JINGHPAW  LAIKA


Jinghpaw Wunpawng Sha ni a matu manu dan dik ai Shanhpyi Laika

MADUNG  NPAWT

Laika Kanu

Ga Htai Laika

Sumrai Laika

Njang Kawng

Sinlum Bum

Putao

Pangwa

Lagwi Sawlaw

Myitkyina

Yangung

Myen Mung

Miwa Mung

Gala Mung

Yodaya Mung

Manau

J.W Hking

Nawku Jawng

Sumtsan nga Jinghpaw ni

Shanglawt

Hpaji Jarik

Ja Hta Pinra

Manam Gawk

Matut Mahkai

 

Jahta Pinra

 

Sawk  Tam  Gawk

 Google 

Yanggung de lang mi bai

Yanggung mare kaba de lang mi bai du na lam pru wa ai. KBC,  Mu Na Kyithkai dap kaw na woi awn galaw ai 2 lang na 'News Media Training Workshop' hta shang lawm na ginjang rai nga ai. Dai ni na mungkan mung myihprap wan arung arai (electronical material) hte shiga ladat hpaji (info-Tech) yan a mauhpa atsam kaba a majaw mungkan gaw mare kahtawng langai sha zawn rai mat nga sai. PYILAN LA

Global world hta e news hte media mung grai ahkyak nga sai hte maren, 'Doi' mung ndai hte seng ai lam ni hpe aten kadun laman sharin hkam la na matu du sa ai lam rai nga ai. Yanggung mare de February 16, 2008 shana de du bang wa ai. MIT Chyum Dakkasu kaba hta Karai Hpaji hpung jat la ai 2004 ning hpang daw lang mi bai du ai lam mung rai nga ai. Yanggung mare kaba gaw 'Doi' masum ning nga lai wa sai hte nau wa n shai la nga ai.

February 17 ya Laban shani YJH nawku hpawng hta sa du nawku shang lawm lu ai. Nawku lamang ngut ai hpang shaning hku n hkrum lu mat sai jinghku jingyu ni, manaw mang ni hte lang mi bai hkrum zup lu ai gaw Karai a chyeju nan rai nga ai.

February 18 ya, Sharin hpawng hpang sai. Tsawm htap la ai htunghking ningli hkrinhktawng lu ai ni rai ga ai hte maren, sharin hpawng de du sa ai 'Doi' ni yawng mung shada hkungga la ra ai hte shachyen shaga hkat lu sai.

Putao, Sam mung, Lawu ga, Myitkyina, Htingnai, Waimaw, Manmaw, Mungmau shara shagu de na, samnang ningkakap nna, kangka mangan nga na zawn re ai ramma ni grau law nga ai hpe mu lu ai. Sak kung ramrawt ngu na san ai gaw Rev. Lagyi Naw Lawn (Njang Dung Hpung up) hte hpawmi hpawmang jan Mahka Bawk Ja yan mung lawm pru ai hpe mu lu ai. Law malawng hpe 'Doi' mung n mu n chye yu ai.

'Doi' gaw Sam mung de na sa wa ai re. Nsam tsawm nna kraw dung hpraw kumla maka ka ai Manmaw mare na 'Nhkum Htoi Tsin Pan' ngu ai hte rau dung shachyen luai re. 'Doi' hte gaw ang sha-a Ah Gu hte Nam ang mat sai.

'Mying kaning nga shaga ai kun?'...

'Nhkum Htoi Tsin Pan ngu ai re'

'Nye a mying gaw Marip Doi La Htoi ngu ai re, tsawra ai ni yawng gaw 'Doi ngu ma ai'. 'Nang hpe mung Ah Pan ngu na yaw'...

Ah Pan myi jut kaba gabai bun ai, 'Doi' a kraw hta galoi mung n byin ga, n hkrum ga ai namchyim lama mi du shang mat ai zawn nga ai le. Shana de gaw;

'Ah Pan, dai ni Sara Saw Mya Min Lwin (MBC, CCD Hpa-awn) sharin ya ai hku nga yang, 'News Media ladat hpaji ni hte Karai Kasang a sasana magam bungli ni hta shang lawm dawjau ra ga ai' ngu ai gaw, Agu Doi a matu hparat ningnan lu la ai lam rai sai le'.

'Re Agu Doi, dai ni ring chying sai mungdan ni a nawku lamang ni hte sasana magam bungli ni hta ladat hpaji (high-Tech) hpe grai rai jai lang akyu jashawn nga sai ngu mung mu mada ai. Ladat hpaji ni hpe prat hta hkan nna n chye jai lang akyu jashawn ai rai yang, anhte amyu sha ni, nawku hpung ni hte sasana bungli ni mung tang n du, hpang hkrat hti ngam wa na hpe mung chye na da ra sai ngu Ah Pan mu mada ai'.

'Re, teng ai Ah Pan, Agu Doi chyawm gaw dai ni Sara Myat Hkaing (Layatdapyet - Snap Shot journal cheif editor) tsun dan ai ni hta na, 'shi laika sara ni gaw laika ka sara ni n re,grai ti hkam sha nna ka ai baw mung n re, tinang amyu mungdan a labau mabyin ni hpe tengman ai hku ka gin shalat na hpe lit lu ai ni rai ma ai'. ngu ai hpe na la lu ai majaw Ah Gu Doi ni hta mung tengman ai labau mabyin ni hpe ka na matu lit nga sai ngu hkam la ai'.

'Grai na kabu sai Ah Gu Doi kaba e',.. 'Ah Pan a lam hpe mung Ah Gu Doi a kraw laika man hta ka matsing hpang da sai yaw Ah Pan'. Ah Pan a myi jut kalang bai kabai hkrum sai.

February 19, 'Ah Gu Doi, dai ni Dr Thar Tun Oo (CEO, Today Companies Group) sharin ya ai hta na Print Media (Htang dip hpaji) a lam ni hpe chye lu ai majaw hpa hte galai la n lu ai hpaji langai jat la ai ngu grai kabu ai le'.

'She rai law Ah Pan, laika buk dip shabra ai bungli gaw grai kaba nga ai ngu mu mada lu ai Sara ni a Today Media Group kaw sha pyi u gun masha latsa jan hte galaw nga ai hpe masam maram yu nna chye lu ai re. Dai hta n-ga, print media galaw na nga yang shi hkrang, shi lamang hte hkrak galaw ra ai hpe chye la lu ai. Ga shadawn, laika buk langai byin pru wa na matu Chief Editor hte Editor, reporter, designer, proof readers, ni lit la ra nna, dip da sai laika buk hpe dut shabra na matu Chief Editor hte managing Editor, sale, distribution, marketing, finance, administration group ni bai lit la matut galaw ai hpe mu lu ai'.

'Ah Gu Doi, nang mung ndai sharin hpawng ngut ai hpang print media galaw na wa n myit wa ai i?'

'She rai law Ah Pan, anhte amyu sha ni laika hpaji hparat ni hta grai naw hpang hkrat nga ai. Dai majaw Ah Gu mung dangdi ai made print media hte akyu rawng ai laika lama ma dip shabra sha na ngu myit da sai. Bai nna, Ah Pan a hkrang sumla hpe Ah Gu a kraw kata hta print magang sai yaw'. Ah Pan a myi jut kalang bai salum hta wa ahtu hkra sai.

February 20, 'Ah Pan, dai ni Sara Saw Mya Min Lwin kalang bai sharin ya ai hku nga yang, shiga ni hpe bang yang manag wa a sari hkra na zawn re ai lam ni hpe koi ra ai ngu ai media ethics hpe chye la lu ai majaw, shiga laika ni ka yang sadi lu na lam hpe chye lu sai i?'

'Ah Pan mung nnan e gaw shiga lu yang rai sai, shawa masha hpang de du jang ngut sai ngu sha chye na ai le. Sara Mawng Moe Thu (Laika ka sara ninghkrin) tsun ai hku nga yang, shiga ka ai ngu ai hta, ka ai hte sha n ngut ai, shinggyim wuhpawng a matu mai kaja akyu rawng ai lam lama mi hpe jaw mayu ai myit jasat hte ka ra ai ngu ai hpe na la matsing da lu ai majaw mung grai kabu ai le'.

'She rai law Ah Pan, ndai zawn re ai myit jasat ni n lawm ai rai yang, n htap htuk, n manu ai lam ni byin pru wa mai nga ai'.

'Ah Pan a myit hta atsawm matsing da ai lam naw nga ai, Sara Win Nyein (Editor in Chief, Alindan Journal & Shwe Ahmyuthay magazine) sharin ya ai ai hta na 'kaning re ai mayak mahkak mabyin ni hta tim, shiga hpe lu hkra hkan la ai lam hte masha ni jaw nna lu la ai shiga nga nna hpan lahkawng ng ai, ngu ai re'.

'Dai majaw, nkau shi sawk ni gaw tinang a asak hpe pyi n tsang, ra ai shiga ni hpe lu hkra shakut ai rai ai i?'

'Ah Gu Doi mung, ra ai lam hpe lu hkra shakut na ngu kraw kata hta dawdan da sai Ah Pan'. Ah Pan a myit jut kaba bai du wa sai.

February 21, 'Western Photographers Association, LA, USA kaw na ja dazik hte honorable mention lekmat shagrau sha a hkrum ai Slg. Myitung La Nau a lam hpe gaw na yu ai, raitim, daini she mu hkrum ga ai hku rai sai. Ah Pan nang gaw?'

'Ah Pan mung Ah Gu Doi hte maren sha gaw e, dai ni Sara sharin ai hku nga yang, sumla dem ai ngu ai gaw tsawm na matu sha nrai nga ai i?'

'Re Ah Pan, sara sharin ai hku nga yang, sumla (photo) ni gaw, shiggyim wuhpawng hte mungkan ntsa hta byin nga ai lak lai mabyin ni hpe, sumla hte ka madun htawng dan ai (Photo journalism) lam re ai majaw, grai ahkyak ai ngu ai hpe chye la lu ai. Sumla langai ga si mun mi ngu hpe mung chye lu ai (A picture worth a thousand words'.

'Ah Pan ni a buga ginra ni hta na lak lai ai mabyin ni hpe mung sumla shiga ladat (Photo Journalism) hte mungkan de htawng madun mai nga ai i?'

'She rai law Ah Pan, Sara William (Kumudara Journal & Modern Journal Chief Editor) tusn ai hku nga yang, 'amyu roisai, n bung hkat, tsan hkat tim ginlam bum ai rai yang mungkan masha yang myit hkawn lawm ai lak lai shiga rai wa lu ai', ngu tsun dan ai. Dai majaw, lak lai shiga ni nga yang sumla gayet la nna, mai htawng madun sai i'.

'She rai law Ah Pan, Ah Gu Doi a kaw hta mung lak lai mabyin ni nga wa sai hpe mung sumla dem nna Ah Pan hpe htawng madun dan na yaw'. Ah Pan a myi jut lang mi bai du wa ai.

February 22, 'Ah Gu Doi, Ah Pan ndai sharin hpawng sa lawm lu ai majaw grai kabu ai le'.

'Hpa na wa Ah Pan'.

'Sara ni hkum hkum ra ra hte, magup sumhpa lam ni hpe sharin ya ai majaw re. Dai ni Sara Saw Yan Naing (Today Advertising) sharin ya ai advertising hpaji ni mung Ah Pan shawng de n na ga shi ai'.

'Re, Ah Pan moi de tinang a gunrai ni dut lu na matu magazine, radio, TV zawn re ai ni kaw na ndau shana shabra ai. Ya prat hta gaw masha langai tinang nta kaw na pru wa/shang wa ai shi mu mada ai shara ni yawng hta advertising ni hpe galaw da ai ladat (Gaurillor advertising) hte gunrai langai a lam hpe masha langai a myit nyan bawnu hta ayan dum nag jang mat hkra galaw ai ladat (Brand advertising) ni hpe jai lang mat sai lam ni gaw Ah Gu Doi ni a matu hparat ningnan ni rai nga ai i?'

'Dai ni Sara Marj, sharin ya ai laika ka ladat ni mung Ah Pan a matu hparat ningnan rai sai. Ga shadawn, mabyin langai mi hpe atsawm sha sawk sagawn nna, lachyum namnak sung sung hte ka, tinang a ningmu ni hte bai ka jat bang nna htawng madun ai news features writing ladat ni hpe chye la lu ai majaw grai kabu ai'.

'Ah Pan mung shiga laika nika sana ngu, shrin da lu sai majaw akyu rawng ai laika ni hpe ka sana ngu myit da ai, Ah Gu Doi nang gaw taw?'

'Ah Gu Doi mung, Ah Pan hpe lachyum sung namnak rawng ai shiga laika ni ka nna jaw na ngu myit da sai'. Ah Pan a myi jut bai du wa sai.

February 23, 'Ah Pan dai ni tup Snap Shot Journal rung de sa du hkaja la lu ai majaw, Ah Gu Doi a matu grai akyu rawng ai le. Lak lai ai mahkrum madup ni hpe mung lu la ai. Ah Pan gaw taw?'

'Ah Pan mung she rai law, dai ni na lam ni hpe bai dinglun yu yang, hpu nau Myen ni a shiga dip shabra rung langai mi hta mu gun masha shi lam kaba, tsa lam jan hte galaw nga ma ai hpe mu lu ai. Raitim, anhte amyu sha ni laika hti ai lam, laika hte seng ai magam bungli ni hta mung grai naw yawm nga taw ai hpe mu mada ai'.

'Re, Ah Pan, laili laikamung amyu langai rawt jat zing hka wa na lam a ahkyak lam kaba rai nga ai. Dai majaw laili laika hpe chye manu shadan ai ni byin na mung, anhte hta lit nga ai le'.

'Ah Gu Doi nang mung print media galaw sana ngu taw?'

'She rai law, Ah Pan, dai sha n-ga, Ah Pan hpe mung gu a salum hta print galaw da sana yaw'. Ah Pan a myi jut kalang bai shang bang wa sai.

February 24, 'Hka bra ten du sai Ah Pan'

'Ah Pan, Ah Gu ni wa magang sai yaw, Sharin la sai lam ni hpe tatut galaw sa wa na matu Ah Gu myit da sai. Ndai zawn re sharin hpawng ni bai nga u ga ngu akyu hpyi ai'.

'Re ai Ah Gu, Ah Pan mung sharin la sai hte maren dangdi ai made galaw na ngu myit da sai'. 'Grai kabu ai Ah Pan, ndai zawn re ai sharin hpawng hpe myit ningchyang shaw woi galw ai Sara Tu Lum hte Komiti hpe mung grai chyeju dum ai le.

'She rai law Agu, magup sumhpa lam ni hpe alak mi rai sharin ya na matu Sara kaba ni hpe saw shaga da ya ai Sara Saw Mya Min Lwin hpe mung grai chyeju dum ra ai i?'

'Ah Gu Doi hpe gaw chyeju n dum ai i?'

'Hpa seng na mi!'

'Ah Pan maw daw du sai, Ah Gu Doi ni Sam mung de rawt magang sai yaw, Ah Pan hpe Ah Gu Doi grai ahkyak ai lak lai shiga langai mi jaw da mayu ai. Raitim, aten kadun laman sha naw hkrum ai majaw Ah Gu Doi n tsun sai, ma-um da na ngu myit kau sai'.

Du na March 24, hta galaw hpang na J.W Chyum Jawng 75 ning hpring lungseng jubili, Nawng Nang pa hta bai hkrum ai shaloi mahtang Ah Gu a lak lai shiga hpe hpaw malang dan sana'.

'Ah Gu Doi a lak lai shiga hpe chyeju hte atsawm madat nna mahtai jaw na matu shajin da u yaw Ah Pan'.

Ah Pan a nsen n na lu sai, lak lai ai gaw, ya lang Ah Pan a myi jut kaba ni hpe n mu lu sai re. Hpa majaw ta tsawra hkrup sai Ah Pan.

Pyilan La - Feb '08

Matsing: Ndai laika ngau hpe KBC Nsen Vol.4, Issue No. 1 kaw na ka bang da ai.