Vroeg voorjaar

Door
: Ester Goddijn
Altijd gedacht dat het voorjaar werd aangekondigd door weermannen (of –vrouwen). Maar nee, het zijn de natuurkenners die in februari aangaven dat de lente is begonnen.

Zij hebben namelijk de eerste paaiende beekprikken gespot. In 2013 paaiden ze pas in april. Ook veel planten bloeien al, die eigenlijk pas later op de planning staan. En vogels zijn in de weer met nestmateriaal.

Is de beekprik voor jou onbekend? Dat is niet zo vreemd, want het is een zeldzaam dier en hij vertoont zich alleen in de paaitijd. Beekprikken (Lampetra planeri) zijn geen echte vissen, maar palingachtige kaakloze dieren. Op hun levensloop kun je nauwelijks jaloers zijn. Ze leven bijna hun hele leven, 5-8 jaar van de 6-9 jaar, als blinde larve in de modderbodem van een beekje. In hun laatste levensjaar krijgen ze ogen, vinnen en geslachtsorganen. Maar de prijs hiervoor is dat ze hun maagdarmstelsel inleveren. Hun enige missie is dan nog om voor nageslacht te zorgen.

Ze zoeken stroomopwaarts naar partners en bouwen paaiplaatsen tussen het grind op de bodem. Je vindt ze niet in de regio Woerden. Daarvoor moet je naar de Veluwe, Achterhoek of Noord-Limburg. Als je een beekprik ziet, dan zit het met de waterkwaliteit helemaal goed. Maar je weet ook: van deze volwassen exemplaren zijn hun laatste dagen geteld. Gelukkig ontwikkelen de bevruchte eitjes zich weer tot een nieuwe generatie larven.

Ook op het land is het voorjaar losgebarsten. Bioloog Arnold van Vliet van de Wageningen Universiteit en coördinator van het waarnemersnetwerk voor natuurkalender.nl kreeg half februari al eerste meldingen binnen van bloeiende gele kornoelje, klein hoefblad, speenkruid en het maarts viooltje. En zelfs van bloeiende sleedoorn, hondsdraf en fluitenkruid. En op die planten komen weer vroege vlinders af. Gesignaleerd zijn: dagpauwoog, citroenvlinder, kleine vos en gehakkelde aurelia.

Vooral voor vorstgevoelige standvogels, zoals de blauwe reiger, kleine zilverreiger, ijsvogel, grote gele kwikstaart, graszanger en het waterhoen, is deze zachte winter gunstig. Als die tenminste geruisloos overgaat in de lente. Deze vogelsoorten kunnen dan hun uitgedunde populatie weer op peil brengen. Vanaf maart kun je op Beleef de Lente diverse andere vogels weer zien broeden. Eén waarschuwing voor je daar een kijkje neemt: deze goedaardige vorm van voyeurisme is enorm verslavend!
Lamprei van 140mm (14 cm)
Bron: Wikimedia Commons