Bijenproducten‎ > ‎

Honing / Honey

Definitie volgens warenwet van honing
In dit besluit wordt verstaan onder honing: de natuurlijke zoete stof, bereid uit bloemennectar of uit afscheidingsproducten van levende plantendelen of uitscheidingsproducten van plantensapzuigende insecten op de levende plantendelen, welke grondstoffen door de bijensoort Apis mellifera worden vergaard, verwerkt door vermenging met eigen specifieke stoffen, gedehydreerd, en in de honingraten opgeslagen en achtergelaten om te rijpen.




Honing op de wonde
door Peter DE JAEGER Uit het EOS magazine nr.6 juni 2007 

BACTERIEDODER
De helende werking van honing is wereldwijd en al eeuwenlang bekend. Het woord medicijn is zelfs afgeleid van de honingdrank mede.
Egyptische papyrusdocumenten vermelden honingrecepten voor steekwonden, etterende wonden en amputaties. In de Eerste Wereldoorlog werden soldaten met open wonden behandeld met honing. De laatste jaren is er hernieuwde belangstelling voor honing als geneesmiddel.
Zo blijkt uit Brits onderzoek dat een stinkende wond schoon wordt na enkele dagen behandelen met onverdunde honing. Alle ziekteverwekkende bacteriën verdwenen als sneeuw voor de zon. In de universiteitskliniek van het Franse Limoges zijn ruim honderd patiënten met slecht helende wonden behandeld met honing. Het bijenproduct gaf snellere en betere
resultaten dan farmaceutische middelen. Extra pluspunt is dat de kosten van honingtherapie maar een fractie bedragen van die van de gangbare medicijnen.

Een van de werkzame honingbestanddelen die bacteriën doden, is waterstofperoxide.Die verbinding ontstaat onder invloed van het enzym glucose - oxidase dat in aanwezigheid van suiker en een beetje water (wondvocht) glucose omzet in waterstofperoxide en gluconzuur. Het enzym word in de wond actief en zorgt voor een zuur milieu waarin waterstofperoxide optimaal zijn werk doet.
Echter, uit onderzoek va de befaamde honingexpert Peter Molan uit Nieuw-Zeeland blijkt nog een andere factor mee te spelen. Dat ontdekte hij bij honing van de manukaplant ofwel rode theeboom. Bij uitschakeling van waterstofperoxide, door toevoeging van het enzym catalase, blijft de antibacteriële werking van deze honing overeind, zelfs na verhitting. Het verantwoordelijke stofje is nog steeds niet gevonden. 'We doen er onderzoek naar, samen met het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam, want we willen weten wat die factor is', zegt Creemers.

Honing heeft een heel complexe samenstelling en bevat behalve zeven Eiwitten nog honderden andere verbindingen, zoals mineralen, fenolen en flavonoïden, die nog lang niet allemaal bekend zijn. De stoffen komen niet alleen via de bloemennectar in de honing terecht, maar ook via stuifmeel en propolis. 'Propolis is een klein stofje dat bijen verzamelen, bijvoorbeeld van berkenknoppen, om kiertjes in de bijenkast mee dicht te kitten. Die stof kan terechtkomen in de raten waarin ze honing maken en dus in de honing zelf.'

EIWITGEHALTE OPDRIJVEN
Bfactory is voortgekomen uit onderzoek naar de productie van medicinale eiwitten door bijen. Eind jaren negentig deed Plant Research International, onderdeel van Wageningen Universiteit, een proef in de botanische tuin met de struik Enkianthus campanulatus. Deze struik maakt van nature veel enzymen om zich te beschermen tegen bacteriën en schimmels.
Uit het experiment bleek dat het natuurlijke eiwit uiteindelijk ook in zuivere vorm terechtkomt in de honing. Hiermee was de basis gelegd voor de winning van kostbare eiwitten uit honing.

Een stap verder was het laten produceren door de bijen van een eiwit dat in de plant is gezet. Dat is voor het eerst gelukt in Petunia. Maar door de lange, smalle bloembladeren is deze sierplant niet geschikt voor bijenbezoek. Daarom werd overgestapt op anjers. Getracht is om een ingebouwd vaccin te laten maken door deze snijbloem. Dat was een eiwit tegen het parvovirus, dat ernstige diarree veroorzaakt bij hondenpuppies. 'Het gen sloeg aan, maar de eiwitconcentratie in de honing was erg laag. Te laag voor een commercieel interessante productie. Opschaling was hard nodig, maar toen de universiteit haar handen  terugtrok, is het project gestopt en hebben we ons toegelegd op pure honing met een zo hoog mogelijk enzymgehalte.' 'Het gaat met name om enzymen als oxidases, invertases en amyiases.

Door een juiste combinatie van planten die de bijen bezoeken, kunnen we een extreem hoog eiwitgehalte realiseren. Tien tot twintig keer zo hoog als wat in gewone honing zit die je in de winkel koopt.' De medicinale honing is vooral getest op de huid. Brandwonden genezen sneller door er honing op te smeren. Met gangbare zalf behandelde wonden zijn gemiddeld na vijf weken dicht, met honing is dat al binnen twee weken het geval. Zo blijkt uit een studie van het Brandwondencentrum in Beverwijk bij varkens. In India is de werking van honing vergeleken met zilversulfadiazine, het meest gebruikte middel

Brandwonden genezen sneller door er honing op te smeren voor brandwondgenezing. Na zeven dagen bleek de infectie gestopt bij slechts zeven procent van de patiënten die met het gangbare middel waren behandeld, tegen 91 procent van hen die honing kregen opgesmeerd. Ook in China zijn in de jaren negentig spectaculaire resultaten gehaald.
Honing gemengd met olie en geneeskrachtige kruiden werd getest bij liefst 50.000 Chinezen met ernstige brandwonden. Geen infecties, eenvoudige en goedkope behandeling en een soepele huid waren de spectaculaire uitkomsten.

WONDE(R)MIDDEL
'Brandwonden spreken het meest tot de verbeelding, maar geneesmiddelen voor brandwonden zijn maar een kleine afzetmarkt', zegt Creemers. 'De toepassing van onze producten ligt toch vooral bij patiënten met chronische wonden, zoals diabetische voet, doorligwonden en open benen.' In 2004 kwam het bedrijfje, met vier man personeel, met zijn eerste product op markt: Revamil, een wondgel. Vorig jaar daaraan toegevoegd: Dermasilk, een hypoallergene crème voor de behandeling van eczeem en kleine huidwondjes door krabben (in België op de markt gebracht door Eureka Pharma in Wielsbeke), Honeyfeel, een cosmetisch product op basis in honing voor de droge en geïrriteerde huid en Revamil fem, een gei voor de behandeling van vaginale klachten. Alle middelen bestaan uit honing plus specifieke verbindingen. De combinaties zijn vooraf uitvoerig getest op vrijwilligers en via onderzoek in ziekenhuizen. Revamil fem is, anders dan de overige producten, honderd procent honing. De honing herstelt het zure milieu in de vagina. Creemers: 'Bij vrouwen die last hebben van schimmel en bacteriële infecties is de zuurgraad verstoord door hormonale schommelingen.
Bij een basisch milieu leggen de lactobacillen het loodje en geef je schimmels en gisten een kans. De honingzalf herstelt het zure milieu, waardoor de lactobacillen terugkomen en schadelijke bacteriën worden gedood.'

Het nieuwste product is Vetramil, een wondzalf met honing voor dieren. Ze kan worden gebruikt voor honden met infecties tussen de tenen, bij vogels met kale plekken of bij konijnen waar een abces is weggesneden.
Ook wordt het gebruikt bij koeien met uierontsteking. 'Nu worden die vaak met antibiotica behandelt,' aldus de entomoloog, 'maar residuen hiervan komen terecht in de melk. Honing heeft dat probleem niet.

'Nu wordt gewerkt aan een spray om het middel makkelijker op de uiers aan te kunnen brengen. Bfactory heeft recent aangetoond dat de door haar ontwikkelde honingzalf Revamil de hardnekkige ziekenhuisbacterie MRSA bestrijdt.
Deze bacteriën blijken niet in staat resistentie te ontwikkelen tegen honing.
Creemers: 'Dat is zeer gunstig, omdat een groot deel van de stafylokokken steeds minder gevoelig wordt voor antibiotica. In Nederland en België is dat nog maar enkele procenten, maar in andere landen is dat vaak al meer dan de helft.' De imkers var Wageningen willen de vleugels uitslaan.
Nieuwe producten op de markt brenger (onder meer tegen koortslip en huidschimmels) en de markt verder uitbreiden, ook in het buitenland. 


Honey / Honing monograph

Botany
Honey is a bee-concentrated and processed product of nectar from the flowers of numerous plants. This saccharine secretion is deposited in honeycombs by bees ( Apis mellifera L., Fam. Apidae ). The most desired and flavorful honeys come from the nectar of such flowers as the white clover blossom, raspberry blossom, and basswood flower. 2 Purified honey is prepared by melting honey at a moderate temperature, skimming off any impurities, and diluting with water to a density of 1.35 to 1.36 g/mL at 20°C.

History
The honey used for flavoring medicinals was first known historically as a flavored sweetening agent and was once the official honey of the National Formulary. Its use dates back to ancient times, with Egyptian medical texts (c. between 2600 and 2200 BC) mentioning honey in at least 900 remedies. 3 Almost all early cultures universally hailed honey for its sweetening and nutritional qualities, as well as its topical healing properties for sores, wounds, and skin ulcers. During wartime it was used on wounds as an antiseptic by the ancient Egyptians, Asyrians, Greeks, Romans, Chinese, and even by the Germans as late as World War I.

The 1811 edition of The Edinburgh New Dispensatory states, “From the earliest ages, honey has been employed as a medicine . . . it forms an excellent gargle and facilitates the expectoration of viscid phlegm; and is sometimes employed as an emollient application to abscesses, and as a detergent to ulcers.” 3 It has consistently appeared in modern use for the same purposes by the laity and medical profession. Today, bees are commonly kept in Europe, the Americas, Africa, and Asia; at least 300,000 tons of honey are produced annually. Honey is used directly as a sweetener or fermented into a sweet-tasting mead, cyser, or metheglin. 4

Chemistry
Bees and other insects extract a thin, aqueous fluid (nectar) from the nectaries of various flowers. The composition of the nectar varies, but certain flowers offer distinct flavors to the different honeys. Some honeys can be poisonous if the nectar is obtained from poisonous plants (eg, mountain laurel, jimson weed, azalea, rhododendron 5 ). When taken in by the bee, the nectar is modified by the secretions from glands in the head and thorax so that levulose, dextrose, and sucrose are formed. The color of honey varies. Honey is a thick, syrup-like liquid ranging in color from light yellow to golden brown. It is translucent when fresh, but darkens to opacity when old and can become granular through the crystallization of dextrose. Generally, honey has a characteristic odor and a sweet, faintly acrid taste. Honey is naturally mildly acidic. While honey varies in composition, its principle constituents are a mixture of dextrose and levulose in almost equal amounts ranging from 65% to 80% of one or the other. Sucrose ranges from 0.5% to up to 8%; dextrin from 1% to up to 10%. 2

There have been numerous reports on an antimicrobial honey distillate fraction and related antifungal compounds. 6 , 7 , 8 , 9 These studies have shown that the activity is not simply due to the high sugar content. Thus far, the active antimicrobial principles have not been fully identified.

Honey Uses and Pharmacology
Today, as in earlier times, honey is used as an ingredient in various cough preparations. It is also used to induce sleep, cure diarrhea, and treat asthma. 3

Wound healing effects
Animal data
Research reveals no animal data regarding the use of honey in wound healing.

Clinical data
A review of literature from 1984 to March 2001 found at least 25 scientific articles verifying honey's wound and topical ulcer healing powers. A representative sample of these include articles on honey for wounds, ulcers, and skin graft preservation; 10 an analysis of 40 cases where honey was used on wounds and showed a positive (88% healing) effect; 11 honey and its healing properties for leg ulcers; 12 the successful use of honey for superficial wounds and ulcers; 13 honey as a wound-healing agent with antibacterial activity; 14 and the use of honey in wound management. 15

Antibacterial effects
Potent antibacterial peptides (apidaecins and abaecin) have been isolated and characterized in the honeybee ( Apis mellifera ) itself, 16 , 17 and a new potent antibacterial protein named royalisin has been found in the royal jelly of the honeybee. 18

The antibacterial activity in diluted honey with the right pH (range 3.2 to 5) is attributed to hydrogen peroxide (H 2 O 2 ), an enzymatic byproduct of the formation of gluconic acid from glucose. However, most of the antibacterial activities of honey are lost after heating or prolonged exposure to sunlight. 19 , 20 Honeydew honey from the conifer forests of the mountainous regions of central Europe and honey from manuka ( Leptospermum scoparium ) in New Zealand have been found to have high antibacterial activity.

Animal data
Manuka honey has a high level of activity against a variety of bacteria including Staphylococcus aureus and epidermis , Streptococcus pyogenes , and Enterobacteriaceae. 21 , 22 , 23 , 24 Active manuka honey (and its Australian equivalent) is the only honey commercially available that is tested for its antibacterial activity. It contains an additional antibacterial component found only in honey produced from Leptospermum plants called the “Unique Manuka Factor (UMF).” 25

Clinical data
Manuka honey was found to be a safe alternative topical antibiotic when compared with povidone iodine for the prophylaxis of dialysis catheter-related sepsis. 26

Other uses
A number of related activities and unique medical applications include the following: The successful use of honey for treating Helicobacter pylori , the gastric ulcer causative agent; 27 , 28 , 29 effectiveness in treating burns; 30 , 31 , 32 usefulness in managing abdominal wound disruption in 15 patients after cesarean section; 33 use in treating senile cataracts 34 and postherpetic opacities of the cornea; 35 and moderate antitumor and pronounced antimetastic effects in rat and mice tumors. 36 A recent study showed that the application of commercial honey to surgical wounds in mice impeded subsequent tumor implantation. 37

Dosage
Honey is a common food, and there are no dose restrictions on its use. It has been used topically on surgical dressings. 1

Pregnancy/Lactation
Generally recognized as safe or used as food. Safety and efficacy for dosages above those in foods is unproven and should be avoided.

Adverse Reactions
Some people may have allergic reactions to pollen in honey.

Toxicology
Generally, honey is considered safe as a sweet food product, a gargle and cough-soothing agent, and a topical product for minor sores and wounds. However, medical reports indicate that honey can be harmful when fed to infants because some batches contain spores of Clostridium botulinum , which can multiply in the intestines and result in botulism poisoning. 38 , 39 Infant botulism is seen most commonly in 2- to 3-month old infants after ingestion of botulinal spores that colonize in the GI tract as well as toxin production in vivo. Infant botulism is not produced by ingestion of preformed toxin, as is the case in foodborne botulism. Clinical symptoms include constipation followed by neuromuscular paralysis (starting with the cranial nerves, then proceeding to the peripheral and respiratory musculature). Cases are frequently related to ingestion of honey, house dust, and soil contaminated with Clostridium botulinum . Intense management under hospital emergency conditions and trivalent antitoxin are recommended, although use of the latter in infant botulism has not been adequately investigated. 40

Bibliography
1. Ann Plast Surg . 2003 eb;50:143-147. PMID: 12567050.
2. Osol A, et al. The Dispensatory of the United States of America . 25th ed. Philadelphia: Lippincott, 1960.
3. Carper J. The Food Pharmacy . New York: Bantam Books, 1988.
4. Klein R. The Green World: An Introduction to Plants and People . 2d ed. New York: Harper & Row, 1987.
5. Filler. Honey poisoning. BMJ 1999;319:1419.
6. Obaseiki-Ebor E, et al. In vitro evaluation of the anticandidiasis activity of honey distillate (HY-1) compared with that of some antimycotic agents. J Pharm Pharmacol 1984;36(4):283.
7. Radwan SS, et al. Experimental evidence for the occurrence in honey of specific substances active against microorganisms. Zentralbl Mikrobiol 1984;139(4):249.
8. Elbagoury EF, et al. Antibacterial action of natural honey on anaerobic bacteroides. Egyp Dent J 1993;39(1):381.
9. Efem SE, et al. The antimicrobial spectrum of honey and its clinical significance. Infection 1992;20(4):227.
10. Postmes T, et al. Honey for wounds, ulcers, and skin graft preservation [letter]. Lancet 1993;341(8847):756.
11. Ndayisaba G, et al. [Clinical and bacteriological outcome of wounds treated with honey. An analysis of a series of 40 cases.] Rev Chir Orthop 1993;79(2):111. French.
12. Bourne IH. Honey and healing of leg ulcers [letter; comment]. J R Soc Med 1991;84(11):693.
13. Greenwood D. Honey for superficial wounds and ulcers. Lancet 1993;341(8837):90.
14. Kolmos HJ. [Honey: A potential wound-healing agent with antibacterial activity.] Ugeskr Laeger 1993;155(42):3397. Danish.
15. Dunford C, et al. The use of honey in wound management. Nurs Stand 2000;15(11):63-8.
16. Casteels P, et al. Apidaecins: antibacterial peptides from honeybees. EMBO J 1989;8(8):2387.
17. Casteels P, et al. Isolation and characterization of abaecin, a major antibacterial response peptide in the honeybee ( Apis mellifera ). Eur J Biochem 1990;187(2):381.
18. Fugiwara S, et al. A potent antibacterial protein in royal jelly. Purification and determination of the primary structure of royalisin. J Biol Chem 1990;265(19):11333.
19. Krell R. The physiological effects of honey. In: Value-added Products from Beekeeping . Rome Food and Agriculture Organization of the United Nations;1996:Chap 2.
20. Waikato Honey Research Unit. Honey as an antimicrobial agent. Honey Research Unit-University of Waikato (Auckland, NZ).
21. Quadri K, et al. Manuka honey for central vein catheter exit site care. Semin Dial 1999;12(5):397-98.
22. Waikato Honey Research Unit. Activity of honey against wound-infecting bacteria (including “superbugs”). Honey Research Unit-University of Waikato (Auckland, NZ).
23. Allen KL, et al. The potential for using honey to treat wounds infected with MRSA and VRE. First World Wound Healing Congress,10-13Sep00, Melbourne, Australia.
24. Cooper R, et al. Antibacterial activity of honey against strains of Staphylococcus aureus from infected wounds. J R Soc Med 1999;92(6):283-85.
25. Waikato Honey Research Unit. What's special about active manuka honey? Honey Research Unit-University of Waikato (Auckland, NZ).
26. Quadri K, et al. A prospective randomized controlled trial of topical honey versus povidone iodine in the prevention of hemodialysis catheter related sepsis. J Am Soc Nephrol 1998;9:180A-181A.
27. al Somal N, et al. Susceptibility of Helicobacter pylori to the antibacterial activity of manuka honey. J R Soc Med 1994;87(1):9.
28. Ali A, et al. Inhibitory effect of natural honey on Helicobacter pylori . Trop Gastroenterol 1991;12(3):139.
29. Osato MS, et al. Osmotic effect of honey on growth and viability of Helicobacter pylori . Dig Dis Sci 1999;44(3):462-64.
30. Subrahmanyam M. Honey-impregnated gauze versus amniotic membrane in the treatment of burns. Burns 1994;20(4):331.
31. Subrahmanyam M. Honey-impregnated gauze versus polyurethane film (OpSite) in the treatment of burns — a prospective randomised study. Br J Plast Surg 1993;46(4):322.
32. Subrahmanyam M. Topical application of honey in treatment of burns. Br J Surg 1991;78(4):497.
33. Phuapradit W, et al. Topical application of honey in treatment of abdominal wound disruption. Aust N Z J Obstet Gynecol 1992;32(4):381.
34. Golychev VN. [Use of honey in conservative treatment of senile cataracts]. Vestn Oftalmol 1990;106(6):59. Russian.
35. Mozherenkov VP. Honey treatment of postherpetic opacities of the cornea. Oftalmol Zh 1984;3:188.
36. Gribel NV, et al. [The antitumor properties of honey]. Vopr Onkol 1990;36(6):704. Russian.
37. Hamzaoglu J, et al. Protective covering of surgical wounds with honey impedes tumor implantation. Arch Surg 2000;135(12):1414-17.
38. A case of infant botulism. Commun Dis Rep . CDR Wkly 1994;4(12):53.
39. Fenicia L, et al. A case of infant botulism associated with honey feeding in Italy. Eur J Epidemiol 1993;9(6):671.
40. Berkow R. The Merck Manual . 15th ed. Rahway, NJ; Merck Co. 1987.

Internetlinks over medicinale werking van honing

Dat honing de eigenschap heeft om bacteriën te doden, is al eeuwen lang bekend. De zoete stof wordt gesmeerd op wonden met als doel infecties tegen te gaan. Deze volkswijsheid klopt. ‘De antibacteriële werking van honing is al wel aangetoond’, stelt Kwakman, die op 1 juli hoopt te promoveren. ‘Waarom honing die eigenschap heeft, was niet helemaal duidelijk.’
Honing lijkt eigenlijk helemaal niet zo’n geweldig middel tegen bacteriën. Al die suikers, dat zou een eldorado moeten zijn voor de micro-organismen; voedsel volop. ‘Dat is niet zo’, zegt Kwakman. ‘De suikerconcentratie in honing is ongeveer tachtig procent, veel te veel voor bacteriën. Alle soorten leggen in onverdunde honing het loodje door stress.’
Maar honing doet meer. In matig verdunde honing wordt het enzym glucose oxidase actief, dat de suiker afbreekt. Daarbij ontstaat een beetje waterstofperoxide, net genoeg om sommige bacteriën te doden, maar zo weinig dat het geen negatieve effecten heeft. Tot zover was de medicinale werking van honing wel bekend. 
Sommige onderzoekers speurden verder door een enzym (katalase) aan honing toe te voegen dat het waterstofperoxide meteen afbreekt. ‘Maar ook na de neutralisatie hebben sommige honingsoorten nog steeds een sterke werking’, zet Kwakman zijn belangrijkste onderzoeksvraag uiteen. Hoe komt dat?

Comments