LOMMELS ZAND LEEFT!

Heide- en stuifduinrelicten kennen zeer bijzondere fauna
Decennia lang vocht Lommel tegen zand. De schrale grond bood weinig perspectieven op welvaart en het stuivende zand rukte op naar de bewoonde wereld en zorgde daar voor overlast. Door er zware industrie toe te laten kon de werkloosheid worden teruggebracht en door afval uit Antwerpen uit te rijden werd gepoogd het zand te temmen. De enorme vervuiling die dit met zich meebracht heeft diepe sporen achtergelaten, maar Lommel is hard op weg die uit te wissen. Bijvoorbeeld door de bodem te saneren, te laten exploiteren voor zandwinning of door er bomen aan te planten.
 
Helaas wist ze daarmee niet alleen de littekens van een ecologische rampperiode uit, maar ook de contouren van haar historische landschap, dat uit uitgestrekte heide met duinen bestond. Een aantal bijzondere dieren uit die tijd heeft zich door de jaren heen in kleine relicten kunnen handhaven, maar staat op punt om voorgoed te verdwijnen. Er zijn er zelfs bij die niet eerder in België werden waarge-nomen, of waarvan men veronderstelde dat ze waren uitgestorven. De Projectgroep Levend Zand heeft ze geïnventariseerd en wil ze op deze site aan u voorstellen. Wij allen dragen uit het oogpunt van goed rentmeesterschap de plicht om ze voor de toekomst te behouden. En om dat te kunnen bereiken staat de klok op vijf voor twaalf.
Onwetendheid?
Valt het de Stad aan te rekenen dat het zover is gekomen? Onwetendheid
is waarschijnlijk de belangrijkste oor-zaak. Zand associëren we met dood materiaal, schraal met onvruchtbaar. Dus leek er weinig op tegen om juist daar industrie te ontwikkelen, de stadgrenzen te verleggen, wegen door te trekken en grootschalig zand te winnen. Slechts weinigen realiseren zich dat tussen heide en op stuifzand een unieke fauna gedijt, met vaak een heel bijzondere levenswijze. Vogels, Reptielen, Vlinders, Spinnen, Kevers
en Bijen en Wespen die zich aan de speciale omstandigheden hebben aangepast.
 
Natuur die voor de groeiende stad en economie werd geofferd werd soms gecompenseerd, dus kwam er elders nieuwe natuur voor in de plaats. Alleen, natuur is niet maakbaar. Op eeuwenoude heide, zoals op Balim Gronden, is de fauna ook door de eeuwen heen gevormd en in balans geraakt. Elders gecreëerde heide oogt landschappelijk gelijkwaardig, maar zal pas na verloop van vele jaren door de meest mobiele (en daardoor vaak ook algemeenste) soorten worden gekoloniseerd. Uitgerekend de schaarse dieren die in het oude gebied leefden zullen er nooit geraken.
De laatste authentieke heide- en landduinrelicten vormen nog een staalkaart van de vroegere fauna. Slechts door die te behouden, goed te beheren, met elkaar te verbinden en uit te breiden kunnen deze schatkamertjes voor het nageslacht behouden blijven. Een verantwoordelijkheid die minstens zo zwaar zou moeten tellen als de bescherming van een historisch gebouw of monument.
De Projectgroep Levend Zand draagt op deze site de vergaarde kennis over op de Lommelse bevolking, bestuurders en beleidsmakers. Vanaf nu is het hierboven geschetste excuus dus niet langer legitiem. Zij roept iedereen op om binnen de mogelijkheden die hem of haar ter beschikking staan dit initiatief te steunen en zal daar ook een aantal ideeën voor aanreiken.

   

   

 

 

 

 

 

Kinderen basisschool maken kennis met kriebelbeestjes.

 

Soorten determineren tijdens biodiversiteitsweekend. 

    Bestuurders hebben de morele plicht om bedreigde natuur te beschermen:

Levend Zand verlangt goed rentmeesterschap!
 
 
Winnaar van de Natuurpunt Award 2013
 
                                                                                                                                                                                        *