Waar ligt Honduras?



Geschiedenis:

a.    De Spaanse verovering[1]

 

In 1502 arriveerde Columbus in Honduras. Omdat hij het water er diep vond, doopte hij deze plaats tot ‘Golfo de Honduras’ wat niet minder betekent dan golf van diepten. De Lenca’s[2], boden weerstand tegen de Spanjaarden onder hun aanvoerder Lempira (ondertussen is de Hondurese munt en ook een departement naar hem genoemd). Maar de Spanjaarden konden hem in de val lokken en zo werd hij vermoord.

 

b.    De werkelijke kolonisatie[3]

 

De Spaanse kolonisatie was hard en bloederig en de inheemse bevolking werd onmiddellijk aan het werk gezet. Er werd immers in vraag gesteld of deze –schepsels- ‘mensen’ waren en of ze bekeerd dienden te worden of niet. In tussentijd werd dus gretig gebruikt gemaakt van hun arbeid. Ze werden behandeld als slaven, werden vermoord of stierven vaak door ziektes die de Spanjaarden meebrachten. Op deze manier is er op korte tijd veel inheemse bevolking verdwenen.

 

Deze wrede kolonisatie ging vooral over handelsmonopolies (rond zilver en goud, die al snel uitgeput geraakten) en dit gaf vaak aanleiding tot conflicten aangezien andere wereldmachten, meer bepaald Groot-Brittannië en later de Verenigde Staten, deze monopolies betwistten.

 

c.    Onafhankelijkheid[4]

 

In 1821 werd Honduras onafhankelijk verklaard, samen met het hele Midden Amerikaanse gebied.

 

Guatemala, Honduras, Costa Rica, El Salvador en Nicaragua vormden van 1823 de Verenigde Staten van Centraal Amerika. Door de interne verdeeldheid tussen conservatieven en liberalen ontstond in 1826 een Centraal Amerikaanse burgeroorlog die eindigde in 1829. In hetzelfde jaar veroverde Francisco Morazán, een Hondurese liberaal, Guatemala en vestigde zich er als nieuwe federale president. De interne verdeeldheid van de federatie was te groot en viel uiteen. Honduras werd een soevereine staat in 1838 en het kreeg zijn eerste conservatieve president in 1940; Francisco Ferrari.

 

In Honduras buitten zogenaamde Caudillos, plaatselijke landeigenaars, de bevolking hard uit. Ze vochten onderling oorlogen uit om telkens meer land te bemachtigen. Daardoor ontstond een onstabiel politiek klimaat, met maar liefst meer dan 85 presidenten tussen 1821 en 1876. Eén generaal greep maar liefst 11 keer naar de macht.[5]

 

d.    De bananenrepubliek [6]

 

Vanaf het einde van de 19de eeuw groeide de invloed van Amerika in Honduras. In 1898 slaagde United Fruit Company erin om binnen te dringen in Honduras. Het werd eigenaar van grote stukken land, spoorwegen, havens … en grote bananenplantages werden aangelegd. De Company beïnvloedde sterk de politieke situatie, ze werden het centrum van belangrijke politieke beslissingen.

 

In 1950 won de grote arbeidersbeweging aan invloed en kracht, met als gevolg een grote staking in het moederbedrijf van United Fruit. De 69 stakingsdagen van een 50 000 bananen- en havenarbeiders leverde weinig op. De sociale onrust die hierdoor ontstond, leidde in 1956 tot een, door de VS gesteunde, coup. Het leger organiseerde verkiezingen en de president Morales kwam aan de macht. Hij wou zijn land minder economisch afhankelijk maken van import, landverdeling en de binnenlandse markt uitbreiden.

 

e.    De voetbaloorlog[7]

 

Ondertussen groeide de ontevredenheid op het platteland waar grootgrondbezitters het merendeel van de grond in handen kregen en de kleine boer steeds maar minder en minder had. In het buurland El Salvador was het probleem van gronden nog veel groter en staken een 300 000 tal El Salvadorianen de grens met Honduras over. Arrellano, op dat moment president van Honduras, vernietigde het recht op vakbondsvorming voor boeren, door de vorige regering ingevoerd.  Samen met de grootgrondbezitters stelden ze de El Salvadorianen verantwoordelijk voor de onrust en de landbezettingen. Honduras stelde de grensoverschrijders het ultimatum van 30 dagen om het land te verlaten.

In 1969 ontstond de fameuze voetbaloorlog na het verliezen van een voetbalmatch tegen El Salvador. De achtervolging op de El Salvadorianen ging door, met als onmiddellijk gevolg de inval van El Salvadoriaanse troepen in Honduras om hun landgenoten te beschermen. Deze oorlog werd na 6 dagen stil gelegd. Er vielen minstens 2000 doden.

 

f.     Pentagonrepubliek[8]

 

De belangstelling van de VS in Honduras nam fel toe eind de jaren ’70. Honduras lag namelijk strategisch tussen de ‘probleemlanden’ Nicaragua, El Salvador en Guatemala.

In Honduras richtte de VS negen Amerikaanse basissen en een aantal trainingscentra op die door duizenden VS soldaten werden bemand. Vanuit Honduras, die de cynische titel ‘Oase van Rust’ had gekregen, bleek de inventieve repressie zeer effectief. De Hondurese bevolking werd in de greep gehouden van het Amerikaanse leger en de vele Hondurezen die opgeleid werden. Daarnaast werd Honduras ook de thuisbasis van de zogenaamde ‘contra’s’[9], die het Sandinistische leger in Nicaragua ten val moest brengen.

 

Elke vorm van repressie werd beantwoord met zware straffen of moord. President Martinez voerde een ‘vuile oorlog’ die geen enkele vorm van opstand toeliet. De Hondurese volksorganisatie werd alle ruimte ontnomen. Tijdens dit beleid verdwenen vele mensen.

 

g.    Einde 20ste eeuw

 

In ‘82 trad de huidige grondwet van Honduras in werking. Honduras werd een representatieve democratie waarbij de president na een ambtstermijn van 4 jaar niet kan herkozen worden.

 

Eind de jaren ’80 gingen ook de structurele aanpassingsprogramma’s in Honduras van start. Honduras kon leningen aangaan bij de Wereldbank (WB), maar daarvoor moest het voldoen aan een aantal voorwaarden die het Internationaal Muntfonds (IMF) en de Wereldbank hen oplegden. Nadien bleek dat deze programma’s bijna geen enkele vooruitgang hebben gebracht.[10]

 

Een gebeurtenis die het land zwaar trof is de orkaan Mitch (één van de grootste cyclonen in de geschiedenis), die in 1998 een groot deel van Honduras heeft plat gelegd. De orkaan verwoeste 70 tot 80% van alle infrastructuur, veegde hele dorpen van de kaart en veroorzaakte duizenden doden. De storm was zeer schadelijk, niet alleen omdat ze zo krachtig was, maar ook omdat de bergen, door de vele ontbossing, niet meer in staat waren dergelijke tropische stormen te absorberen. De grote plattelandsvlucht in de jaren voordien, - door het grootgrondbezit en het gebrek aan betaalbaar landbouwkrediet - verplichtte velen te gaan wonen in natuurlijke overstromingsgebieden of op flanken van bergwanden dicht bij de grote steden. Daarom vielen er bij de doortocht van Mitch zoveel doden. [11]

 

h.    De 21ste eeuw

 

In 2006 kwam de liberaal Manuel Zelaya door vrije verkiezingen aan de macht. Op 28 juni 2009 vond een staatsgreep plaats die zijn partijgenoot Roberto Micheletti aan de macht bracht.

 

 


[1] Honduras werkgroep, Geen mens kent het echte Honduras, 1991, Blz. 5

[2] Grootste inheemse bevolkingsgroep in Honduras, afstammelingen van de Mayas

[3] Honduras werkgroep, Geen mens ken het echte Honduras, 1991, Blz.5

[5] Honduras werkgroep, Geschiedenis en Politiek (Z.D), Blz.1

[6] Honduras werkgroep, Geschiedenis en Politiek (Z.D), Blz.1

[7] Honduras werkgroep, Geschiedenis en Politiek (Z.D), Blz.2

[8] Honduras werkgroep, Geen mens ken het echte Honduras, 1991, Blz.7

[9] Een door de VS betaald huurleger

[10] Honduras werkgroep, Geschiedenis en Politiek (Z.D), Blz.3

[11] Honduras werkgroep, Geschiedenis en Politiek (Z.D), Blz.4

[12] UNDP, Human development report, 2007/2008, Blz. 236

[13] Afstammelingen van de Maya’s

[14] Afstammelingen van de slaven die in de koloniale periode naar Latijns Amerika werden verscheept om er te werken

Bevolking:

Er wonen meer dan 7 miljoen mensen in Honduras; Deze kunnen opgesplitst worden in 4 grote bevolkingsgroepen:

- De Ladino’s: dit zijn afstammelingen van de Spanjaarden.

- De Indigena’s: Er zijn verschillende soorten indianen in Honduras. De grootste groep is die van de Miskito indianen. Zij wonen in
de moeilijk bereikbare delen van La Mosquitia (het meest rechtse deel van Honduras). Daarnaast zijn er nog de Pech indianen,
zij zijn gevestigd meer in het binnenland langs de rivieren. De Lenca’s zijn de oorspronkelijk grootste indianengroep maar zij
zijn voornamelijk opgegaan in de Ladino’s. Ook Maya’s hebben zich sterk vermengd met andere bevolkingsgroepen.

- De Garifunas: stammen af van de negerslaven die van Afrika naar Amerika werden verscheept. Zij wonen vooral langs de kusten
in het Noorden van Honduras. Ze spreken het Garifuna, dit is een mengsel van Afrikaanse talen.

- De Eilanders: mensen die op de eilanden Roatán, Utila en Guanaja wonen.


Meer informatie?

Meer informatie en interactieve lesvormen over Hondurasvoor de lagere school vind je op volgende website:
http://www.honducaras.be/
Comments