การตั้งสมมติฐาน หมายถึง การกำหนดข้อความที่คาดคะเนคำตอบของปัญหา/เรื่องที่สนใจไว้ก่อนทำ   

         การศึกษา  ซึ่งการคาดคะเนคำตอบนั้นมุ่งหวังให้คำตอบหรือผลที่ได้จากการศึกษาถูกต้องมากที่สุด  

         สมมติฐานจึงเป็นเครื่องมือที่จะนำไปสู่การพิสูจน์ค้นหาความจริงในการศึกษาค้นคว้า 

ตัวอย่างการตั้งสมมติฐาน

      การตั้งสมมติฐานควรแสดงถึงความสัมพันธ์ของเรื่อง(ตัวแปรตาม)ที่ต้องการศึกษา ว่ามีความสัมพันธ์กับปัจจัยที่มีผลตอเรื่อง/ประเด็นที่สนใจ/สงสัย (ตัวแปรต้น) ประโยคที่ใช้แสดงความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรทั้งสองสังเกตได้ เช่น มีผลกระทบต่อ”  มีอิทธิพลต่อ”  แปรผันกับ”  มากกว่า”  น้อยกว่า”  มีความสัมพันธ์กับ”  และข้อความที่ใช้ตั้งสมมติฐานคือ วลี  "ถ้า.....ดังนั้น....."  หรือ “ถ้า……แล้วหรือ...

- ผู้ที่สูบบุหรี่เป็นโรค มากกว่า ผู้ที่ไม่สูบบุหรี่

- การสูบบุหรี่มี ความสัมพันธ์ ทางบวกกับการเป็นมะเร็งในปอด

- ผู้ที่สูบบุหรี่เป็นโรคมะเร็งในปอด มากกว่า ผู้ที่ไม่สูบบุหรี่

- ผู้ที่ไม่สูบบุหรี่เป็นโรคมะเร็งในปอด น้อยกว่า ผู้ที่สูบบุหรี่

- ผู้ที่สูบบุหรี่เป็นโรคมะเร็งในปอด แตกต่างกับ ผู้ที่ไม่สูบบุหรี่

- การเปิดรับสื่อประชาสัมพันธ์ทีใช้ในกิจกรรมชุมชนของชาวบ้านเกาะ(ไม่)มีความสัมพันธ์กับการมี
 ส่วนร่วมใน
งานกิจกรรมชุมชนของชาวบ้าน

            - ผู้สูงอายุทีอยู่ในเขตเมืองมีความสนใจใช้อินเตอร์เน็ตในการรับรู้ข่าวสารเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพระดับ
              ปานกลาง (มาก/น้อย)
            - นักเรียนกลุ่มที่อ่านการ์ตูนเรื่องโรคเอดส์กับนักเรียนที่อ่านจุลสารโรคเอดส์มีทัศนคติต่อการป้องกัน
             โรคเอดส์แตกต่างกัน(ไม่แตกต่างกัน)

            - ความถนัดทางตัวเลขกับผลการเรียนวิชาคณิตศาสตร์ของนักเรียนระดับ ม.ต้น มีความสัมพันธ์กัน
              ทางบวก

- นักเรียนที่มีประสบการณ์ทำงานแตกต่างกันมีความเข้าใจเกี่ยวกับสภานักเรียนแตกต่างกัน

- ความถนัดทางตัวเลขกับผลการเรียนวิชาคณิตศาสตร์ของนักเรียนมีความสัมพันธ์กันทางบวก

- ความรู้เกี่ยวกับโรคเอดส์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่5หลังการใช้สถานการณ์จำลองก่อนและ
   หลังการใช้สถานการณ์จำลองแตกต่างกัน

- นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 แผนการเรียนวิทยาศาสตร์และแผนการเรียนศิลป์ภาษามีเจตคติต่อวิชา
 ภาษาไทยแตกต่างกัน

- กลิ่นใบตะไคร้กำจัดแมลงสาบได้ดีกว่ากลิ่นใบมะกรูด

- การลดน้ำหนักด้วยวิธีควบคุมอาหารร่วมกับการออกกำลังกายช่วยลดน้ำหนักได้ดีกว่าการควบคุม
   อาหารอย่างเดียว

- ถ้าความเร็วของวัตถุ มีความสัมพันธ์แบบผกผัน กับมวลของวัตถุ จริง ดังนั้นเมื่อมวลของวัตถุ
   มากขึ้น ความเร็วของวัตถุจะลดลง

- ถ้าปุ๋ยชีวภาพ มีแร่ธาตุที่จำเป็นแก่การเจริญเติบโตของพืช มากกว่าปุ๋ยเคมี ดังนั้นต้นถั่ว ที่ใช้
  ปุ๋ยชีวภาพจะเจริญเติบโตดีกว่า ต้นถั่วที่ใช้ปุ๋ยเคมี

- สตรีที่มีอาชีพนักธุรกิจอยู่ในเขตเมืองจะมีสถิติการหย่าร้างมากกว่าสตรีที่ประกอบอาชีพอื่น

- วัยรุ่นที่มีพื้นฐานทางครอบครัว ฐานะยากจนและรํ่ารวยจะมีปัญหาการติดยาเสพติดแตกต่างกัน

- วัยรุ่นที่มีพื้นฐานทางครอบครัวฐานะยากจน จะมีปัญหาการติดยาเสพติด มากกว่า วัยรุ่นที่มาจาก
   ครอบครัว  ฐานะรํ่ารวย

- วัยรุ่นที่มีพื้นฐานทางครอบครัวฐานะยากจนจะมีปัญหาการติดยาเสพติด น้อยกว่า วัยรุ่นที่มีพื้นฐานทาง
    ครอบครัว ฐานะรํ่ารวย

- วัยรุ่นที่มีพื้นฐานทางครอบครัวฐานะยากจนมีพฤติกรรมก้าวร้าว มากกว่า วัยรุ่นที่มีพื้นฐานทาง
  ครอบครัวฐานะดี

- นักเรียนที่มีภูมิลําเนาต่างอำเภอและนักเรียนที่มีภูมิลําเนาอยู่ในอำเภอเมืองมีชอบดูภาพยนตร์แตกต่าง
  กัน

- ลูกค้าของห้างสรรพสินค้าเซ็นทรัลและห้างบิกซีขึ้นอยู่กับระดับรายได้

- ระดับรายได้ของลูกค้าห้างเซ็นทรัลมีความสัมพันธ์ทางบวกกับระดับรายได้ของลูกค้าห้างบีกซี

- ถ้าอัตราดอกเบี้ยเงินฝากธนาคารลดลง คนจะออมเงินน้อยลง

- ผู้ชายสนใจการเป็นนายหน้า มากกว่า ผู้หญิง

- คนจีนมีความสามารถในการค้ามากกว่าคนไทย

- พนักงานขายที่ฝึกอบรมต่างกันจะมีพฤติกรรมการขายต่างกัน

- ระดับการศึกษากับประสิทธิภาพในการทํางานมีความสัมพันธ์กันทางบวก

- สตรีที่จบการศึกษาสูงจะมีสัดส่วนของการแต่งงานน้อยกว่าสตรีที่จบการศึกษาต่ำกว่า

- ผู้สูงอายุหญิงจะมีอัตราของภาวะทุพพลภาพสูงกว่าผู้สูงอายุชาย

- เพศหญิงและเพศชายมีสัดสัวนการเรียนตjอในระดับปริญญาโทแตกต่างกัน

- ระดับการศึกษามีความสัมพันธ์กับระดับรายได้

- เพศหญิงมีสัดส่วนการเรียนต่อในระดับปริญญาโทสูงกว่าเพศชาย

- ระดับการศึกษามีความสัมพันธ์เชิงบวกกับรายได้(ผู้ที่มีระดับการศึกษาสูงจะมีรายได้สูงด้วย)

- นักเรียนที่ทบทวนบทเรียนด้วยตัวเองเป็นประจําทุกวันจะมีคะแนนสอบสูงกว่านักเรียนที่ไม่ได้
  ทบทวนบทเรียนด้วยตัวเองเป็นประจําทุกวัน

 - พื้นที่ที่มีแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายมากทําให้มีการเจ็บป่วยด้วยโรคไข้เลือดออก

- จํานวนแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายในพื้นที่มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับอัตราความชุกของโรคไข้เลือดออก
 ของประชากรในพื้นที่

- การเป็นมะเร็งกับการสูบบุหรี่มีความสัมพันธ์กัน

-ผู้ชายมีความสามารถทางช่าง (เต้นรำ, ร้องเพลง, ศิลปะการเรียนวิทยาศาสตร์ ฯลฯ) สูงกว่าผู้หญิง

- ความสามารถในการพูดภาษาไทยของเด็กชายและเด็กหญิง แตกต่างกัน

- ปุ๋ยอินทรี มีผลทำให้พืชเจริญเติบโตสูงกว่าปุ๋ยเคมี

- แตงโมที่ปลูกในฤดูที่แตกต่างกันจะให้ผลผลิตแตงโมที่แตกต่างกัน

- ปัจจุบันประชาชนในเมืองมีความสนใจในประเพณีสงกรานต์มากขึ้น

- ผู้ปกครองของนักเรียนในประเทศไทยมักไม่นิยมส่งบุตรหลานไปศึกษาต่อต่างประเทศ

- คนที่อยู่ในเมืองมักมีครอบครัวที่เล็กกว่าคนที่อยู่ในชนบท

- นักเรียนที่เรียนต่างอำเภอมักสอบเข้ามหาวิทยาลัยไม่ได้

- การเลี้ยงดูของมารดาน่าจะมีความสัมพันธ์กับความฉลาดทางอารมณ์ของเด็ก

- การหลบหนีเข้าเมืองของคนในประเทศเพื่อนบ้านน่าจะเป็นสาเหตุหนึ่งของปัญหาอาชญากรรมใน
  เมือง

- ความนิยมในการเรียนกวดวิชาของนักเรียนชายมีมากกว่านักเรียนหญิง

- นักเรียนที่มีบิดามารดามีความคาดหวังในตัวบุตรสูงน่าจะมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงกว่านักเรียนที่มี
   บิดามารดามี   ความคาดหวังในตัวบุตรสูง

- ความนิยมในการเรียนกวดวิชาของนักเรียนชายและนักเรียนหญิงน่าจะมีความแตกต่างกัน

- ความคาดหวังของบิดามารดามีความสัมพันธ์กับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของบุตร

-นักเรียนที่มีผู้ปกครองรับราชการ และนักเรียนที่มีผู้ปกครองประกอบอาชีพเกษตรกรรมมีพฤติกรรม
  ความเป็นผู้นำแตกต่างกัน

- ครูที่มีวุฒิการศึกษาต่างกันจะมีความสามารถในการสอนแตกต่างกัน

- เพศชายและเพศหญิงมีความสนใจด้านการเมืองไม่แตกต่างกัน

-เปลือกของกล้วยต่างชนิดกัน มีผลต่อการดับกลิ่นขยะได้ต่างกัน

- การเลือกแผนการเรียนของนักเรียนมีความสัมพันธ์กับค่านิยมในอาชีพ

ผู้ที่สูบบุหรี่มีโอกาสเป็นโรคเกี่ยวกับทางเดินหายใจมากกว่าผู้ที่ไม่สูบบุหรี่

การอบรมเลี้ยงดูของครอบครัวมีผลต่อการต่อต้านหรือยอมรับการทุจริตในการปฏิบัติหน้าที่ราชการ

             - การโฆษณาผ่านสื่อโทรทัศน์มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจบริโภคยารักษาโรคบางประเภท

ที่มา : https://sites.google.com/site/kruneeindependentstudy/kickrrm-thi-2-kar-tang-smmtithan-is1

ใบงานที่ 2 ตั้งสมมติฐานจากประเด็นคำถาม

คลิกเพื่อเข้าไปเพิ่ม "สมมติฐาน" จากประเด็นคำถาม