พุทธศาสนสุภาษิต

คือ คำสอนทางพระพุทธศาสนา ซึ่งเป็นคำสั้น ๆ ไพเราะ และมีความหมายลึกซึ้ง กินใจ มีคุณค่า และประโยชน์แก่ทุกคนหากนำมาไปปฏิบัติ  เช่น

ราชา มุขํ มนุสฺสานํ  แปล ว่า พระราชาเป็นประมุขของประชาชน

ขยาย ความ มนุษย์เป็นสัตว์สังคม ต้องมีผู้นำเพื่อทำหน้าที่ชี้นำให้ดำเนินชีวิตไปในแนวทางที่ถูกต้องดีงาม เกิดสันติสุขภายในและภายนอก ปกป้องมิให้เกิดความแตกแยกสามัคคี

พระมหากษัตริย์ไทยในฐานะประมุขของ ชาติ ได้นำหลักธรรมคำสอนทางพระพุทธศาสนามาประยุกต์ใช้ให้เข้ากับยุคสมัย ทรงมีพระปรีชาญาณหยั่งรู้และเข้าถึงหลักธรรม ทรงทำหน้าที่เสียสละความสุขส่วนพระองค์มาเหนี่ยวนำพสกนิกรในชาติไทยให้พ้น วิกฤตต่าง ๆ ทรงมีพระปรีชาสามารถดำรงเอกราชสืบทอดถึงอนุชนลูกหลานไทยในปัจจุบัน ด้วยเหตุนี้พระมหากษัตริย์ไทยทุกพระองค์จึงทรงเป็นประมุขของปวงชนชาวไทยที่ แท้จริงตลอดมา

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ทรงทำหน้าที่พระประมุขของชาติทั้งฝ่ายอาณาจักรและศาสนจักรอย่างเต็มศักยภาพ ด้วยพระปัญญาและพระมหากรุณาธิคุณที่มีต่อพสกนิกรชาวไทย และอาณาประชาราษฎร์ที่เข้ามาพึ่งใต้ร่มพระบารมี ต่างซาบซึ้งพระเกียรติคุณพระองค์จึงได้รับพระนามว่า พระพุทธเจ้าหลวงของปวงชนชาวไทย

สติ โลกสฺมิ ชาคโร แปลว่า สติเป็นเครื่องตื่นในโลก

ขยาย ความ สติ หมายถึง ความระลึกได้ ระลึกได้เพราะการเคลื่อนไหว การนึกคิด สติมีคุณค่าโดยเป็นเครื่องคอยกำกับคนทุกคนให้อยู่ในอาการที่ควบคุมตัวเองได้ และควบคุมสติสัมปชัญญะให้อยู่กับตัวตลอดเวลา ความมีสติจึงเป็นเครื่องประคับประคองโลกให้ตื่นตลอดเวลา

สติจึงเป็นเครื่องกำหนดในการดำเนิน ชีวิต ขณะที่เราปฏิบัติสิ่งใดถ้ามีสติอยู่กับตัวการปฏิบัติหน้าที่ก็สมบูรณ์เพียบ พร้อมทุกอย่าง สติเป็นองค์คุณของการไม่ประมาทจึงมีความสำคัญในฐานะเป็นเครื่องปลุกให้คนใน โลกตื่นตัวอยู่ตลอดเวลา

นตฺถิ สนฺติ ปรํ สุขํ แปลว่า สุขอื่นยิ่งกว่าความสงบไม่มี

ขยาย ความ จิตเป็นสิ่งที่ประเสริฐที่สุดของ ร่างกาย จิตเป็นผู้นำ ส่วนร่างกายเป็นเพียงผู้ปฏิบัติตามคำสั่งของจิต ดังนั้นจิตที่สงบเป็นจิตที่ไม่ฟุ้งซ่าน สามารถควบคุมกิเลสต่าง ๆ ได้ การฝึกจิตหรือฝึกสมาธิในทางพระพุทธศาสนาเรียกว่า กัมมัฏฐาน แปลว่า เป็นที่ตั้งของการกระทำแบ่งออกเป็น 2 ประการ คือ

1. สมถกรรมฐาน แปลว่า การทำจิตให้สงบ หรือทำสมาธิตามอุบายที่กำหนดให้

2. วิปัสสนากรรมฐาน แปลว่า การฝึกจิตให้รู้แจ้งเห็นจริงในชั้นสูง หรือกล่าวได้ว่าทำปัญญาให้รู้แจ้งเห็นสภาพตามความเป็นจริง

นิพฺพา นํ ปรมํ สุขํ แปลว่า นิพพานเป็นสุขอย่างยิ่ง

ขยาย ความ นิพพาน หมายถึง การดับกิเลสซึ่งเป็นเหตุแห่งทุกข์ นิพพานเป็นโลกุตตรธรรมเป็นจุดมุ่งหมายสูงสุดในพระพุทธศาสนา เพราะนิพพานเป็นการดับทุกข์ที่ต้นเหตุจนหมดสิ้นเข้าถึงความสุขอย่างแท้จริง หาความสุขอื่นเปรียบเทียบไม่ได้

Comments