Trần Văn Giàu một trí thức trung thực và nhân bản

CNM. Báo Lao Động ngày 18/12/2010 đăng bài viết của nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu - Chiều tối ngày 16.12, tại Bệnh viện Thống Nhất (TPHCM), Giáo sư Trần Văn Giàu đã từ trần ở tuổi 100 (1911-2010). Gần trọn một thế kỷ sống và dâng hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, nghiên cứu văn hoá, lịch sử đất nước, GS Trần Văn Giàu là một nhà cách mạng, một nhà khoa học, một nhà giáo, nhà sử học đã có nhiều đóng góp cho công cuộc bảo vệ và dựng xây đất nước.  ký ức, kỷ niệm về ông không phai mờ trong suy nghĩ của các nhà nghiên cứu từng có dịp cộng tác, làm việc với ông...

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu (thứ hai bên trái), TS kinh tế - sử học người Nhật Yoshiharu Tsuboi, TS Phạm Đình Nham (ngoài cùng bên phải) đến thăm GS Trần Văn Giàu ngày 12.3.2003.     Ảnh: Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu cung cấp
Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu (thứ hai bên trái), TS kinh tế - sử học người Nhật Yoshiharu Tsuboi, TS Phạm Đình Nham (ngoài cùng bên phải) đến thăm GS Trần Văn Giàu ngày 12.3.2003. Ảnh: Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu cung cấp

Bộ sách "Địa chí văn hoá TPHCM” gồm 4 cuốn do GS Trần Văn Giàu và nhà nghiên cứu Trần Bạch Đằng chủ biên ấn hành năm 1998 - kỷ niệm 300 năm Sài Gòn - TPHCM. Tôi là một trong những người được GS Trần Văn Giàu mời tham gia viết, về phần lịch sử, địa lý TPHCM. Phải nói rằng, GS Trần Văn Giàu và ông Trần Bạch Đằng đã rất tận tình, công phu hướng dẫn những người tham gia viết sách. Tôi gặp, biết GS Trần Văn Giàu từ trước khi tham gia làm cuốn sách này, tôi luôn có ấn tượng về giáo sư đó là một người có cá tính hấp dẫn đối với những trí thức chế độ cũ lẫn trí thức cách mạng. Họ mến và phục giáo sư ở trình độ, đức khiêm tốn. Nhiều nhà nghiên cứu, sử học người nước ngoài cũng quý mến ông. Những năm đất nước chưa mở cửa, chính tinh thần cởi mở của GS Trần Văn Giàu đã chinh phục được nhiều nhà nghiên cứu ngoại quốc.

GS Trần Văn Giàu không chỉ nghiên cứu lịch sử dân tộc, mà cả lịch sử chung của các dân tộc. Ông có một sự hiểu biết chi tiết về lịch sử. Một chi tiết tôi nhớ mãi: Khi đề cập tới giai đoạn người Pháp bắt đầu chiếm Bắc Kỳ gần cuối thế kỷ 19, ông đặt vấn đề và cố gắng đi tìm câu trả lời cho thắc mắc, vì sao lúc đó Việt Nam bị mất nước...
Tên tuổi của Trần Văn Giàu gắn với Cách mạng Tháng Tám. Tháng 9.1945, tại Sài Gòn, ông đã ứng khẩu bài diễn văn mừng lễ độc lập rất
ấn tượng.

Tôi nói Trần Văn Giàu là một trí thức trung thực, vì trong cách nhìn nhận, đánh giá của ông đối với một số nhân vật lịch sử đã có những đóng góp nhất định cho dân tộc trong một giai đoạn lịch sử nhất định, như: Lê Văn Duyệt, Phan Thanh Giản, Trương Vĩnh Ký...

Ở một mức độ nào đó, tình bạn của ông với linh mục Phaolô Nguyễn Văn Bình (nay đã mất) có thể nhìn nhận cũng như là một trong những biểu hiện của tinh thần hoà hợp dân tộc.

Tôi được nhận giải thưởng Trần Văn Giàu vào năm 2005 cho cụm công trình: "Nghiên cứu địa bạ triều Nguyễn” gồm 8 quyển. Được giải thưởng là một chuyện, chuyện khác, sau đó vẫn cần tiếp tục nghiên cứu, không dừng lại...    

- GS Trần Văn Giàu sinh ngày 6.9.1911 tại xã An Lục Long, Châu Thành, Tân An (nay là Long An), năm 1928 ông sang Pháp du học, tháng 6.1930 bị trục xuất về nước vì tham gia biểu tình trước dinh Tổng thống Pháp đòi huỷ án tử hình đối với các chiến sĩ cách mạng tham gia Khởi nghĩa Yên Bái.

- Nguyên Bí thư Xứ uỷ Nam Kỳ (1943-1945), Chủ tịch Uỷ ban Kháng chiến Nam Bộ (8.1945).

- GS từng là Chủ nhiệm khoa Sử - ĐH Tổng hợp Hà Nội (từ 1956).

- GS đã được Nhà nước tặng các phần thưởng cao quý: Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng, Huân chương Hồ Chí Minh, Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới, Nhà giáo Nhân dân, Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt 1 (1996) cho công trình: Lịch sử Việt Nam gồm 5 bộ, 18 tập.

- Năm 2002, từ tiền cá nhân, GS Trần Văn Giàu đã lập ra giải thưởng Trần Văn Giàu. Đây là một giải thưởng khoa học địa phương dành cho các tác phẩm có giá trị thuộc hai lĩnh vực: Lịch sử và lịch sử tư tưởng về khu vực Nam Bộ, Nam Trung Bộ, TPHCM, 2 năm trao một lần, vào tháng 9. Tới nay đã có 5 tác giả và nhóm tác giả nhận giải thưởng này

Nguyễn Đình Đầu   

Â.T tổng hợp
http://www.laodong.com.vn/Tin-tuc/Tran-Van-Giau--nha-tri-thuc-trung-thuc-va-nhan-ban/25610

Comments