Beweging van de schaakstukken


Sire, uw leger bestaat uit:

8 soldaten die de front linie verdedigen :de pionnen.
2 Wachttorens in de hoeken: de torens
2 Ridders op een paard: de paarden
2 Bischoppen : de lopers
Uzelf de koning en uw vrouwmens, de felste van iedereen: de koningin..


Tijdens het spel bewegen u en uw tegenstander elk op zijn beurt een stuk. Af en toe wordt er een stuk genomen, jullie manoeuvreren de stelling in wat jullie beide denken dat het beste is. Een koning sterft in de strijd of er wordt gelijkspel overeen gekomen.
Uiteindelijk is het een kwestie van overeenkomen ;) of niet...



Hoe bewegen de schaakstukken ?

Even alle misverstanden uit de wereld helpen:

Verwar bij de beweging van de stukken niet met dammen, schaakstukken bewegen anders.. Je beweegt een stuk naar een veld op het schaakbord (volgens de regels van dat stuk uiteraard) en als daar een vijandig stuk staat, dan wordt dat stuk genomen. Het verdwijnt van het bord en jouw stuk neemt het veld in (dit alles met uitzondering van de koning die nooit geslagen wordt).
In schaken wordt een stuk dus niet geslagen door erover te springen maar echt door op het veld te gaan staan waar het stuk stond. Simpel toch ?

Wanneer een stuk beweegt, dan kan het niet 'door' of over zijn eigen stukken bewegen (het paard is hierop een uitzondering maar dat zien we ietsje verder op deze pagina). Er moet dus altijd een open weg zijn naar het veld waar het stuk naartoe wil bewegen.
Een stuk kan dus ingesloten zijn door zijn eigen  kameraden, of door vijandelijke stukken.
Een stuk kan genomen (= geslagen) worden. Maar dit is niet verplicht!

Welke stukken je best met welke stukken neemt (de waarde van de stukken) leggen we later uit. Net zoals je niet een stuk van een euro wisselt voor een briefje van 50 euro ga je dit in het schaken normaal ook niet doen. Ik zeg normaal want je zal snel leren dat er weinig zekerheden zijn het schaken , wel veel algemene regels die je best volgt maar alles is situatie afhankelijk. Dat is net wat het zo boeiend maakt!

vb een toren kan vooruit bewegen (zover hij wil) maar maximaal tot op het veld (= een hokje op het bord) van het eerste vijandelijke stuk (of pion). De toren gaat op het veld staan waar de vijandelijke pion stond, en deze pion wordt van het bord verwijderd.
tip: Je zorgt er best voor dat je stukken zo opgesteld staan , dat ze veel velden bestrijken (dus naar veel velden kunnen gaan, mobiel zijn of 'actief' staan. Hoe meer mogelijkheden, hoe meer vreugd.

Oja, wit begint altijd in het schaken, en leg je bord zo dat er links beneden een zwart veld is. De dame staat altijd op haar eigen kleur, dat past mooi met haar kleed. Dus de witte dame staat op d1, een wit veld. De zwarte dame op d8, een zwart veld. De koning heeft niet te kiezen en staat er naast (e1 en e8 resp.)

Je kan de beweging van de stukken hieronder lezen, maar in dit uitstekende filmpje leerje ze ook:

Beweging van de stukken



Zoveel verschillende soorten stukken zijn er niet want je hebt er enkele dubbel. Here we go:

De toren beweegt horizontaal en verticaal.
Stel dat er een vijandelijk stuk (vb een zwart paard)  op een van die gele bolletjes staat, dan kan de toren die pakken. De toren beweegt naar dit veld , het zwarte paard verdwijnt in de doos, en de toren staat nu op het veld dat het paard stond. Hiermee eindigt zijn beurt.


Het paard
beweegt in een L vorm. Dus 2 vooruit en eentje opzij, of 2 opzij en eentje vooruit. Net zoals op de tekening.
Het is even wennen, maar dat lukt wel ;)
In tegenstelling tot de andere stukken is het paard het enige stuk dat OVER andere stukken kan springen. Moest het paard op de tekening omsingeld zijn door andere stukken, dan nog zou het naar al deze velden kunnen springen.


De loper beweegt op de diagonaal en kan er nooit af. Je hebt een wit-veldige loper en een zwart-veldige loper. Een witveldige blijft heel de partij op de witte velden en een zwarte op de zwarte velden. Zo simpel is dat!



De dame ofwel 'de koningin' beweegt als een toren en loper in elkaar. Ze is het krachtigste stuk op het bord!



De koning: Hoi, dit ben jij! Je kan in alle richting eentje bewegen. Let wel, je moet altijd 1 hokje van de vijandelijke koning blijven (alsof er een onzichtbaar krachtveld rond de koning is waar de andere niet over kan). De reden hiervoor is dat je jezelf niet schaak mag zetten.
De koning is op zich best een krachtig stuk, maar als hij eraan is dan is het spel gedaan! daarom wacht de koning meestal tot de gevaarlijke stukken (zoals de dames) geruild zijn voor hij uit zijn kot komt. Een vaak voorkomende beginnersfout is dat ze hun koning vergeten
te gebruiken in het eindspel. Dat is jammer, want de koning maakt op het einde vaak het verschil.



De pion. Je beeld je een pion best in als een soldaat met een heel groot schild voor zich en een speer in zijn handen die schuin naast zijn schild uit steekt. Pionnen lopen vooruit en vooruit, nooit achteruit en als ze een vijandelijke pion (of een vijandelijk stuk) tegenkomen dan kunnen ze niet meer door.  (beeld je in: als een wanhopige duwen ze met hun schild tegen elkaar, maar er is geen beweging in te krijgen). Hoe kunnen ze dan vooruitgang boeken ?? Wel, ze kunnen schuin pakken (de speer die schuin naast het schild uit steekt). Op de tekening kan de pion het paard pakken door naar dat veld te bewegen en het paard te verwijderen van het bord.
* De eerste zet van een pion mag deze in plaats van 1, ook 2 vakjes vooruit gaan. Dit is niet verplicht en kan enkel de eerste zet.
Pionnen bepalen heel erg het karakter van het spel. Als er veel stukken en weinig pionnen zijn is het erg scherp en gevaarlijk spelen (dit kan erg leuk zijn voor wie van trucjes en actie houdt). Waarom ? Beeld je eens 10 cowboys in op een voetbalplein die op elkaar schieten. Gevaarlijk niet ?
Als er in tegenstelling veel pionnen op het bord staan dan is het minder gevaarlijk. Het voetbalplein van hierboven  staat vol met muurtjes van 5meter hoog. Veel minder gevaarlijk dus.
Als er veel pionnen tegen elkaar geblokkeerd staan en niet kunnen bewegen dan noemen we dit een gesloten stelling en komen je paardjes goed van pas omdat ze over de pionnen kunnen springen. Ook dit kan erg leuk zijn.

Oh, maar er is nog iets! Als een pion de overkant van het bord haalt, dan mag je deze inwisselen voor een stuk naar keuze! Meestal wordt de dame gekozen omdat dit het sterkste stuk is maar dit is niet verplicht. Je mag geen koning kiezen en ook geen pion (duh).
Maar met meerdere dames spelen kan dus perfect!



Dus nog even de speciallekes op een rij:


  • Je mag jezelf niet schaak zetten (alles over schaak zetten vind je hier), hieruit volgt dus dat de koning nooit vlak naast de andere koning mag staan.
  • Een pion die aan de overkant geraakt mag om het even welk stuk worden behalve een koning en een pion (een pion wordt trouwens niet tot de stukken gerekend)
  • Een pion mag de eerste zet 2 hokjes vooruit springen of 1, je mag kiezen. Enkel de eerste zet!
  • Een paard spring over andere stukken, en is het enigste stuk die dit kan
  • Pakken is niet verplicht !

Snel schaak op een reuze schaakbord



Subpagina''s (1): Waarde van de stukken
Comments