LEKSIONE‎ > ‎Legjislacioni Kombëtar‎ > ‎Moduli IV‎ > ‎

Kuptimi i administrates shteterore (publike)

Kuptimi i administrates shteterore (publike)
Persa i perket administrates publike, duhet te saktesojme qe ne fillim se ajo dallohet ne
radhe te pare nga administrata private pikerisht nga karakteri i saj publik sepse vihet ne
sherbim te interesit te pergjithshem te shoqerise ose te nje bashkesie njerezish pa limit.
Administrata publike ka si objekt realizimin e vlerave qe shprehin interesat e shtetit
ose te nje bashkesie te vecante, te njohur si e tille nga shteti, vlera keto qe jane
shprehur ne akte te nxjerra nga pushteti legjislativ, p.sh. te drejtat dhe lirite themelore
te njeriut. Nga objekti i saj organizimi i ekzekutimit dhe zbatimi i ligjit administrata
publike eshte e lidhur ngushte me pushtetin legjislativ dhe me pushtetin gjyqesor,
vendimet e te cilit ekzekutohen ne kuadrin e administrates publike.
Administrata publike eshte e lidhur ngushte me pushtetin ekzekutiv dhe nuk gabojme
nese themi me shume me pushtetin ekzekutiv, por ajo nuk identifikohet vetem me
pushtetin ekzekutiv, sepse ka nje sfere me te gjere perfshirjeje.
Veprimtaria e administrates publike ka karakter nenligjor dhe njekohesisht karakter
organizuese. Karakteri nenligjor vihet re ne faktin se ajo varet nga ligji dhe ushtrohet
gjithmone ne baze dhe per zbatim te ligjit, duke zbatuar parimin e ligjshmerise, por pa
i mohuar te drejten e veteveprimit te pavarur, ne rastet e parashikuara nga ligji.
E drejta e veteveprimit te pavarur te organeve te administrates publike eshte
perkufizuar si nje lloj i posacem mundesie e lirie qe u lihet ketyre organeve nga ligji,
per te vleresuar dhe zgjedhur vete, sipas situates konkrete, ne baze dhe brenda kufijve
te ligjit, mjetet, kohen dhe vendin me te pershtatshem per te nderhyre dhe per te
siguruar kryerjen sa me te mire te detyrave te tyre.
Organe te administrates shteterore dhe publike jane ato organe ekzekutive
vendimmarrese te shtetit qe veprojne ne baze dhe zbatim te Kushtetutes e te ligjit, me
qellim qe te udheheqin dhe te organizojne jeten politike ekonomike shoqerore e
publike ne vendin tone sipas parimeve te shtetit te se drejtes
Kushtetuta ne fuqi e miratuar me 28 nentor 1998 nuk ka percaktuar se cilat jane
organet e administrates publike e asaj shteterore, por ne disa nene flitet per to. Keshtu
ne nenet 60 e 63 apo ne piken 2 te nenit 107 te saj flitet per administraten publike duke
percaktuar se “Nepunesit ne administraten publike caktohen me konkurs…”. Kurse ne
piken 1 te nenit 107 flitet per nenpunesit publik. Ndersa ligji nr.8485 date 12.5.1999
“Kodi i Procedurave Administrative te Republikes se Shqiperise” ka bere nje hap
perpara, sepse ne nenin 3 ka percaktuar se ne kuptimin e ketij Kodi, organe te
administrates publike jane;
1. Organet e pushtetit qendror te cilat kryejne funksione administrative si
kryeministri, ministri etj.
2. Organet e enteve publike ne masen qe ato kryejne funksione administrative.
Kuptimi i entit publik jepet ne ligjin Nr.8480, date 27.5.1999 “Per
Legjislacioni Kombëtar
87
funksionimin e organeve kolegjiale te administrates shteterore dhe enteve
publike”
3. Organet e pushtetit vendor.
4. Organet e forcave te armatosura.
Karakteristika qe ben organin e administrates shteterore te cilesohet si organ shteteror
eshte paisja nga ligji me tagra pushteti.
Karakteristike tjeter eshte kompetencat e tyre te percaktura nga ligji, qe perfshin
zotesine juridike qe iu njihet nga ligji per te arritur me veprimtarine e tyre pasoje te
caktuara juridike. Organet se administrates publike shteterore, karakterizohen nga
struktura organizative e tyre e cila percaktohet hollesisht ne ligj apo akt neneligjor me
te cilin eshte krijuar organi administrativ.
Veprimtaria e organeve administrative eshte teresia e akteve dhe veprimeve nepermjet
te cilave formohet dhe manifestohet vullneti i administrates publike, si dhe ekzekutimi
i ketij vullneti.
2.4 Llojet e organeve te administrates publike
K.Pr.A sanskionon se organe te administrates publike jane :
- organet e pushtetit qendror te cilat kryejne funksione administrative;
- organet e enteve publike ne masen qe ato kryejne funksione administrative;
- organet e pushtetit vendor qe kryejne funksione administrative;
- organet e Forcave te Armatosura, si dhe cdo strukture tjeter, punonjesit e se ciles
gezojne statusin e ushtarakut, per aq kohe sa keto kryejne funksione administrative
Megjithate jurisprudenca ne baze te disa kritereve juridike te pranuara organet e
administrates ndahen ne disa lloje. Kriteret me te njohura qe bazohen ne karakteristikat
me te rendesishme te organeve administrative dhe qe perdoren per klasifikimin e tyre
jane:
1. Menyra e formimit te tyre
2. Shtrirja tokesore e veprimtarise se tyre
3. Karakteri i kompetencave
4. Struktura e tyre
5. Burimet e financimit dhe menyra e disponimit te burimeve nga ana e tyre
Llojet e organeve te administrates shteterore sipas menyres e formimit te tyre
a. organe te administrates shteterore, formimi i te cilave parashikohet dpd nga
Kushtetuta dhe qe quhen organe administrative kushtetuese.
b. organe te administrates shteterore, formimi i te cilave nuk parashikohet dpd nga
Kushtetuta dhe qe quhen organe administrative jokushtetuese. Keto organe
formohen sipas procedures se percaktuar nga ligji. Krijimi i tyre mund te behet
me ligj ose me akt juridik te organit te pushtetit legjislativ.
Llojet sipas shtrirjes tokesore e veprimtarise se tyre.
a. Organe qendrore te administrates shteterore jane ato organe qe e shtrijne
veprimtarine e tyre ne te gjithe territorin e R.SH, per pasoje te gjithe aktet e
nxjerre prej tyre sjellin pasoja juridike pa asnje kufizim ne te gjithe territorin e
R.SH.
Legjislacioni Kombëtar
88
b. Organe lokale te administrates shteterore jane ato organe veprimtaria e te cileve
shtrihet vetem ne nje siperfaqe te caktuara tokesore qe perkon me njesine e
qeverisjes (komune, bashki,)
Llojet e organeve te administrates shteterore sipas karakterit te komptencave te tyre
a. Organe me kompetenca te pergjithshme, organe te ketij lloji kane te drejte ne
perputhje me kompetencen tokesore te nderhyjne ne te gjithe deget dhe fushta e
administrates shteterore. (keshilli i ministrave, kryeministri dhe kryetari i
abshkise dhe komunes)
b. Organe me kompetenca te posacme jane ato te cilat i ushtrojne tagrat e
pushtetit te tyre per te zgjidhur ceshjte administrative te nje dege ose nje fushe
te caktuar te adminsitrates si p.sh rendin publik, arsim etj.
Llojet e organeve te administrates shteterore sipas strukture se tyre
a. Organe kolektive jane ato organe perberja e te cilave formohet prej disa
personash te cilet , qe te gjithe te marre se bashku si nje teresi paraqiten ne
cilesine e organit administrativ.
b. Organe individuale jane ato organe ne te cilat me cilesine e organit
administrativ paraqitet nje person i vetem.
Llojet e organeve te administrates shteterore sipas burimeve te financimit dhe sipas
menyres se zoterimit te mjeteve matarialeve nga ana e tyre.
a. Organe administrative buxhetore jane ato qe financohen nga buxheti i shtetit
b. Organe administrative ne llogari ekonomike, ku shpenzimet i mbulojne nga te
ardhurat e veprimtarise se zhvilluara prej tyre.
2.5 Organet e pushtetit vendor dhe qendror
Pushteti qendror
Organet e pushtetit qendror, dmth organet qe ndodhen ne sistemit tone administrativ
dhe qe jane hallkat me te larta te aparatit tone administrativ jane Keshilli i Ministrave
si dhe organet dhe organet qendrore te specializuara.
1. Keshilli i Ministrave – Qeveria (KESHILLI I MINISTRAVE)
Edhe pse nuk cilesohet shprehimisht nga Kushtetuta si organ me i larte ekzekutiv, ai
qendron ne baze te te gjithe organave te pushtetit ekzekutiv ne administraten tone (neni
95 i Kushtetutes). KESHILLI I MINISTRAVE ndodhet vetem ne varesi te kuvendit, te
gjithe organet e tjera te administrates pervec atyre kushtetuese jane ne varesi te tij.
KESHILLI I MINISTRAVE eshte organ kolektiv, perfaques i te cilet eshte
kryeministri. Vendimet qe merr KESHILLI I MINISTRAVE jane vendime per te cilat
votohet ne menyre te hapur nga anetaret e tij.
Misioni dhe parimet rregullat e organizimit dhe funksionimit te Keshillit te Ministrave
Keshilli I Ministrave funksionon mbi bazen e nje ligji te posacem Nr. 9000 date
30.01.2003 ‘Per organizimin dhe funksionimin e Keshillit te Ministrave”.
Ky ligj rregullon organizimin dhe funksionimin e KESHILLI I
MINISTRAVE,kryeministrit,te zvendesministrit,ministrit,instuticioneve ne varesi te
tyre,te sekretarit te pergjithshem te keshillit te ministrave ,marredheniet ndermjet tyre
si dhe aktet nenligjore qe nxjerrin keto.
Perberja e Keshillit te Ministrave
Anetare te Keshillit te Ministrave jane:Kryeministri,Zvendeskryeministri, ministrat
dhe ministeri I shtetit. Ministrat drejtojne ministrite perkatese dhe pergjigjen perpara
Legjislacioni Kombëtar
89
KESHILLI I MINISTRAVE,per veprimtarine e ministrive te besuara,kurse ministri I
shtetit drejtojne veprimtarine e caktuar nga kryeministri,bashkrendon veprimtarine e
ministrive dhe instucioneve qendrore, kordinon politikat qeveritare dhe pergjigjet
perpara kryeministrit.
Mbledhjet e Keshillit te Ministrave
Mbledhjet jane te detyrueshme pervec rasteve te motivuara prane kryetarit te
KESHILLI I MINISTRAVE. Mbledhjet mbahen nje here ne jave sipas njftimit te
rendit te dites ose ne kohe tjeter kur kryeministri e shikon te arsyeshme. Pjesmarres
jane anetaret e KESHILLI I MINISTRAVE dhe sekretari I pergjithshem I KESHILLI I
MINISTRAVE pa te drjte vote. Ne mungese te ministrave marrin pjese
zvendesministrat pa te drejte vote. Per projekte te vecante ftohen dhe eksperte qe japin
shpjegime per pika te vecanta.
Rendi I dites I mbledhjeve te Keshillit te Ministrave.
Bazohet ne projektet dhe problemet e anetareve te keshillit te ministrave.Pergatitet nga
sekretari I pergjithshem pasi keshillohet me kryeministrine.Rendi I dites iu dergohet
nga sekretari me shenimin personal cdo anetari te KESHILLI I MINISTRAVE ne nje
afat kohor prej jo me pak se 3 dite para mbledhjes se ardhshme.rendi perbehet nga tre
pjese:
Pjesa e pare ka te beje me projektligjet,projektedekretet dhe projektet e akteve te
KESHILLI I MINISTRAVE per te cilat jen marre mendimet e ministrit perkates dhe e
kryeministrit.
Pjesa e dyte ka te beje me project aktet me karakter urgjent te vleresuar te tilla nga
kryeministri dhe projektet qe nuk kane marre konsensusin ne komisionet
nderministrore.
Pjesa e trete ka te beje me raportimet ,informacione e probleme te pergjithshme te
anetareve te KESHILLI I MINISTRAVE.Cdo ceshtje qe mbetet e pashqyrtuar shkon
per shqyrtim ne mbledhjen pasardhese.
Marrja e vendimeve
Aktet e KESHILLI I MINISTRAVE miratohen kur marrin shumicen e votive te
anetareve te tij me votim te hapur.Aktet mund te miratohen,ndryshohenose te shtyhen
per shqyrtim ne mbledhjen tjeter.
Lidhjet me Kuvendin, Presidentin e RSH dhe Gjykates Kushtetuese.
Projektligjet e paraqitura per miratim ne kuvend apo projekt ekretet e paraqitura tek
presidenti mbrohen ne emer te KESHILLI I MINISTRAVE nga anetari qe e ka
propozuar ate projekt. Ndersa kue eshte objekt shqyrtimi gjyqesore mbrohet nga
avokati i shtetit. Per pergatitjen teknike te ceshtjeve qe do te zgjidhe KESHILLI I
MINISTRAVE, per organizimin dhe zbatimin ne jete si dhe per kontrollin e akteve
juridike vepron aparti i kryeministrise qe nuk eshte nje organ administrative por
perfaqeson vetem njesin administrative organizative brenda te ciles vepron organi i
kryeministrise.Vecorite specifike te KESHILLI I MINISTRAVE shfaqet ne fushen e
veprimtarise dhe sidomos ne karakterin e permbajtjes e te vellimit te kompetencave te
tij. Nga pikepamja e shtrirjes territoriale eshte nje organ qendror i administrates
shteterore qe sjell pasoja te detyrueshme per te gjithe organet e tjera te administrares
publike.Ndryshe nga organet e tjera qendrore veprimtari e tij e larte ekzekutive
urdherenese shtrihet jo vetem ne gjithte siperfaqen e vendit por perfshine te gjithe
deget dhe fushat e e administrates shteterore. Pra aktet e tij kane karakter te
pergjithshem.
Te drejtat dhe detyrat e keshillit te ministrave ne raport me pushtetin legjislativ
Legjislacioni Kombëtar
90
• Anetaret e KESHILLI I MINISTRAVE mund te jene dhe deputet dhe ndikojne
ne miratimin e projektligjeve.
• Kane iniciative legjislative.
• Kryeministri mund te kerkoj qe mbledhjet e kuvendit te jene te mbyllura ose
qe kuvendi te mblidhet ne sesion te jashtezakonshem.
• Ne rast nevoje dhe urgjence te nxjerr akte normative qe kane fuqine e ligjit per
marrjen e masave te parakohshme,por qe ky akt duhet ti nenshtrohet miratimit
te kuvendit brenda 45 diteve nga nxjerrja.
• KESHILLI I MINISTRAVE mund ti kerkoj kuvendit qe nje ceshtje ta shtroje
per referendum.
• Ti kerkoj kuvendit te miratoje nje projektligj me procedure te pershpjtuar
• Dhe cdo projectligj me karakter financiare qe ndikon ne buxhetin e shtetit nuk
mund te miratohet pa mendimin e KESHILLI I MINISTRAVE.
• Ndersa kryeministri dhe anetaret e tij jane te detyruar te paraqiten ne
interpelanc per per tiu pergjigjur pyetjeve te deputeteve.
Keshilli I Ministrave dhe marredheniet e tij me pushtetin vendor.
Kompetencat e KESHILLI I MINISTRAVE ne lidhje me pushtetin vendore kane
karakter kontrollues.
• KESHILLI I MINISTRAVE cakton prefektin si perfaqesues te tij ne cdo qark .
• Mund te shperndaje ose te shkarkoje per shkelje te rende te kushtetutes ose te
ligjeve organin e zgjedhur drejperdrejt.
o organe qendrore te specializuar te administrates
.. ministrat
.. Drejtuesit te Institucioneve te tjera qendrore te administrates
shteterore
.. Kryetari i KLSH
.. Drejtori i Sherbimit Informatic Shteteror dhe avokati i Shtetit.
Pushteti vendor
Njesite e qeverisjes vendore ne Shqiperi sipas ligjit ne fuqi jane komuna, bashkia e
qarku e nendarjet e tyre. Keto njesi ndahen ne dy lloje: ne njesi baze te qeverisje
vendore dhe ne njesi te nivelit te dyte te qeverisjes
Misioni dhe parimet themelore te qeverisjes vendore
Pushteti vendore ne Shqiperi eshte organizuar ne baze te Kartes se Autonomise
Vendore, dhe si kuader ligjore ka ligjin nr.8652 date 31.07.2000 ”Per organizimin dhe
funksionimin e pushteti local” Misioni i pushteti vendor eshte te siguroje qeverisje ne
nje nivel sa me afer shtetasve. Parimet themelore mbi bazen e te cilit funksionon jane:
1. Parimi I autonomies vendore
2. Parimi I subsidiaritetit dhe bashkpunimit me organet e pushteti qendror
3. Parimi ligjishmerise,te veprojne ne baze dhe per zbatim te ligjit
4. Jane persona juridike
5. Jane organe qeverisese ne vazhdimesi
Njesite dhe organet e qeverisjes vendore
Njesite e qeverisjes vendore jane komuna, bashkite, qarku dhe nendarjet e tyre. Keto
njesi ndahen ne njesi baze te qeverisjes vendore dhe ne njesi te nivelit te dyte.
a. Ne njesi te nivelit baze jane komuna dhe bashkia.
Legjislacioni Kombëtar
91
Komuna perfaqeson nje unitet administrativo-territorial dhe bashkesi banoresh si
rregulle ne zonat rurale porn e raste te vecante dhe ne zonat urbane. Nendarjet e
komunes quhen fshatra she ne raste te vecanta qytete.
Bashkia perfaqeson nje unitet adminiostrativ territoriale dhe nje bashkesi banoresh
kryesisht ne zonat urbane e ne raste te vecanta ne zonat rurale.nendarjet e bashkise ne
zonat urbane quhen lagje me nje nr banoresh prej 15000 dhe nendarjet e bashkise kur
perfshin zonat rurale quhen fshat me nje nr banoresh mbi 200 banore.Kurse qytet
shpallet nje qender banimi qe ka nje plane prespektiv zhvillimi urbane te miratuar.
Shqiperia ka 68 bashki dhe 309 komuna.
b. Qarku eshte njesia e nivelit te dytete qeverisjes vendore.
Qarku perfaqeson nje unitet administrative-territoriale te perbere nga disa komuna dhe
bashki me lidhje gjeografike, socilae ekonomike,tradicionale dhe interesa te
perbashketa.Qendra e qarkut vendoset ne nje nga bashkite qe perfshihen ne te.
Shqiperia ka 12 qarqe. Nendarja e qarkut quhet rreth. Ne cdo njesi ka organe
perfaqesues dhe ekzekutive. Organi perfaqesues i komunes ose bashkise eshte keshilli
komunal ose bashkiak, kurse organi ekzekutiv eshte kryetari I komunes ose bashkise.
Organi perfaqesues I qarkut eshte keshilli I qarkut, kurse funksionet ekzekutive kryhen
nga kryetari dhe kryesia e keshillit te qarkut. Organet perfaqesuese dhe ekzekutive ne
komuna dhe bashki zgjidhen nga zgjedhejt e pergjithshmete drejperdrejta dhe me
votim te fshehte cdo 3 vjet. Ndersa ne qark organi perfaqesues krijohet me perfaqesues
nga organet e zgjedhura te komunave dhe bashkive qe e perbejne ate.
Te drejtat e njesive te qeverisjes vendore.
Organet e qeverisjes vendore kane te drejte te ndermarrin nisma me interes public per
cdo ceshtje perjashtim te atyre qe iu eshte ndaluar apo iu eshte dhene ndonje oragni
tjeter.Forma e akteve administrative qe nxjerrin eshte vendime,urdhera dhe urdheresa.
Te drejtat e tyre jane:
1. E drejta e qeverisjes,qe permbane te drejten te percaktojne masa qe ata I gjykojne
te te nevojshme per kryerjen e funksioneve dhe ushtrimine kompetencave.
2. E drejta e pronesise.qe eshte e sdrejta qe te fitojne shesin apo te japin ne perdorim
prona te luajtshem dhe te paluajtshem te tyre.
3. E drejta e mbledhjes se te ardhurave dhe te berjes se shpenzimeve,qe eshte e drejta
qe te krijojne te ardhura,te mbledhin dhe te bejne shpenzime per kryerjen e
funksioneve te tyre.
4. E drejta e veprimtarise ekonomike,qe eshte e drejta qe te zhvillojne veprimtari
ekonomike qe nuk bie ndesh me politikat shteterore.
5. E drejta e bashkupunimit qe te bashkpunojne me mnjera tjetren apo me organe tq
qeverisjes qendrore etj
6. E drejta e personit juridik.pra kane te drejtat qe gazon personi juridik si e lidhjes se
kontratateve, e berjes se padive etj.
7. te drejta te tjera, site japin tituj nderi dhe stimuj, emertimet e territoreve, objekteve
etj.
Comments