Ερευνητικές εργασίες στη Λίμνη Κάρλα

    Η ιστοσελίδα αυτή προσπαθεί να αναφέρει ότι νεότερο υπάρχει σχετικά με την επιστημονική έρευνα στη Λίμνη Κάρλα. Για το λόγο αυτό, θα ενημερώνεται κάθε φορά που δημοσιοποιούνται νέα επιστημονικά αποτελέσματα. Αν και το υλικό της ιστοσελίδας στηρίζεται σε επιστημονικά δεδομένα, η επιθυμία μας είναι να επικοινωνήσουμε αυτήν τη γνώση και στους μη-ειδικούς.

Σχετικά με τη λίμνη
    Η Λ. Κάρλα βρίσκεται στην κεντρική Ελλάδα (39029΄02΄΄Ν, 22051΄41΄΄Ε). Πριν την αποξήρανσή της κάλυπτε περίπου 180 Km2. Στις αρχές τις δεκαετίας του 1960 η λίμνη απξηράνθηκε μέ διοχέτευση των νερών της στον παρακείμενο Παγασητικό Κόλπο μέσω μιας υπόγειας σήρραγας. Ωστόσο, μικρές υδατοσυλλογές με τη μορφή υγροτόπων παρέμειναν σε διάφορα σημεία της παλιάς λίμνης.
    Η δομή και λειτουργία της λίμνης συνδεόταν ανέκαθεν στενά με τον Πηνειό Ποταμό καθώς πλημμυρικά επεισόδια του ποταμού παρείχαν στη λίμνη νερό πλούσιο σε θρεπτικά στοιχεία. Αυτό, καθώς και μερικά άλλα βιολογικά και φυσικά-χημικά κροτήρια, έδωσαν έναν έυτροφο χαρακτήρα στη λίμνη ακόμη και πριν την αποξήρανσή της.
    Στη δεκαετία του 1990 αποφασίστηκε από θεσμικούς παράγοντες η αποκατάσταση της λίμνης, μέσω επανπλήρωσής με νερό από τον Πηνειό Ποταμό μια έκταση περίπου 38
Km2. Εν τέλει, η εισροή του νερού ξεκίνησε μόλις το Σεπτέμβριο 2009.
    Το Μάρτιο και Απρίλιο 2010, συνέβησαν δύο επεισόδια μαζικών θανάτων ψαριών στη λίμνη. Τα νεκρά ψάρια επέπλεαν σε διάφορα σημεία της λίμνης σε περίπου 3.5 με 5 km ακτογραμμής. Εκ τότε, έχουν παρατηρηθεί σποραδικοί θάνατοι ψαριών.


Αβιοτικό περιβάλλον
    Η πιο σημαντική παράμετρος σε μια λίμνη που βρίσκεται υπό καθεστώς επαναλπήρωσης είναι η στάθμη του νερού. Μέχρι σήμερα φαίνεται ότι η στάθμη της λίμνης ανεβαίνει. Αυτό όμως δεν είναι παρά το πρώτο βήμα για την επιτυχή αποκατάσταση της λίμνης. Ας δούμε παρακάτω τις κοινότητες του πλαγκτού που ακμάζουν σ' αυτό το διαρκώς μεταβαλλόμενο οικοσύστημα.
    Την πρώτη χρονιά, η νέα Κάρλα χαρακτηρίστηκε από σχετικά υψηλές τιμές αλατότητας του νερού. Από το Μάρτιο έως και τον Αύγουστο 2009, η αλατότητα κυμάνθηκε από 7,6 έως 13,2 τοις χιλίοις, δηλαδή περίπου το 1/5 έως 1/3 των τιμών αλατότητας της ανοιχτής θάλασσας. Από το Σεπτέμβριο 2009 όμως και μέχρι την αρχή της άνοιξης του 2012, η αλατότητα μειώθηκε περίπου στο 1,5 τοις χιλίοις, λόγω της συνεχιζόμενης εισροής γλυκού νερού για την πλήρωση της λίμνης.


Κυανοβακτήρια
    Σε αυτήν την ομάδα ανήκουν μερικοί από τους πιο τοξικούς για τον άνθρωπο και πολλά ζώα μικροοργανισμοί. Οι πρώτες μετρήσεις κυανοβακτηρίων στην Κάρλα έδειξαν ότι γνωστά τοξικά είδη είναι άφθονα. Τα σημαντικότερα από αυτά είναι τα Planktothrix agardhii και Anabaeonopsis elenkinii, τα οποία κυριάρχησαν την άνοιξη του 2010.


Μονοκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί (μικροφύκη και πρωτόζωα)
    Τα μικροφύκη αποτελούν τη βάση της τροφικής πυραμίδας σε κάθε υδάτινο οικοσύστημα, ενώ τα πρωτόζωα ώς οι κύριοι καταναλωτές των βακτηρίων αποτελούν κρίσιμους συνδετικούς κρίκους στο τροφικό πλέγμα της λίμνης. Από τις μέχρι σήμερα έρευνες, φαίνεται πως η νέα λίμνη, κατά τον πρώτο χρόνο επαναπλήρωσής της, φιλοξενεί μικροοργανισμούς που απαντώνται σε πολύ εύτροφα οικοσυστήματα και ανήκουν στις ομάδες των Ευγληνόφυτων και Χλωρόφυτων. Άλλοι πολύ σημαντικοί μικροοργανισμοί είναι τα τοξικά είδη Prymnesium parvum και
Pfiesteria piscicida. Τα είδη αυτά έχουν προκαλέσει μαζικούς θανάτους ψαριών και πουλιών σε άλλες λίμνες και παράκτια νερά. Ειδικότερα, το Pfiesteria piscicida είναι ένα δινομαστιγωτό που μέχρι σήμερα δεν ήταν γνωστό ότι αναπτύσεται σε λίμνες. Η παρουσία του στην Κάρλα πιθανώς οφείλεται στην αυξημένη αλατότητα του νερού. Επιπλέον, έχουν βρεθεί και ορισμένα άλλα γνωστά τοξικά καθώς και παρασιτικά είδη και νέα είδη για την επιστήμη.
Σε μια πρόσφατη ημερίδα που διοργανώθηκε από τον
Φορέα Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας - Μαυροβουνίου - Κεφαλόβρυσου - Βελεστίνου, παρουσιάστηκε η υφιστάμενη κατάσταση του πλαγκτού αλλά και προτάσεις αντιμετώπισης του προβλήματος των επιβλαβών μικροοργανισμών, βάσει των παραπάνω στοιχείων.



Σύνδεσμοι

Κέντρο για τη μελέτη και την προστασία του περιβάλλοντος στη λίμνη Βοιβηίδα - Κάρλα
Τμήμα Γεωπονίας Ιχθυολογίας & Υδάτινου Περιβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Φορέας Διαχείρισης λιμνών Κορώνειας Βόλβης
Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας - Μαυροβουνίου - Κεφαλόβρυσου - Βελεστίνου
ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ

Balaton Limonogical Research Institute, Hungary



Για δημοσιευμένες επιστημονικές εργασίες στη Λίμνη Κάρλα, πατήστε εδώ





Πηγές χρηματοδότησης