Lời nói đầu


An ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, hiểm họa môi trường (biến đổi khí hậu toàn cầu, ô nhiễm môi trường không khí, thực phẩm, nguồn nước, sinh hoạt) là ba vấn đề cấp thiết toàn cầu. Trong đó, an ninh lương thực có vị trí đặc biệt quan trọng. "Đời người tối thiểu phải ăn, kế đến là học tập, công việc, nhà ở, quần áo và chăm sóc sức khỏe. Quanh ta còn nhiều mảnh đời bất hạnh. Hiểm họa nghèo đói vẫn bùng phát bất cứ lúc nào. Hãy luôn nhớ điều đó." Norman Bourlaug (1914-2009).

               Sản xuất lương thực là ngành chính của nông nghiệp Việt Nam để đảm bảo an ninh lương thực, chế biến thực phẩm, thức ăn gia súc và xuất khẩu. Hai mươi lăm năm đổi mới (1986-2010), mức tăng năng suất của các cây lương thực chính Việt Nam là rất ấn tượng với năng suất ngô tăng 2,5 lần, sắn 2,1 lần, lúa 1,7 lần. Thành tựu này  đã góp phần căn bản trong việc ổn định  kinh tế - xã hội, vượt qua khủng hoảng và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Việt Nam nằm trong vùng nhiệt đới, thường có thiên tai gây thiệt hại lớn cho nông nghiệp. Để đối phó với biến đổi khí hậu toàn cầu, đảm bảo an ninh lương thực, an toàn thực phẩm và làm nhiên liệu sinh học (biofuel) tăng cơ hội thu nhập cho các nông hộ đòi hỏi phải phát triển cây lương thực Việt Nam đa dạng cả lúa và màu (ngô, sắn, khoai lang). Ba lĩnh vực trọng tâm để phát triển cây lương thực là: 1)Tạo chọn giống lúa, ngô, sắn, khoai lang năng suất cao, phẩm chất tốt, thích hợp sinh thái và nhu cầu thị trường bằng cách khai thác và sử dụng hiệu quả nguồn gen, ứng dụng công nghệ sinh học kết hợp với kỹ thuật chọn giống truyền thống. 2) Xây dựng và phát triển các quy trình kỹ thuật canh tác thích hợp, bền vững cho từng vùng sinh thái, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên và điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của mỗi nơi,  với sự tham gia của nông dân để đưa nhanh các tiến bộ kỹ thuật mới vào sản xuất. 3) Phát triển chế biến và tiêu thụ lương thực với nhiều dạng loại sản phẩm và quy mô khác nhau, mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản; nghiên cứu các chính sách phù hợp phát triển nông nghiệp - nông dân - nông thôn.  Đây là những vấn đề có ý nghĩa quan trọng đặc biệt để sản xuất lương thực đạt năng suất, chất lượng và hiệu qủa kinh tế cao. 

Tài liệu CÂY LƯƠNG THỰC là bài giảng của TS. Hoàng Kim, giảng viên chính khoa Nông học, Trường Đại học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh với sự cộng tác của cử nhân Hoàng Long,  kỹ sư Nguyễn Chí Công trong việc tập hợp thông tin, hình ảnh và đánh máy bản thảo. Mục đích nhằm cung cấp thông tin về kỹ thuật canh tác lúa ngô sắn khoai lang. Tái liệu dùng cho giáo viên, sinh viên, học sinh, kỹ thuật viên nông nghiệp, khuyến nông viên và nông dân. Nội dung trọng tâm là quy trình kỹ thuật canh tác  lúa, ngô, sắn, khoai lang đáp ứng điều kiện sinh thái và đặc điểm kinh tế xã hội của các tỉnh phía Nam. Chúng tôi trân trọng cám ơn GS. TS. Mai Văn Quyền, GS.TS. Nguyễn Văn Luật, GS. TS. Võ Tòng Xuân, GS.TS. Bùi Chí Bửu, GS. Tôn Thất Trình, GS.TS. Nguyễn Hữu Tề, GS. TS. Ngô Hữu Tình, PGS.TS. Nguyễn Văn Bộ, PGS. TS. Trần Văn Minh, PGS. TS. Đinh Thế Lộc, PGS.TS. Lê Minh Triết, PGS. TS. Nguyễn Văn Tuất, TS. Trần Văn Đạt, TS. Nguyễn Ngọc Đệ, Ths. Cao Xuân Tài, ThS. Trần Thị Dạ Thảo cùng nhiều tác giả đã cung cấp giáo trình, bài giảng, sách chuyên khảo cho sự trích dẫn.  Mặc dù chúng tôi đã rất cố gắng nhưng tài liệu chắc chắn vẫn còn  thiếu sót, rất mong nhận được các  ý kiến góp ý xây dựng của bạn đọc.                                                                                                                                                  

                                                                                               TÁC GIẢ


Comments