Tiểu sử NSƯT Lệ Thủy

Nghệ sĩ Lệ Thủy sinh ngày 20 tháng 5 năm 1948 tại tỉnh Vĩnh Long, tên thật là Dương Thị Lệ Thủy (sau đổi thành Trần Lệ Thị Thủy) là một nghệ sĩ ưu tú cải lương.

Sự nghiệp

Nghệ sĩ Lệ Thủy sinh ra trong một gia đình rất nghèo tại làng Đông Thành, huyện Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long. trong một gia đình nông dân có 8 chị em, trong đó Lệ Thủy là chị cả. Sau đó cả nhà đã lên Sài Gòn để mưu sinh.

Năm Lệ Thủy lên 10 tuổi, anh Tư Long làm ở ban văn nghệ xóm bên tình cờ nghe cô bé ca vọng cổ. Anh mời Lệ Thủy tham gia và gửi theo học ca cổ với thầy Năm Truyền làm thợ hớt tóc ở Khánh Hội. Sau đó Lệ Thủy được gửi sang học bài bản cải lương 3 Nam, 6 Bắc với nhạc sĩ Tám Đen. Lúc đó các em của Lệ Thủy liên tục đau ốm, gia đình nợ nần tứ phía. Không tiếp tục đến trường được do không có khai sinh, Lệ Thủy đã phải làm việc sớm để phụ giúp gia đình và quyết định xin đi theo làm việc ở gánh Trâm Vàng (ở TP.Biên Hòa - tỉnh Đồng Nai) để đỡ gánh nặng cho ba má.

Với bài ca cổ "Cô gái bán đèn hoa giấy", đầu tiên qua việc ngâm thơ hậu trường, đóng những vai kép con trên sân khấu... 13 tuổi, Lệ Thủy thế vai kép con trên đoàn Trâm Vàng, 14 tuổi Lệ Thủy đóng các vai đào nhì. Một thời gian sau, Lệ Thủy rời Trâm Vàng để về Công ty Kim Chung của ông bầu Trần Viết Long, một đại bang có 7 đoàn hát. Tại sân khấu này Lệ Thủy đã được soạn giả Ngọc Văn nhận làm con nuôi, ông viết nhiều kịch bản đưa Lệ Thủy vào đóng từ vai phụ cho đến vai chính [1]. .

Sau những bước đi đầu tiên tạo được ấn tượng, ông bầu Trần Viết Long lập đoàn Kim Chung 3. Lệ Thủy chuyển sang đây diễn chung với nghệ sĩ Thanh Hải trong vở "Bẽ bàng duyên mới" của soạn giả Ngọc Văn. Tên tuổi của Lệ Thủy bắt đầu nổi lên, trở thành cô đào chính sáng giá lúc vừa tròn 15 tuổi.

Sau đó Lệ Thủy hát ở đòan Kim Chung 5, tại đây Lệ Thủy đóng cặp với nam nghệ sĩ Minh Phụng tạo thành một cặp đào - kép ăn ý, được báo chí thời đó phong tặng là cặp Bão biển vì mang lại doanh thu cao cho đoàn qua các vở Xin một lần yêu nhauĐêm lạnh chùa hoangKiếp nào có yêu nhau,...

Năm 1975, Lệ Thủy gắn bó với Đoàn văn công TP. Hồ Chí Minh qua các vở diễn Cây sầu riêng trổ bôngTiếng sóng Rạch GầmKhi bình minh trở lại, ...

Tháng 2 năm 1984, nghệ sĩ Lệ Thủy được vinh dự tham gia Đoàn nghệ sĩ lưu diễn Tây Âu cùng với nghệ sĩ Bạch Tuyết, Diệp Lang, Ngọc Giàu, Minh Vương,....với các vở diễn Đời cô LựuCâu thơ yên ngựa,.. Báo chí thời đó gọi là đem chuông đi đánh xứ ngườiđầu tiên sau ngày miền Nam thống nhất. Sau chuyến đi về các nghệ sĩ trong đoàn đã hợp lại và thành lập nên Đòan nghệ thuật 2-84. Vở tuồng Tô Ánh Nguyệt và Đời cô Lựu là hai vở tuồng khai trương cho đoàn 2-84. Ở sân khấu này, nghệ sĩ Lệ Thủy đã làm say đắm bao khán giả qua các vở tuồng Tô Ánh NguyệtÁo cưới trước cổng chùaTrắng hoa maiKiếp chồng chungLôi vũ,...

Những năm đầu 1990s Lệ Thủy chủ yếu họat động ở lĩnh vực video cải lương. Một số vở cải lương từng gắn với tên tuổi nghệ sĩ Lệ Thủy khi hát ở đoàn Kim Chung 5 trước năm 1975 cũng được quay video như Đêm lạnh chùa hoangTây ThiMáu nhuộm sân chùaKiếp nào có yêu nhauBăng Tuyền nữ chúa,....Những năm sau 1990s, nghệ sĩ Lệ Thủy đi lưu diễn thường xuyên ở các tỉnh miền Tây, các vùng sâu, đem tiếng hát của mình gần hơn với khán giả nông thôn.

Sân khấu cải lương ngày càng gặp nhiều khó khăn. Nghệ sĩ Lệ Thủy cùng với nghệ sĩ Diệp Lang và Minh Vương đã thành lập chương trình "Những dấu ấn không phai" trực thuộc Nhà hát Trần Hữu Trang quy tụ các nghệ sĩ U50. U60 tham gia biểu diễn các vở tuồng kinh điển ngày xưa. Một số vở diễn của chương trình như Giẫc mộng đêm xuânTình mẫu tửMột ngày làm vuaĐêm giao thừa,... Năm 2008, chương trình được họat động với tên gọi là nhóm xã hội hóa "Sân khấu vàng" trực thuộc Nhà hát Trần Hữu Trang nhằm tập hợp các nghệ sĩ tham gia biểu diễn đồng thời doanh thu từ chương trình dành vào cho họat động xây tặng nhà tình thương. Đến nay, "Sân khấu vàng" do Lệ Thủy và Minh Vương thành lập đã dựng các vở diễn như Sông dàiLá sầu riêngMột ông hai bàĐêm lạnh chùa hoang,... và đã trao tặng hơn 30 căn nhà tình thương cho các gia đình khó khăn.

Hiện tại, nghệ sĩ Lệ Thủy vẫn cộng tác thường xuyên với Nhà hát Trần Hữu Trang trong những chương trình biểu diễn phục vụ công chúng và tham gia đi show ở các tỉnh.


Danh hiệu, giải thưởng

  • Giải Thanh Tâm (năm 1964), Lệ Thủy cũng là nữ nghệ sĩ trẻ nhất đoạt giải này sau 10 lần tổ chức.
  • Giải Kim Khánh (1974)
  • Giải A1 Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc (1980).
  • Danh ca vọng cổ được yêu thích nhất năm 1989 do báo Sân khấu tp.HCM tổ chức.
  • Giải Đôi nam - nữ diễn viên cải lương được yêu thích nhất năm 1992 (cùng với nghệ sĩ Minh Vương) do báo Sân khấu Tp.HCM tổ chức.
  • Kỷ luật Guiness Việt Nam 2008 cho Đôi bạn diễn lâu năm và ưng ý nhất(cùng với nghệ sĩ Minh Vương).
  • Giải Mai vàng cho hạng mục Nữ diễn viên cải lương được yêu thích nhất do báo Người lao động tổ chức năm 2008.
  • Giải Mai vàng cho hạng mục Nữ diễn viên cải lương được yêu thích nhất do báo Người lao động tổ chức năm 2009.

    Gia đình

    Năm 1973, nghệ sĩ Lệ Thủy lập gia đình với một cử nhân kinh tế và đến nay hai người đã có 3 người con đều học hành đến nơi đến chốn. Người con trai thứ hai của nghệ sĩ Lệ Thủy, sau khi tốt nghiệp đại học ở Úc đã trở về Việt Nam nối nghiệp mẹ làm ca sĩ, lấy nghệ danh là Dương Đình Trí. Anh cũng là tác giả của hơn 60 bài ca cổ, tân cổ giao duyên mà nữ nghệ sĩ Lệ Thủy đã có dịp trình bày trong các chương trình Vầng trăng cổ nhạc như Mẹ tôiTha hươngGiấc ngủ đầu nôiNgợi ca quê hương emLòng của biển,.... Năm 2009, Dương Đình Trí tổ chức liveshow Bước chân hai thế hệ nhân dịp sinh nhật lần thứ 61 của mẹ mình và cũng chính thức khẳng định con đường đi hát chuyên nghiệp của mình.

Nhận xét


Vua vọng cổ Viễn Châu lý giải: “Lệ Thủy có một giọng ca hiếm hoi trong làng cổ nhạc, với chất giọng kim pha thổ, đã từng được báo giới Sài Gòn trước đây phong tặng là giọng ca chuông ngân” [2].

Năm 1964 khi soạn giả Viễn Châu kết hợp tân nhạc và cổ nhạc để tạo nên bản tân cổ giao duyên, ông đã chọn giọng ca Lệ Thủy thể hiện cho thử nghiệm này, với bài hát Chàng là ai. Bản tân cổ giao duyên đến ngày nay vẫn còn làm say mê bao khán thính giả mộ điệu cải lương với những giọng ca vàng của cải lương như Minh Phụng, Minh Cảnh, Minh Vương, Lệ Thủy, Mỹ Châu, Thanh Kim Huệ, Phượng Liên,...

Những bài vọng cổ Lệ Thủy trình bày

  • Cô gái bán đèn hoa giấy;
  • Cô hàng chè tươi;
  • Lương Sơn Bá - Chúc Anh Đài;
  • Bánh bông lan;
  • Nấu bánh đêm xuân, v. v...

Các vai diễn

  • Hồ Bảo Xuyên (Đêm lạnh chùa hoang)
  • Hạnh (Cây sầu riêng trổ bông);
  • Nguyệt (Tô Ánh Nguyệt);
  • Kim Anh (Đời cô Lựu);
  • Kiếp chồng chung
  • Thiên Kiều (Trắng hoa mai);
  • Xuân Tự (Áo cưới trước cổng chùa)...
Bài viết từ vikipedia

Subpages (1): CONTACT
Comments