Harmoniummuziek


Inleiding

Pas laat ben ik met harmonium begonnen. Ik liep al tegen de veertig en ik had nog geen ander instrument bespeeld Ik moest dus helemaal vanaf de grond beginnen en het leervermogen is op die leeftijd behoorlijk verminderd. Toch speel ik al het een en ander. Het is allemaal bepaald niet virtuoos, maar toch ben ik blij dat ik het kan doen. Muziek spelen is een hele intense manier om muziek te beleven. Het is een veel actievere vorm van beleven van muziek dan luisteren. En er bestaat volgens mij zelfs muziek die alleen bij het zelf spelen tot zijn recht komt.

Maar wat speel ik dan?

Veel orgelmuziek die manualiter geschreven is, kan op het harmonium gespeeld worden. Het harmonium heeft echter wel een andere klank dan een orgel en geeft er zo een geheel eigen karakter aan.

Theo Ettema 

(1906-1991)
Ik begonnen met de methode harmonium van Folk Dean oftewel Theo Ettema. In deze methode bevinden zich leuke stukjes die het spelen leuk maken. Hoewel ik vermoed dat Theo Ettema van Rooms-Katholieke huize was, is de methode duidelijk gericht op protestanten. Blijkbaar bevonden zich met name in die hoek de harmoniumspelers. De methode dateert van voor 1973 en dus voor het Liedboek. "Hoe zal ik U ontvangen" en  "Alle Volken, loof de Heere" staan in de methode met andere melodieën dan indeze kerkelijke bundel in. waarschijnlijk komt het overeen met de Hervormde Bundel 1938.

Herman Meima

(1905-1999)
Van deze in Stadskanaal geboren componist speel ik uit de serie bundels 150 psalmen in driestemmig contrapunt (manualiter). Hoewel Meima een amateurmusicus was en zich pas na zijn pensioen op componeren heeft toegelegd, heeft hij wel een stevige muzikale opleiding genoten. En dat is te merken aan de psalmzettingen. Ze zijn leuk om te spelen.

Andreas Willscher

(1955)
Andreas Willscher is een Hamburgse componist, die kerkmusicus is van een Rooms katholieke kerk aldaar. Hij heeft ook ervaring met cabaret en en ook popinvloeden zijn in zijn muziek goed te merken. Hij heeft veel affiniteit met de Franse Romantische componisten als Widor, Guilmant. Dat levert hele spannende en toch toegankelijke muziek op. Allerlei swingen interpreaties heeft hij ook geschreven. Ik speel zelf uit "Aquarium" een serie muzikale portetten van zeedieren. Niet al te moeilijk, wel erg leuk. Zie de pagina over Andreas Willscher

Hermann Wenzel

(1863-1944)
Componist uit Großschönau, van eenvoudige komaf, Heeft vrijwel zijn hele leven in dit kleine dorpje in het Zittauer gebergte tegen de grens met Tsjechië gewoond. Hij is toch wereld beroemd geworden. Zo beroemd dat ik verschillende bundels in de erfenis van van mijn opa Marinus Roepers aantrof. Mijn opa gaf zelf les op het harmonium en was een veel betere speler dan ik. Desalniettemin blijkt Wenzel niet moeilijk en toch mooi. Naar de pagina over Wenzel

491 gezangen. Orgel- en pianobegeleiding met voorspelen.

Een begeleidingsbundel voor de gezangen uit het Liedboek voor de kerken. Gericht op toetsenisten die het   beperkt in de vingers hebben. Alle zettingen zijn manualiter Ik speel er veel verschillende gezangen uit met veel plezier. De zettingen zijn soms behoorlijk eenvoudig tot behoorlijk moeilijk. Maar ik leer er veel van en ik kan me na heel wat oefening allerlei melodieën van gezangen die mij aanspreken oefenen.  Naar de pagina over de bundel.


Adriaan Kousemaker

(1909-1984)
Adriaan Kousemaker werd geboren in Goes. Na zijn opleiding aan conservatorium in Amsterdam wordt hij in zijn geboorteplaats organist aan de Grote of Maria Magdalenakerk. Dat blijft hij tot aan zijn pensioen. Hij richt een  eigen uitgeverij op:  Ars Nova. Van Kousemakermaker speel ik uit het Koraalboek psalmen. Deze uitgave in ob-longformaat bestaat uit de 15 afleveringen en van elke psalm staat er een vierstemmige en een driestemmige zetting in. Het is al te moeilijk en toch leuk om zo de psalmen te kunnen spelen. 

Gerrit Stulp

(1935)
Gerrit Stulp wordt in 1935 in Leeuwarden geboren. Hij blijft tijdens zijn muzikale carrière verbonden met die plaats is daar vaste kerkorganist en cantor van verschillende Gereformeerde Kerken. Met name de Salvatorkerk ligt erg aan het hart. Hij schrijft ook de Liturgische Matteüs Passie. 
Van Stulp speel ik uit  Koraalboek psalmen, een neerslag van vele jaren harmoniseren van en improviseren op de Geneefse psalmen. De zettingen zijn vierstemmige en de voorspelen zijn heel gevarieerd. Voor mij is het allemaal behoorlijk uitdagend, maar wel erg leuk om te doen.  Aan de hand van het voorwoord dit Koraalboek heb ik een pleidooi geschreven voor de Geneefse psalmen. Lees hier dit pleidooi 


Zangbundel Joh. De Heer

Met deze bundel wordt het harmonium het meest geassocieerd. Sinds Johannes de Heer met de uitgave van deze bundel in 1905 begon is hij dan ook bij honderduizenden verkocht en in ieder protestants gezin waar op het harmonium gespeeld werd, speelde en zong men hieruit. Van elk lied is een vierstemmige zetting aanwezig. Joahnnes de Heer heeft uit allerlei bronnen geput bij het samenstellen ervan. Maar het hart vormen de Angelsaksische liederen en dan met name de gospelhymns, vroeger in Nederland bekend onder de naam Sankeyliederen. Naar de pagina over Johannes de Heer


Pigtail's do-re-mi / Do-re-mi van de pruikentijd

Do-re-mi van de pruikentijd is een verzameling met manualiter oefenstukken uit de barok, geschikt piano of orgel.  Vierentwintig kleine en vaak bekende composities van verschillende componisten zijn opgenomen in dit boekje, zoals J. Krieger, J. Pachelbell, H. Purcell en natuurlijk J.S. Bach. Indertijd zijn vele van deze stukken al bedoeld als oefenmateriaal voor beginners, maar toch zijn ze muzikaal interessant. Veelal geschreven voor clavecimbel, maar geschikt voor het harmonium.