonces
todo lo que era oscuro se me posó en los muslos
y tuve tentaciones de descorrer mi falda,
como quien echa abajo un paño falso.
La escena sería esta:
ojos que perseveran dentro de otros
allende el aguacero,
siempre más tornadizos que constantes:
la lluvia transversal
de mi país.

Me sorprendió no verte reír de frente, como si en ti la risa
sólo pudiera ser una sombra chinesca, a medio proyectar en el temblor del día,
y pensé que ese modo de mirar es simultáneamente
un modo de desear: las caídas de párpados,
la piel ensimismada en su tersura,
un cuerpo que se inclina, como el círculo
enamorado de su mismo centro. Así en nosotras el deseo:
un círculo. Así el tiempo en ustedes:
una flecha.

Sólo que en la película nat king cole canturreaba en castellano
aquellos ojos verdes y yo envidiaba del vestido de ella
no la seda salvaje, no los brocados tristes, no las flores deshechas
sino su modo simple de anticiparse al tiempo.
No estoy hablando sólo de climatología,
de cómo transportaba un cántaro metálico en la mano
como quien acaricia su deseo haciendo confluir
el agua apresurada de los ríos, el agua detenida de los pozos,
el agua recursiva de las fuentes.

Hablo principalmente del modo en que el vestido
parecía un calendario, más que una argolla para la delicia
de la mirada ajena,
más que un pañuelo para enjuagar la breve
humedad del placer,
más que un suspiro apenas sostenido.

Como si el cineasta hubiera precisado indicadores
para probar que el tiempo del encuentro es,
por encima de otras consideraciones que no vienen al caso,
arqueológico, lo que quiere decir que para concebirlo
hace falta contar con todo cuanto es
denso. Su táctica consiste en
hacerle vestir un traje en primer plano,
el vértigo apretado de un traje de mujer bajo lente de aumento.

Y así describirán las damas de hong kong órbitas planetarias,
como si los duraznos fueran minerales
de clavar en la sangre.

Siempre nos intrigó el beso frotado
de los esquimales:
¿y cómo en la nariz, nos preguntamos?
Pero es que a lo mejor se puede arder
sin mirarse de frente.

Así el abrazo tiene, al menos si se da con todo el cuerpo,
la indudable ventaja
de tapar

rostros difuminados, apenas violentos

(en el bosque de la habana
una china se perdió,
y como yo era un perdido
nos encontramos los dos).


(Poema inédito)


VODA NA CATEDRAL

Nas fronteiras as linguas esquecen o seu nome
E quere isto dicir
que mesmo

“o esquenzo esquece”.

Enriba da tixela repenicaba o arroz
coma rosas desfeitas sobre un tul, ante a porta.

“Sentía que aquela rapaciña vía con extrema claridade o seu carácter e a súa vida, porque o amaba”

(Non é o mesmo dicir “dóesme” que “dóeme o estómago”)

...e non me quedarán máis que as pegadas.


LONXA DA SEDA

Velaquí unha experiencia posible
do sagrado,
onde Deus se transforma en libre comerciante
e o meu tremor avanza como o azucre
que non lle dei á cunca.

A cunca tamén bebe,
pero no sobre deixo o mellor resto.

Ou pechamos os ollos
para que no sabor
non haxa nada máis que ese sabor.
As ventás do nariz.
As cóxegas da lingua.

Deus pon as mans na seda
e conta só as moedas que caeron na fonte
para repinicar entre laranxas.


A ALMA DA LINGUA

Os brincos de coral que botaron no río
para que non lles desen mala sorte.
A olorosa pantera da que falou Ferrín
e alguén antes ca el, e alguén tras del.

O anel de carei nobre
que deixou esquecido en Mondoñedo
(a ela dérallo en prenda unha mulata
filla do cobre, triste).

O seu colar de vidro con reflexos dourados.

A cor das oliveiras cando enferman.

Todo aquilo brillou, ao mesmo tempo
mentres alguén falaba doutra cousa.
Era o sol, que a saudaba desde a fiestra
e aloumiñaba o vértice da pluma.

Ese día volveu escribir con maiúsculas.


EL ALMA DE LA LENGUA

Las cuentas de coral que echaron en el río
para que no les diesen mala suerte.
la olorosa pantera de la que habló Ferrín
y alguien antes que él, y alguien después.

Y la noble sortija de carey
que se dejó olvidada en Mondoñedo
(a ella se la había dado una mulata
hija del cobre, triste).

Y su collar de vidrio con reflejos dorados.

Y el color del olivo cuando enferma.

Todo aquello brilló, al mismo tiempo
mientras alguien hablaba de otra cosa.
Es el sol, que desde la ventana la saluda
y acaricia la punta de la pluma.

Ese día volvió a escribir con mayúsculas.


(Del libro Non queres que o poema te coñeza, 2004)


ENSAIO E ERRO

O poeta queixábase: “Teño o corazón traballado
como o dun home que anda esculcando un segredo”.
Por detrás da ventá as árbores florecidas
partían en oito metades o esqueleto da tarde.

Era a súa humilde forma de caber nos ollos da bibliotecaria,
afeita a educar a súa vista en contra das horas do día.
¿Ou falamos das árbores porque non temos tempo?

¿En que territorio as árbores deixan de ser
unha semente que só medra na boca
e enraízan no aire da noite, nos dedos de quen cava?

Pero este non é un poema ruralista.
Alguén deixou escrito
que cómpre camiñar mirando ao ceo,
cara as árbores todas.
Non porque o teito fose mellor que o chan.
Séculos hai que outros perderon esa guerra
(A terra só enmudece cando a pisan).

Pasou por entre as árbores, nunca tal cousa vira,
e dixéronlle: Tu que o entendías todo
e non viñeches: ¿que fai esa palabra
deitada nos teus labios?
¿onde florecerá se non a soltas?
¿por que non te perdiches no bosque de carballos
dos meus primeiros medos?

Tantas eran as causas interpostas
que a muller quedou xorda, quedou cega.
“Unha noite heivos dar
o colar de esmeraldas do meu sangue”,
e abría con coidado a súa pel branca.

E se as árbores tivesen o corazón no centro,
¿a quen desexarías transplantarlle a médula do espiño?
E se o corpo do home fora, desde o comezo,
dividido do corpo da muller
¿que facían eles, a esa altura,
alimentando coa súa carne os erros do contrario?

El atíñase ós feitos, faláballe da guerra,
pero o que a conmovía non era o seu relato
senón o modo no que a historia
era laboriosamente evocada para facerlle ver
cómo chegara a ser o que era agora.
Moito tempo despois ela entendeu.
Os feitos poden ser unha caricia,
sobre todo se somos imprecisos
e tamén algo menos (como cando a luz declina
facerlle un sitio ao tacto: ao sentido do tacto:
o seu sentido). A cerdeira no espiño:
un enxerto da historia nas nosas simples vidas.

Os datos eran o único que podían compartir.

Cando chegou o rei, déronlle unha soa pedra
e ergueu a lingua toda.
Ordenou que a cercasen cun valado
para que os traductores fixesen a súa garda.

O poema é a rede onde tódalas criaturas
imaxinarias caen.
Un pode recoller a rede ou estendela
pero no chan de lousa do papel
o que foi noso morre. “Non me interesa nada
do que cae no poema sen fendelo”.

Os sabios equivócanse na mente.
Os demais precisamos a lama para errar.

E o negativo das horas, ¿quen o revela?
¿Quen se atreverá a entrar no cuarto escuro dos días,
ver renderse de novo o que esquecemos
e perder o reverso da experiencia,
- o seu tacto rugoso- a cambio da visión?
Di tu, rei sen coroa, escoita cómo os erros
viñan de moi atrás
(neve na chaira, arxila, canaval,
lugares nos que o tempo prepara a súa xordeira.)

E o resto é soedá:


ENSAYO Y ERROR

El poeta se quejaba: “Tengo el corazón trabajado 
como el de un hombre que escudriña un secreto”.
Por detrás de la ventana los árboles en flor
partían en ocho mitades el esqueleto de la tarde.

Era su humilde forma de caber en los ojos de la bibliotecaria,
acostumbrada a educar su vista en contra de las horas del día.
¿O hablamos de los árboles porque no tenemos tiempo?

¿En qué territorio los árboles dejan de ser
una semilla que sólo crece en la boca
y enraízan en el aire de la noche, en los dedos de quien cava?

Pero este no es un poema ruralista.
Alguien dejó escrito
que es preciso caminar mirando al cielo,
hacia todos los árboles.
No porque el techo fuese mejor que el suelo.
Siglos hay que otros perdieron esa guerra
(la tierra sólo enmudece cuando la pisan).

Pasó por entre los árboles, nunca había visto algo así,
y le dijeron: tú que todo lo entiendes
y no vienes: ¿qué hace esa palabra
acostada en tus labios?
¿dónde florecerá si no la sueltas?
¿por qué no te perdiste en aquel robledal
de mis primeros miedos?

Tantas eran las causas interpuestas
que la mujer quedó sorda, quedó ciega.
“Una noche os daré
el collar de esmeraldas de mi sangre”,
y abría con cuidado su piel blanca.

Y si los árboles tuviesen el corazón en el centro,
¿a quién desearías transplantarle la médula del espino?
Y si el cuerpo del hombre fuera, desde el principio,
dividido del cuerpo de la mujer
¿que hacían ellos, a esa altura,
alimentando con su carne los errores del otro?

Él se atenía a los hechos, le hablaba de la guerra,
pero lo que la conmovía no era su relato
sino el modo en que la historia
era laboriosamente evocada para hacerle saber
cómo llegara a ser lo que era ahora.
Mucho tiempo después ella entendió.
Los hechos pueden ser una caricia,
sobre todo si somos imprecisos
y también algo menos (como cuando la luz declina
hacerle un sitio al tacto: al sentido del tacto:
a su sentido). El cerezo en el espino:
un injerto de la historia en nuestras simples vidas.

Los datos eran lo único que podían compartir.

Cuando el rey se acercó, le dieron una piedra
y con ella erigió todo el idioma.
Ordenó que lo cercasen con un muro
para que los traductores hiciesen su guarda.

El poema es la red donde todas las criaturas
imaginarias caen.
Un puede recoger la red o extenderla
pero en el suelo de pizarra del papel
lo que fue nuestro muere. “No me interesa nada
de lo que cae en el poema sin romperlo”.

Los sabios se equivocan en la mente.
Los demás precisamos el barro para errar.

Y el negativo de las horas, ¿quién lo revela?
¿Quién se atreverá a entrar en el cuarto oscuro de los días,
ver rendirse otra vez lo que olvidamos
y perder el reverso de la experiencia,
- su tacto algo rugoso- a cambio de la vista?
Di tu, rey sin corona, oye cómo el error
viene de muy atrás
(copos en la llanura, juncos bajos, arcilla,
lugares donde el tiempo prepara su sordera.)

Y el resto es soledad:



A MACIÑEIRA

Este era o noso conto, escrito antes de tempo
como todo o que ocorre no poema.

(Escrito antes de tempo, coma nós).

Dicirche esa palabra, “maciñeira”,
xusto antes de durmir,
cada un de nós debaixo dun dosel
de veludo vermello
(nós que xa non podemos
ser raíñas).

Dicila, “maciñeira”, contra aquela promesa.

Nunca máis falarás daquel lugar,
nin do home que te fixo
nin dos sabios:

se é vergonzoso que o home non poida axudarse co seu corpo, sería absurdo que non puidese axudarse coas súas palabras, posto que elas son máis propias do home que o seu corpo.

O problema, no texto, é esa palabra: home.
O problema na cama, debaixo do dosel
cando veñen os reis de noite e nos visitan.

Eu digo “maciñeira”, mentres tanto,
con tódolos seus sons.

Non esa carne impar da cereixa que falta,
da que tanto cantei sen resultado.
¿Pensaches algún día no moito que lles queremos ás cousas
que quedan desparelladas para sempre?:
un pendente, unha luva, o calcetín dun neno.

A cereixa que perdo existe para a nada,
existe só para que saiba que unha vez houbo dúas.

Eu só gardo o inservible.

E tampouco a laranxa, que cando é flor anuncia
algo moi diferente do que ofrece,
algo moito máis branco.

Ó día seguinte sentei naquel café,
e polo xeito de quedar a taza tan baleira,
coa culler non caída de canto, tampouco abandonada,
senón imposible de percibir en tódolos seus límites
souben que a anterior ocupante
tiña os labios pintados de vermello.

Foi alí onde comecei a escribir este poema.
Foi para ela, que puido lelo antes nos meus ollos,
cando nos cruzamos na porta do café. Foi para ela,
porque me viu pasar e eu nin sequera sei
cómo eran os seus ollos.

Foi para ti que escoitas o que non sei dicir.

Ese era o meu segredo,
metín toda a cabeza no toro daquela árbore
e dixen: “maciñeira”.
No momento en que o digo, a árbore que plantaron para ti
dálle ó chan o seu froito máis vermello.

Na súa orella esquerda o rei sentiu un eco
e unha lágrima deu con toda a auga do río.

O teu pai trae sementes
e vaillas prometendo á terra do xardín.

Cada irmá escolle unha árbore,
pero eu errei a fábula
porque as túas mazás non son vermellas.
Descubrino cando me contaches
que alguén levara un cesto cheo
e mentres te escoitaba, o cuarto todo
foise enchendo a modiño dese olor.
Entón vin que eran das amarelas,
das que amargan un pouco
e deixan entre os dedos o seu brillo.

Nese momento souben
que podía confiar na túa maciñeira.

Poño as mans na cortiza, con coidado,
van quedando grabadas as cousas que me di.
Tardarei vinte séculos en entendelas todas
(séculos que non teño, pero o tempo
comeza a romper dentro dos meus ollos).
As froitas fanme ver
que a pel que separaba en dúas as cereixas
é a mesma que nos une polas mans.

As virxes non bailaban arredor daquela árbore para protexela,
senón para protexerse. Tamén a laranxeira,
despois de ti ler isto,
verá morrer na herba a súa flor máis alta:
ela que era perfecta unida ás ponlas.
Non para demostrar que hai un fío invisible
entre a morte e a beleza, senón para que saibamos
que a desintegración dos corpos
non é un accidente,
senón unha suma que a flor máis branca,
agora desfeita en nós,
fixera de memoria desde o aire.

Eu cría que lle estaba contando á maciñeira o meu segredo,
e era ela a que ía escribindo as súas cousas, unha a unha,
nos aneis sucesivos.
Os leñadores buscan ese texto
pero así, pola forza, non hai quen o descubra:
porque está dentro delas,
porque abertas só poden
revelar a súa idade, non o seu infinito.

E así vemos, fendidas nós e as árbores,
que a vida esconde o seu misterio en círculos concéntricos,
para que siga medrando. E cando cremos entender
ela dános un número, unha nota, unha imaxe.
Porque a súa piedade non consiste en facernos crer que podemos comprendela
senón en axudarnos a non comprendela nunca por completo.

No canto de dicirche o nome do meu rei,
digo o nome do vento, ti xa sabes.
O sabio enmenda o texto.
Os homes tamén dormen debaixo do dosel.



Cocino a todas horas para precipitar los alimentos crudos
en los abismos de la olla. Las galletas maría
(sutilmente pisadas)
engordan (según dicen) la salsa de tomate.
No tengo métodos pero exhumé un libro de recetas
que parece un compendio del universo.
De la naturaleza dijo galileo
que era un gran tejido (calceta, macramé)
y la piel de cebolla sirve para calcar los versos que nos
/gustan.
Siempre la cebolla tarda (temblad, lacrimales) en disolverse,
por eso es lo primero que se echa.
En los quemadores, en cuestión de segundos,
el fuego ocupa el lugar de la indiferencia.

Traducción: Rafael Álvarez R.